Επιμέλεια Βίκυ Γκουγκουστάμου
Το 2022 ένα ζευγάρι από την Σουηδία, ο Τόμας και η Χάνα ξεκίνησαν μια εκστρατεία συγκέντρωσης χρημάτων για να αγοράσουν τα πνευματικά δικαιώματα του «Last Christmas» των Wham και κυριολεκτικά να το θάψουν σε μια τοποθεσία πυρηνικών αποβλήτων στην Φινλανδία και να μην ακουστεί ποτέ ξανά. Ευτυχώς δεν τα κατάφεραν! Γιατί μαζί του θα είχαν θαφτεί αναμνήσεις τεσσάρων δεκαετιών και εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλον τον κόσμο!
Πως θα ήταν τα Χριστούγεννα χωρίς το «Last Christmas» των Wham, το «All I want for Christmas» της Mariah Carey, τα χριστουγεννιάτικα τραγούδια με την ανεπανάληπτη φωνή του Frank Sinatra ή ακόμη και τα δικά μας «Χριστούγεννα» με τη Δέσποινα Βανδή; Σίγουρα με διαφορετικό ηχόχρωμα. Τα Χριστουγεννιάτικα τραγούδια, πέρα από τις κλασικές μελωδίες και στίχους που χάνονται στο πέρασμα των χρόνων, αποτελούν ένα αναπόσπαστο κομμάτι της εορταστικής ατμόσφαιρας, που κάθε χρόνο ξεκινά ολοένα και πιο νωρίς για να αλλάξει η ψυχολογία των ανθρώπων.
Τι κρύβεται όμως πίσω από τις πιο γνωστές και χιλιοτραγουδισμένες μελωδίες; Πώς γράφτηκαν τα τραγούδια και κάτω από ποιες συνθήκες; Ο Frank Sinatra πως πήρε την απόφαση και «δάνεισε» την βαθιά βελούδινη φωνή του σε χριστουγεννιάτικα τραγούδια; Ποιος εμπνεύστηκε από το «Do They Know it’s Christmas» των Band Aid και πόσο κορίτσι των Χριστουγέννων είναι τελικά η Mariah Carey;
Φράνκ Σινάτρα: Ο άνθρωπος που αγκάλιασε τα Χριστούγεννα
{https://www.youtube.com/watch?v=9y5_jTDODKI&list=PLCIoIl3wD0UbA8kyeN0lkvCv2CxIOUts3}
Η Nancy Sinatra είχε πει για τον πατέρα της: «Κανείς δεν αγκάλιασε τα Χριστούγεννα όπως εκείνος….». Μέσα σε μια φράση είπε την μεγαλύτερη αλήθεια. Καμία φωνή δεν έχει καταφέρει να κλείσει μέσα της όλη την μαγεία, την αγάπη, τη ζεστασιά και την δοτικότητα των Χριστουγέννων και συγχρόνως να προκαλεί τη νοσταλγία μιας άλλης εποχής, ακόμη κι αν δεν την έχουμε ζήσει.
Για τον Frank Sinatra τα χριστουγεννιάτικα τραγούδια δεν ήταν μια περιστασιακή σχέση ή ένα μέρος των ηχογραφήσεών του, που απλά έγινε για να γίνει. Ήταν κάτι βαθύτερο. Ένας προσωπικός διάλογος για όλα όσα πρεσβεύει η γιορτινή περίοδος, ο οποίος αποτυπώθηκε στην τέχνη του με την ανεπανάληπτη ερμηνευτική του δεινότητα.
Κυκλοφόρησε το πρώτο του χριστουγεννιάτικο άλμπουμ με τίτλο «Christmas Songs by Sinatra» στις 4 Οκτωβρίου 1948 από τη Columbia Records. Περιλάμβανε κλασικά κάλαντα όπως «White Christmas», «Silent Night» και «Santa Claus Is Comin’ to Town».
Λίγα χρόνια αργότερα υπογράφει συμβόλαιο με τη νεοσύστατη εταιρεία Capitol Records και το 1958 βγάζει το άλμπουμ «A Jolly Christmas from Frank Sinatra». Στο δίσκο αυτό, ο Sinatra παίρνει το κλασικό τραγούδι «Have Yourself A Merry Little Christmas», ένα μελαγχολικό κομμάτι, αλλάζει τους τελευταίους στίχους και δημιουργεί ένα εύθυμο, αισιόδοξο και άκρως εορταστικό τραγούδι που μέχρι σήμερα μετρά πολλές εκτελέσεις από άλλους τραγουδιστές.
Απόδειξη ότι τα Χριστούγεννα ήταν κάτι παραπάνω από μια απλή γιορτή για τον Sinatra, η ηχογράφηση της οικογενειακής συλλογής «The Sinatra Family Wish You a Merry Christmas» με τη συμμετοχή των παιδιών του.
Από τον θάνατό του, το 1998, έχουν κυκλοφορήσει αμέτρητες συλλογές αφιερωμένες στο χριστουγεννιάτικο ρεπερτόριο του Sinatra, με σημαντικότερη αυτή του 2004 «Frank Sinatra Christmas Collection».
"All I want for Christmas is you": Τα 15 λεπτά που έγραψαν χριστουγεννιάτικη ιστορία
{https://www.youtube.com/watch?v=9y5_jTDODKI&list=PLCIoIl3wD0UbA8kyeN0lkvCv2CxIOUts3}
Ξέρετε πόσα χρήματα βγάζει κάθε χρόνο η Mariah Carey από το τραγούδι «All I want for Christmas is you»; Από το 1994 που πρωτοκυκλοφόρησε έως το 2016 το τραγούδι έκανε την Mariah πλουσιότερη κατά 60 εκατομμύρια δολάρια! Μπορεί την πρώτη χρονιά να μην βρέθηκε στην κορυφή, αλλά δεν άργησε να την κατακτήσει και να κάνει παγκόσμια επιτυχία.
Σήμερα, 30 χρόνια σχεδόν μετά την κυκλοφορία του, από πνευματικά δικαιώματα, αναπαραγωγές μέσω πλατφορμών streaming κ.α. υπολογίζεται ότι η δημοφιλής τραγουδίστρια κερδίζει κοντά στα τρία εκατομμύρια ετησίως. Η ίδια μάλιστα δεν παρέλειψε να ευχαριστήσει τους εκατομμύρια θαυμαστές της σε όλον τον κόσμο που επιλέγουν κάθε χρόνο να τραγουδάνε μαζί της, με το χαμόγελου του ερωτευμένου: «All I want for Christmas is you!»
Το τραγούδι γράφηκε μόλις σε 15 λεπτά στο σπίτι της στα Χάμπτονς. Αρχικά η Mariah δεν ήθελε να τραγουδήσει στην ακμή της καριέρας της χριστουγεννιάτικα τραγούδια. Πίστευε ότι τέτοιες μελωδίες και ηχογραφήσεις αφορούν κυρίως καλλιτέχνες που έχουν ολοκληρώσει έναν σημαντικό καλλιτεχνικό κύκλο, ενώ εκείνη ήταν ακόμη στην αρχή. Ευτυχώς, η καλή και δημιουργική της διάθεση εκείνη την ημέρα την διέψευσε. Σε ένα τέταρτο της ώρας, μαζί με τον συνεργάτη της και συνθέτη Walter Afanasieff συνέθεσαν το τραγούδι στο αρμόνιο, η Mariah πήρε το μικρόφωνο και όλα τα υπόλοιπα είναι ιστορία.
Για την ίδια, αν όχι το συγκεκριμένο τραγούδι γενικότερα οι χριστουγεννιάτικες μελωδίες ήταν ένα παιδικό απωθημένο. Και αυτό γιατί, όπως είχε εκμυστηρευτεί, τα παιδικά οικογενειακά της χρόνια δεν ήταν ρόδινα… Πάντα ήθελε να δημιουργήσει την κατάλληλη ατμόσφαιρα, να ζήσει τα πιο όμορφα Χριστούγεννα και τα κατάφερε χαρίζοντας ένα τραγούδι που έμεινε στο πάνθεον των εορταστικών μελωδιών.
"Rockin' Around the Christmas Tree": Για πρώτη φορά στην κορυφή μετά από 65 χρόνια
{https://www.youtube.com/watch?v=TFsZy9t-qDc&list=RDTFsZy9t-qDc&start_radio=1}
Το τραγούδι «Rockin' Around the Christmas Tree» γράφτηκε από τον Johnny Marks το 1958 με την Brenda Lee στην πρώτη του εκτέλεση, σε ηλικία μόλις 13 ετών! Παρά την αρχική του κυκλοφορία, δεν έγινε αμέσως επιτυχία και χρειάστηκε λίγα χρόνια για να κερδίσει δημοτικότητα. Κυρίως μετά το 1964, όταν άρχισε να γίνεται σταθερό χριστουγεννιάτικο τραγούδι. Από τότε ακούγεται ανελλιπώς και διασκευάστηκε από πολλούς καλλιτέχνες.
Το 2023, το διαχρονικό χριστουγεννιάτικο τραγούδι βρέθηκε στο Νο1 του Billboard Hot 100 για πρώτη φορά, έπειτα από 65 χρόνια από την κυκλοφορία του. Εκείνη τη χρονιά η Brenda Lee για να γιορτάσει αυτή τη μεγάλη επιτυχία, γυρίζει ένα σούπερ εορταστικό βίντεο σε ηλικία 78 ετών, στέλνοντας ένα μήνυμα στους θαυμαστές της και λάτρεις του τραγουδιού: «Αυτό είναι καταπληκτικό! Δεν μπορώ να πιστέψω ότι το «Rockin’» έφτασε στο Νο.1 65 χρόνια μετά την κυκλοφορία του. Αυτό είναι τόσο ξεχωριστό! Ευχαριστώ την ομάδα της UMG/UMe που εργάστηκε τόσο σκληρά για να γιορτάσει την επέτειο του τραγουδιού φέτος. Αλλά το πιο σημαντικό, ευχαριστώ τους θαυμαστές που συνεχίζουν να το ακούνε. Το τραγούδι κυκλοφόρησε όταν ήμουν νεαρή έφηβη. Και τώρα να ξέρω ότι έχει τέτοια απήχηση σε πολλές γενιές και συνεχίζει να απηχεί, είναι ένα από τα καλύτερα δώρα που έχω λάβει ποτέ. Keep on Rockin’ και Καλά Χριστούγεννα!»
"Last Christmas" - Wham: Το «must» των Χριστουγέννων
{https://www.youtube.com/watch?v=E8gmARGvPlI&list=RDE8gmARGvPlI&start_radio=1}
Μπορεί να μην είναι ένα αμιγώς Χριστουγεννιάτικο τραγούδι, περισσότερο υμνεί την ερωτική απογοήτευση, όμως το «Last Christmas» των Wham, που ακούστηκε για πρώτη φορά τον Δεκέμβριο του 1984, παραμένει μέχρι και σήμερα στην κορυφή των τραγουδιών που ακούγονται με μανία κάθε χρόνο.
Κι όμως, αυτό το τραγούδι, για έναν ανεξήγητο λόγο, δεν κατάφερε να κατακτήσει την κορυφή των τσαρτς, παρά μόλις πέντε χρόνια μετά το θάνατο του George Michael, το 2021. Χρειάστηκαν 36 χρόνια μετά την κυκλοφορία του, και μια μεγάλη εκστρατεία των θαυμαστών του για να πιάσει το Νο.1. Ο George Michael ποτέ δεν ξεπέρασε την απογοήτευσή του, που το τραγούδι δεν βρέθηκε στην κορυφή.
Και μόλις το 2023 με την κυκλοφορία του ντοκιμαντέρ «Wham!» στο Netflix μάθαμε τα μυστικά του τραγουδιού. Το τραγούδι, γράφτηκε μια Κυριακή του 1984. Το έγραψε ο George Michael στο παιδικό του δωμάτιο, σε ένα μικρό φορητό στούντιο.
Το βίντεο κλιπ γυρίστηκε στο χιονοδρομικό κέντρο Saas-Fee της Ελβετίας και όπως εξομολογήθηκε ο έτερος των «Wham», Andrew Ridgeley, στα γυρίσματα ήταν όλοι μεθυσμένοι! Είχαν πιει τόσο πολύ όλοι οι συντελεστές, που κανείς δεν πίστευε ότι θα κατάφερναν να ολοκληρώσουν τα γυρίσματα.
Και όπως έχουμε συνηθίσει, πίσω από τις μεγάλες επιτυχίες, πάντα κρύβεται μια μήνυση. Ο Dick James Music μήνυσε τον George Michael ότι έκλεψε τη μελωδία του τραγουδιού του «Can't Smile Without You». Η υπόθεση δεν έφτασε ποτέ στα δικαστήρια και η μήνυση απορρίφθηκε, αφού αποδείχθηκε ότι πρόκειται περί μιας απλής και συνηθισμένης μελωδίας που μοιάζει με πολλά άλλα τραγούδια.
Το τραγούδι έχει διασκευαστεί 12 φορές από πασίγνωστες φωνές, μεταξύ των οποίων οι: Taylor Swift, Ariana Grande, Backstreet Boys, Hilary Duff, κ.α.
"Merry Christmas Everyone" – Shakin’ Stevens: Τα Χριστούγεννα του ’80
{https://www.youtube.com/watch?v=N-PyWfVkjZc&list=RDN-PyWfVkjZc&start_radio=1}
Έχει χαρακτηριστεί ως ένα από τα πιο κιτς χριστουγεννιάτικα τραγούδια. Ίσως μοναδικός υπεύθυνος γι’ αυτόν τον χαρακτηρισμό να είναι το βίντεο κλιπ του, αλλά λατρεύουμε να το ακούμε κάθε Χριστούγεννα στους δρόμους, στα εμπορικά καταστήματα, στο ραδιόφωνο.
Το «Merry Christmas Everyone» γράφτηκε από τον Μπομ Χίτλι, ειδικά για τον Shakin' Stevens. Και το πιο οξύμωρο; Γράφτηκε κατακαλόκαιρο και εν μέσω καύσωνα! Όπως είχε δηλώσει ο συνθέτης στην Guardian: «Έγραψα το τραγούδι το καλοκαίρι, κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα. Έκανε τόση ζέστη που φορούσα σορτς, έσταζα ιδρώτα, στεκόμουν εκεί και ηχογραφούσα με κουδουνάκια που κουδούνιζαν, σκεπτόμενος: "Αυτό είναι τρελό!"».
Το τραγούδι, ρυθμικό και απλό, μας φτιάχνει τη διάθεση να στολίσουμε το δέντρο ή και να λικνιστούμε με ένα εγκ-νογκ στο χέρι. Αυτό που σε επαναφέρει απότομα στην πραγματικότητα είναι το βίντεο κλιπ, που νομίζεις ότι το γύρισαν μαθητές δημοτικού για εργασία στο σχολείο! Βέβαια μην ξεχνάτε την αθώα δεκαετία του ’80 που τα περισσότερα γίνονταν με έναν ενθουσιασμό προχειρότητας και αφαίρεσης κάθε περιττού φτιασιδώματος. Το βίντεο κλιπ γυρίστηκε στη Σουηδία, το χιόνι είναι ψεύτικο, το κόνσεπτ λίγο «αχταρμάς» και ο Shakin' Stevens φορά ένα πουλόβερ για το οποίο, όπως θα πει αργότερα, «ήταν το ντροπιαστικό χριστουγεννιάτικο πουλόβερ. Δεν είχαμε στυλίστες, απλώς φόρεσα κάτι πάνω μου».
Το 2015, ο Shakin' Stevens, κατά κόσμον Michael Barratt, κυκλοφόρησε μια νέα εκδοχή του τραγουδιού, τα έσοδα του οποίου διατέθηκαν για τον Στρατό Σωτηρίας.
"Step Into Christmas": Όταν ο Έλτον Τζον βρήκε τον... χριστουγεννιάτικο βηματισμό του
{https://www.youtube.com/watch?v=IbRtGMm96F8&list=RDIbRtGMm96F8&start_radio=1}
To 1973 o Έλτον Τζον και ο Μπέρνι Τόπιν έγραψαν και ηχογράφησαν μέσα σε μία μόλις ημέρα το «Step Into Christmas». Ήταν Κυριακή 11 Νοεμβρίου του 1973, το τραγούδι έγραψε ο Έλτον Τζον το μεσημέρι και το απόγευμα της ίδιας ημέρας μπήκαν στο στούντιο. Σε λίγες ώρες είχαν τελειώσει την ηχογράφηση. Κυκλοφόρησε σχεδόν δέκα ημέρες αργότερα και κατέκτησε με ευκολία και διάρκεια την κορυφή.
Η σκέψη ήταν αυθόρμητη, καθώς εκείνη την περίοδο ο Έλτον Τζον ήταν υπερ-δημιουργικός. «Αγαπώ τα Χριστούγεννα αλλά δεν είναι εύκολο να γράψεις ένα καλό χριστουγεννιάτικο τραγούδι» είχε δηλώσει, όσο και αν η ταχύτητα και η ανταπόκριση που είχε το τραγούδι τον διέψευσαν.
Το 2024 το διάσημο μοντέλο Κάρα Ντελεβίν, σε μια αναδημιουργία του τραγουδιού όπως βιντεοσκοπήθηκε το 1973, μεταμορφώνεται και υποδύεται τον Έλτον Τζον. Το αποτέλεσμα πραγματικά εντυπωσιακό με την ίδια να δηλώνει πως ένα όνειρό της γίνεται πραγματικότητα, καθώς είναι μεγάλη θαυμάστρια του Άγγλου τραγουδιστή, και με τον Έλτον να διασκεδάζει με το αποτέλεσμα.
"Do They Know it’s Christmas" – Band Aid: Όλη η καλλιτεχνική αφρόκρεμα Βρετανίας και Ιρλανδίας για τα παιδιά της Αφρικής
{https://www.youtube.com/watch?v=RH-xd5bPKTA&list=RDRH-xd5bPKTA&start_radio=1}
Ήταν το μακρινό 1984 όταν ο Bob Geldof είχε δει ένα ντοκιμαντέρ στο BBC με τα παιδιά στην Αιθιοπία να λιμοκτονούν. Συλλαμβάνει την ιδέα, γράφει τους στίχους, ετοιμάζεται η μουσική από τον Midge Ure των Ultravox, και καταφέρνει σε διάστημα αστραπή να συγκεντρώσει 40 ονόματα της καλλιτεχνικής αφρόκρεμας, για ένα κορυφαίο φιλανθρωπικό single.
Δημιουργήθηκε η Band Aid, ένα σούπερ γκρουπ με διάσημους Βρετανούς και Ιρλανδούς καλλιτέχνες, όπως οι : Duran Duran, Spandau Ballet, Phil Collins, Bono, Sting, Paul McCartney κ.α. Το τραγούδι ηχογραφήθηκε, μιξαρίστηκε και ετοιμάστηκε μόλις σε μία ημέρα, χωρίς κανέναν από τους καλλιτέχνες να έχει κάνει πρόβα νωρίτερα, με τον Μπομπ να δηλώνει πως η πίεση του χρόνου πολλές φορές σε οδηγεί σε μικρά θαύματα.
Έγινε αμέσως Νο.1 παραμένοντας για πέντε εβδομάδες στην κορυφή και κατάφερε να συγκεντρώσει τον πρώτο χρόνο 8 εκατομμύρια λίρες για τα παιδιά της Αφρικής. Παρ’ ότι ήταν μια καθαρά φιλανθρωπική δράση, η Βρετανική κυβέρνηση δυσκολεύτηκε πολύ να χαρίσει τον φόρο των πωλήσεων. Μετά την σχετική δημοσιότητα που πήρε το θέμα στον Βρετανικό Τύπο και τη συνάντηση που ακολούθησε με τον Bob Geldof και την τότε πρωθυπουργό Margaret Thatcher, η κυβέρνηση έκανε πίσω.
Το Do They Know it’s Christmas, αποτέλεσε έμπνευση για τον Μάικλ Τζάκσον, έναν χρόνο αργότερα, να δημιουργήσει τους USA for Africa και να γράψει με τον Λαϊονελ Ρίτσι το φιλανθρωπικό τραγούδι «We Are the World» για τα παιδιά της Αφρικής, με την συμμετοχή δεκάδων καλλιτεχνών όπως ο Μπομπ Ντίλαν, η Σίντι Λόπερ, η Νταϊαν Ρός, ο Μπρους Σπρίνγκστιν κ.α.
Τα "Χριστούγεννα" της Δέσποινας
{https://www.youtube.com/watch?v=G9MnUbdhCa0&list=RDG9MnUbdhCa0&start_radio=1}
Και για να μην αφήνουμε παραπονεμένη την εγχώρια καλλιτεχνική δημιουργία, «Χριστούγεννα» τραγούδησε για πρώτη φορά η Δέσποινα Βανδή τον Δεκέμβριο του 2001 με το τραγούδι να συμπεριλαμβάνεται στον δίσκο «Γεια». Μάλιστα, όπως είχε κυκλοφορήσει στα καλλιτεχνικά πηγαδάκια, το κομμάτι μπήκε τελευταία στιγμή στον δίσκο για να συμπληρωθεί ο αριθμός των τραγουδιών. Με το που κυκλοφόρησε ο δίσκος, όλο το βάρος έπεσε στο ομότιτλο τραγούδι και το «Χριστούγεννα» ούτε καν ακούστηκε. Αντιθέτως, την επόμενη χρονιά έγινε τεράστια επιτυχία με το βίντεο κλιπ να γυρίζεται στους δρόμους του Λονδίνου εντελώς αυθόρμητα, χωρίς καμία προετοιμασία, χωρίς άδειες και συνεργεία, παρά μόνο με μια απλή κάμερα που κρατούσε ο σκηνοθέτης Κώστας Καπετανίδης.
