Το Δημοτικό Συμβούλιο Ήλιδας ενέκρινε ψήφισμα με το οποίο διατυπώνει τις θέσεις και τις παρατηρήσεις του επί του προσχεδίου του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Αναγνωρίζοντας ορισμένες θετικές διατάξεις του νομοσχεδίου, εκφράζει παράλληλα έντονες επιφυλάξεις για ζητήματα που αφορούν τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των Δήμων, τη μεταφορά αρμοδιοτήτων χωρίς τους αναγκαίους πόρους και την απουσία ειδικών προβλέψεων για τους μικρούς και περιφερειακούς δήμους. Το ψήφισμα θα αποσταλεί στο Υπουργείο Εσωτερικών, στην ΚΕΔΕ και στην ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας.
Ακολουθεί το ψήφισμα όπως εγκρίθηκε:
Το Δημοτικό Συμβούλιο Ήλιδας, με αίσθημα ευθύνης απέναντι στους συνδημότες του και με γνώμονα τη βιωσιμότητα, την ανάπτυξη και τη δημοκρατική λειτουργία τού Δήμου μας, διαμορφώνει την επίσημη θέση του, βάσει των δικών του επισημάνσεων, καθώς και των επίσημων τοποθετήσεων της ΚΕΔΕ, της ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας και ψηφισμάτων δήμων ανά την Ελλάδα.
Θετικές Επισημάνσεις & Αναγνώριση Συγκλίσεων
Το Δημοτικό Συμβούλιο Ήλιδας αναγνωρίζει τη χρησιμότητα και τη θετική κατεύθυνση συγκεκριμένων λειτουργικών ρυθμίσεων του νομοσχεδίου:
- Νομοθετική Κωδικοποίηση: Η ενσωμάτωση περισσότερων από 2.000 διάσπαρτων νομοθετημάτων των προηγούμενων δεκαετιών σε ένα ενιαίο κείμενο αποτελεί θετικό βήμα. Διασφαλίζει ένα καθαρό νομικό πλαίσιο και διευκολύνει το έργο των αιρετών και των υπηρεσιών.
- Λειτουργικές Ενσωματώσεις: Αξιολογούνται θετικά οι επιμέρους βελτιώσεις που αφορούν τη λειτουργία των ΚΕΠ, τη Δημοτική Αστυνομία και τις διαδικασίες αδειοδοτήσεων.
Ελλείψεις και Θεσμική Οπισθοδρόμηση
Παρά τις επιμέρους θετικές ρυθμίσεις, το Δημοτικό Συμβούλιο διαπιστώνει ότι το προσχέδιο δεν αποτελεί μια βαθιά, προοδευτική μεταρρύθμιση. Αντίθετα, κινείται σε συγκεντρωτική κατεύθυνση, θίγοντας την πολιτική, διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των ΟΤΑ, όπως αυτή κατοχυρώνεται από τα Άρθρα 101 και 102 του Συντάγματος και την Ευρωπαϊκή Χάρτα Τοπικής Αυτοδιοίκησης:
- Κηδεμονία αντί για Εποπτεία: Κάτω από το πρόσχημα του εκσυγχρονισμού, εισάγεται ένας μηχανισμός υπερεποπτείας, προληπτικού ελέγχου και «τιμωρητικής» παρακολούθησης (οριζόντια εργαλεία όπως ο Κόμβος Παρακολούθησης deiktesOTA). Το Σώμα ζητά την επαναφορά της αρχής, ότι οι πράξεις των ΟΤΑ ισχύουν αμέσως από την έκδοσή τους και ο έλεγχος νομιμότητας ασκείται αποκλειστικά εκ των υστέρων.
- Υποβάθμιση του ρόλου των Δήμων: Η εισαγωγή τού όρου «τεκμήριο καθημερινότητας», μετατρέπει τις αυτονόητες, γενικές αρμοδιότητες των Δήμων επί των τοπικών υποθέσεων σε καθεστώς άτυπης «διοικητικής άδειας» από το κράτος.
- Ηλεκτρονική Ψήφος: Εκφράζουμε επιφυλάξεις για την εισαγωγή τής ηλεκτρονικής ψήφου χωρίς ισχυρές, επιστημονικά τεκμηριωμένες και συνταγματικές εγγυήσεις που να διασφαλίζουν το αδιάβλητο, τη μυστικότητα και την καθολικότητα της λαϊκής εντολής.
- Εκλογικό Σύστημα: Κρίνουμε ως προβληματική την πρόβλεψη για εκλογιμότητα των αιρετών διοικήσεων με ποσοστό 42% + 1 από την πρώτη Κυριακή, καθώς μπορεί να αντιμετωπίζει το φαινόμενο της μεγάλης αποχής του δεύτερου γύρου, όμως δεν και αποτυπώνει καθαρά τη λαϊκή βούληση που εξασφάλιζε ο δεύτερος γύρος των εκλογών.
Οικονομική Στραγγαλιστική Πολιτική & Μεταφορά Αρμοδιοτήτων
Συντασσόμενοι με τις διεκδικήσεις και τις επισημάνσεις της ΚΕΔΕ, της ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας, τονίζουμε ότι καμία νέα αρμοδιότητα δεν πρέπει να μεταφέρεται στους Δήμους, χωρίς την ταυτόχρονη, αυτόματη και θεσμοθετημένη μεταφορά των αντίστοιχων πόρων και προσωπικού:
- Πολιτική Προστασία & Αδέσποτα: Μας ανατίθενται τεράστιες ευθύνες στην Πολιτική Προστασία και τη διαχείριση των αδέσποτων ζώων, την ώρα που το κράτος καλύπτει λιγότερο από το 10% των αναγκαίων πόρων, ενώ παράλληλα θεσπίζει εξοντωτικές ποινές για τους αιρετούς.
- Οικονομικά Πλαφόν & Φορολογία: Καταδικάζουμε τη διατήρηση του ανώτατου πλαφόν στις αποδόσεις του κρατικού προϋπολογισμού προς την Αυτοδιοίκηση (Άρθρο 44 του Ν.5071/2023) και τη μείωση της συνεισφοράς του Πράσινου Ταμείου. Επιπλέον, το «Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης» δεν πρέπει να λειτουργήσει ως άλλοθι για τη μετακύλιση της κρατικής φορολόγησης στις πλάτες των δημοτών μας, δημιουργώντας παράλληλα περιφερειακές ανισότητες.
- Δικαστικές Υποθέσεις Συμβασιούχων: Η διάταξη για την υποχρεωτική άσκηση ενδίκων μέσων από τους Δήμους σε υποθέσεις συμβασιούχων, πρέπει να επανεξεταστεί, καθώς αυξάνει δυσανάλογα τη διοικητική επιβάρυνση και στερεί από τα Δημοτικά Συμβούλια το δικαίωμα της αυτοδιοίκητης κρίσης.
Η «Θεσμική Σιωπή» για την Επαρχία και τους Μεσαίους/Μικρούς Δήμους
Ως Δήμος τής περιφέρειας, καταγγέλλουμε την ηχηρή απουσία προβλέψεων για τα μεγάλα δομικά προβλήματα της ελληνικής επαρχίας:
- Υποστελέχωση & Υποδομές: Το νομοσχέδιο σιωπά μπροστά στην μεγάλη υποστελέχωση των δημοτικών υπηρεσιών και τη μηδενική μέριμνα για τη συντήρηση των πεπαλαιωμένων υποδομών και του οδικού δικτύου. Απαιτούμε ένα ολοκληρωμένο, εθνικό σχέδιο υποδομών, στα πρότυπα του προγράμματος «ΘΗΣΕΑΣ» πριν από περίπου 25 χρόνια.
- Αφαίρεση των ΥΔΟΜ & Νομικά Πρόσωπα: Διαφωνούμε ριζικά με την αφαίρεση των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) από τους Δήμους, η οποία μας στερεί τον έλεγχο του χωρικού μας σχεδιασμού. Παράλληλα, οι οριζόντιοι περιορισμοί σε Νομικά Πρόσωπα, ΔΕΥΑ και ΦοΔΣΑ αγνοούν πλήρως τις τοπικές ιδιαιτερότητες.
- Δημογραφικό & Ερήμωση της Υπαίθρου: Ο νέος Κώδικας δεν περιλαμβάνει καμία αυτοτελή ενότητα ή κίνητρο για την αντιμετώπιση του οξέος δημογραφικού προβλήματος, την υποβάθμιση των Μονάδων Υγείας και τη μαζική φυγή των νέων (18-40 ετών) από τα χωριά μας.
- Ιδιαιτερότητες στην Κατάρτιση Ψηφοδελτίων: Στηρίζουμε την πρόταση της ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας για μείωση του απαιτούμενου ποσοστού υπερπληθυσμού υποψηφίων από το 150% στο 120% και της ποσόστωσης φύλου στο 30% ειδικά για τις κοινότητες και τους μικρούς/μεσαίους Δήμους, καθώς τα σημερινά όρια καθιστούν σχεδόν αδύνατη τη συγκρότηση συνδυασμών στην επαρχία.
Διεκδικητικό Πλαίσιο & Αιτήματα του Δήμου Ήλιδας
Το Δημοτικό Συμβούλιο Ήλιδας, μέσω του παρόντος ψηφίσματος, ζητά από το Υπουργείο Εσωτερικών την ουσιαστική αναμόρφωση του προσχεδίου, διεκδικώντας:
Θέσπιση δεσμευτικής ρήτρας σύνδεσης κάθε νέας αρμοδιότητας με τους αντίστοιχους οικονομικούς πόρους και το απαραίτητο μόνιμο προσωπικό.
Καθιέρωση ειδικού καθεστώτος για τους μικρούς, μεσαίους και ορεινούς Δήμους, με προσαύξηση των ΚΑΠ, δημιουργία ειδικού Ταμείου και θεσμοθέτηση Συντελεστή Εδαφικής Εξισορρόπησης.
Ενίσχυση των Δημοτικών Κοινοτήτων με ουσιαστικές αρμοδιότητες και πόρους, ως βασικό εργαλείο αποκέντρωσης, και κατάργηση κάθε έμμεσης απαίτησης ελάχιστου αριθμού υποψηφίων για κοινότητες έως 300 κατοίκους.
Αναβάθμιση της καταστατικής θέσης των αιρετών και εφαρμογή της αρχής τής αναλογικότητας στην πειθαρχική και ποινική τους ευθύνη.
Ρητή θεσμική κατοχύρωση της ΚΕΔΕ και των ΠΕΔ ως υποχρεωτικών συνομιλητών τής Κεντρικής Διοίκησης, με δικαίωμα σύμφωνης γνώμης σε κρίσιμα ζητήματα.
Δυνατή Αυτοδιοίκηση σημαίνει δυνατότερο κράτος. Ζητάμε έναν Κώδικα που θα εμπιστεύεται τους Δήμους, θα αποκεντρώνει πραγματικά τους πόρους και θα δίνει ζωντανές λύσεις στις τοπικές κοινωνίες».
