Με δεσμευτικούς, σαφείς όρους και περιορισμούς το Υπουργείο Πολιτισμού έδωσε το «πράσινο φως» στον Δήμο Πύργου για την αλλαγή χρήσης, τη δομική και μορφολογική αποκατάσταση των «Υπνωτηρίων ΟΣΕ» καθώς και την ανάπλαση των οδών Τ. Πετροπούλου, Πατριάρχου Γρηγορίου Ε και Μπιζανίου, που βρίσκονται σε άμεση επαφή με το μνημείο.
Η απόφαση της Γενικής Διεύθυνσης Αναστήλωσης, Μουσείων και Τεχνικών Έργων, στηρίζεται στην ομόφωνη γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων, που συνεδρίασε στις αρχές του μήνα. Επιπλέον το ΥΠΠΟ εγκρίνει την ένταξη της πράξης στο πρόγραμμα «Δυτική Ελλάδα» του ΕΣΠΑ 2021-2027, με φορέα υλοποίησης τον Δήμο Πύργου.
Το κτήριο έχει χαρακτηριστεί από το 1994 ιστορικό διατηρητέο μνημείο, καθώς αποτελεί αξιόλογο κτίσμα του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα, με ιδιαίτερα μορφολογικά χαρακτηριστικά, ενώ συνδέεται άμεσα με την ιστορία του σιδηροδρόμου και την εξέλιξη της πόλης, έχοντας φιλοξενήσει τον πρώτο σιδηροδρομικό σταθμό του Πύργου.
Οι βασικοί όροι για την αποκατάσταση
Το Υπουργείο θέτει ως βασική προϋπόθεση τη διατήρηση της αυθεντικότητας και της αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας του μνημείου.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις υφιστάμενες λιθοδομές. Το ΥΠΠΟ ζητά να μην εφαρμοστούν αμφίπλευροι μανδύες και να προηγηθεί τεκμηρίωση της παθολογίας των τοίχων, καθώς και υποβολή εναλλακτικών προτάσεων ενίσχυσης που θα λαμβάνουν υπόψη τη διατήρηση των σωζόμενων αρχιτεκτονικών και μορφολογικών στοιχείων.
Παράλληλα, ο Δήμος και οι μελετητές καλούνται να υποβάλουν ξεχωριστές τεχνικές περιγραφές για τις αρχιτεκτονικές, στατικές και ηλεκτρομηχανολογικές μελέτες, υπογεγραμμένες από τους αρμόδιους μηχανικούς.
Αυστηρές είναι και οι προδιαγραφές για τα κουφώματα. Θα πρέπει να υποβληθεί αναλυτικός πίνακας με τα απαραίτητα σχέδια και λεπτομέρειες, ενώ τα νέα κουφώματα θα είναι ξύλινα και ίδιας μορφής με τα υφιστάμενα.
Σε ό,τι αφορά τους χρωματισμούς, η τελική επιλογή δεν θα γίνει αυθαίρετα. Θα πρέπει να βασιστεί στα υποκείμενα στρώματα χρωμάτων, μετά τη διενέργεια επιτόπιων δειγμάτων και σύμφωνα με τις υποδείξεις της αρμόδιας Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων.
Το Υπουργείο βάζει επίσης «φρένο» στην τοποθέτηση ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων στο εξωτερικό κέλυφος του μνημείου. Οι εγκαταστάσεις αυτές θα πρέπει να μετακινηθούν σε άλλη κατάλληλη θέση. Εφόσον δε, επιλεγεί εξωτερικός φωτισμός για την ανάδειξη του κτηρίου, θα πρέπει προηγουμένως να υποβληθούν ειδικά σχέδια και τρισδιάστατες απεικονίσεις.
Τέλος, όσον αφορά στα στοιχεία του διακόσμου ζητά την τεκμηρίωσή τους από εγγεγραμμένο στο σχετικό μητρώο συντηρητή έργων τέχνης και την υποβολή της σχετικής μελέτης στην αρμόδια Διεύθυνση.
Οι όροι για την ανάπλαση των γύρω δρόμων
Το ΥΠΠΟ εγκρίνει και τη μελέτη για την «Ανάπλαση τμημάτων των οδών Τάκη Πετρόπουλου – Πατριάρχου Γρηγορίου Ε’ – Μπιζανίου», στα τμήματα που βρίσκονται σε άμεση επαφή με το μνημείο. Η αρμόδια υπηρεσία κρίνει ότι οι προτεινόμενες επεμβάσεις δεν προκαλούν βλάβη στο διατηρητέο κτήριο, θέτει όμως ως όρο να υποβληθεί πλήρης μελέτη.
Τέλος, για την υλοποίησης του έργου μέσω ΕΣΠΑ, οι εργασίες θα πρέπει να πραγματοποιηθούν υπό την εποπτεία της αρμόδιας Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Δυτικής Ελλάδας, Πελοποννήσου και Νοτίου Ιονίου. Επίσης θα πρέπει να προσληφθεί σύμβουλος με εμπειρία σε αποκαταστάσεις μνημείων, ώστε να υπάρχει εξειδικευμένη υποστήριξη κατά την εκτέλεση του έργου.
«Ανοίγει» ο δρόμος για ένα φιλόδοξο έργο
Η θετική, υπό αυστηρούς όμως όρους, απόφαση του ΥΠΠΠ αποτελεί ένα ακόμη βήμα για την αποκατάσταση των Υπνωτηρίων και την ένταξή τους στον ευρύτερο σχεδιασμό ανάδειξης της ιστορικής και πολιτιστικής ταυτότητας του Πύργου.
Πρόκειται για ένα φιλόδοξο έργο με το οποίο η Δημοτική Αρχή στοχεύει στην διάσωση και ανάδειξη του ιστορικού και αρχιτεκτονικού αποθέματος της πόλης. Η αποκατάσταση των Υπνωτηρίων εντάσσεται στο συνολικό σχεδιασμό του Δήμου Πύργου, της ενότητας του «Πολιτιστικού περιπάτου».
Η συγκεκριμένη ανάπλαση έχει προϋπολογισμό 4,39 εκατ. ευρώ και έχει ενταχθεί στην ΟΧΕ της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας
Στόχος είναι η χρήση του κτιρίου για πολιτιστικούς σκοπούς, ενώ το τμήμα της αστικής ανάπλασης θα «ενσωματωθεί» αισθητικά στη χρήση του χώρου.
