Της Δήμητρας Ζαφειροπούλου – Δικηγόρου – Εργατολόγου
Το νέο ασφαλιστικό έχει ήδη αρχίσει να εφαρμόζεται, εν μέρει τουλάχιστον, καθώς οι συντάξεις όλων των ασφαλισμένων που έχουν υποβάλει αίτηση συνταξιοδότησης από τον Μάιο και εφεξής θα υπολογισθούν με το νέο καθεστώς. Αφορά ακόμη και τους ένστολους που συνταξιοδοτήθηκαν μετά την 1η Ιουλίου 2016.
Τουλάχιστον επτά στους δέκα ασφαλισμένους και συνταξιούχους αναμένεται να θιγούν από τις διατάξεις του νόμου 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου), ο οποίος ψηφίστηκε στα πλαίσια της πρώτης αξιολόγησης και βαφτίστηκε ως μεγάλη μεταρρύθμιση από την κυβέρνηση.
Μεγάλοι χαμένοι θεωρούνται κυρίως οι αυτοαπασχολούμενοι με υψηλά εισοδήματα, οι διπλά απασχολούμενοι ανεξάρτητα από το εισόδημά τους, αλλά και οι δημόσιοι υπάλληλοι - κυρίως στα ειδικά μισθολόγια - καθώς καλούνται να καταβάλουν ως και εξαπλάσιες ασφαλιστικές εισφορές σε σχέση με αυτές που καταβάλλουν σήμερα. Με τον νέο τρόπο υπολογισμού των κύριων συντάξεων υπολογίζεται ότι θα υπάρξουν μειώσεις από 10% ως και 30% στις νέες συντάξεις. Επίσης εκτιμάται ότι τα επόμενα χρόνια περίπου 250.000 συνταξιούχοι, κυρίως άτομα με ειδικές ανάγκες, δικαιούχοι σύνταξης χηρείας, εργαζόμενοι με χαμηλές αποδοχές ή μεγάλα διαστήματα ανεργίας, θα έχουν απώλειες ως και 40%.
Με το νέο ασφαλιστικό η σύνταξη θα αποτελεί το άθροισμα της εθνικής σύνταξης και της αναλογικής, που θα είναι συνάρτηση των ετών ασφάλισης και των συντάξιμων αποδοχών. Η εθνική σύνταξη, που θα επιβαρύνει αποκλειστικά τον κρατικό προϋπολογισμό, ορίζεται στα 384 ευρώ για 20 έτη ασφάλισης και άνω. Για τα 15 έτη ασφάλισης το ποσό μειώνεται κατά 10% και η μείωση θα κλιμακώνεται με 2% κατ' έτος για το διάστημα από το 15ο ως το 19ο έτος ασφάλισης. Ακόμη, στην περίπτωση απονομής μειωμένης σύνταξης η εθνική σύνταξη καταβάλλεται μειωμένη κατά 1/200 για κάθε μήνα που υπολείπεται ως το όριο της πλήρους συνταξιοδότησης. Η αναλογική σύνταξη θα υπολογίζεται σύμφωνα με τα έτη ασφάλισης του ασφαλισμένου και τον μέσο όρο των αποδοχών από το 2002 και μετά. Το ποσό των αποδοχών θα πολλαπλασιάζεται με τα νέα χαμηλότερα ποσοστά αναπλήρωσης, τα οποία κυμαίνονται από 11,55% για 15 έτη ασφάλισης ως 42,80% για τα 40 έτη. Για ένα μεταβατικό διάστημα και εξαιτίας της προβλεπόμενης μεγάλης μείωσης των νέων συντάξεων θα δίνεται ένα μέρος της διαφοράς σε όσους «βγουν» στη σύνταξη το 2016 (θα λαμβάνουν το 50% της διαφοράς αν αυτή είναι πάνω από 20%), το 2017 (θα τους δίνεται το 1/3 της διαφοράς) και το 2018 (θα λαμβάνουν το 1/4 της διαφοράς).
Επιπρόσθετα αυστηροποιούνται οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση συντάξεων θανάτου στον επιζώντα ή στην επιζήσασα σύζυγο. Εφόσον είναι 55 ετών δίδεται η σύνταξη, αν είναι 52 δίδεται για τρία έτη και αναστέλλεται ως το 67ο έτος και αν είναι λιγότερο από 52 ετών δίδεται μόνο για τρία έτη. Οι συντάξεις χηρείας καταβάλλονται κανονικά αν ο επιζών σύζυγος έχει ανήλικα ή ανάπηρα παιδιά ή παιδιά που σπουδάζουν ως 24 ετών ή είναι ανίκανος για την άσκηση βιοποριστικού επαγγέλματος κατά ποσοστό 67% και άνω. Θεσπίζονται περικοπές στο ποσό της σύνταξης αν υπάρχει μεγάλη διαφορά ηλικίας μεταξύ των συζύγων. Τέλος, εφόσον ο επιζών σύζυγος εργάζεται ή αυτοαπασχολείται ή λαμβάνει άλλη σύνταξη, θα λαμβάνει ολόκληρη τη σύνταξη για μια τριετία και στη συνέχεια το 50%, εκτός αν είναι ανάπηρος πάνω από 67%.
Αλλαγές θα υπάρξουν και στις αναπηρικές συντάξεις καθώς η εθνική σύνταξη στις αναπηρικές μειώνεται ανάλογα με το ποσοστό αναπηρίας: χορηγείται ολόκληρη (384 ευρώ) για ποσοστά αναπηρίας από 80% και άνω. Για ποσοστά 67% ως 79,99% δίδεται το 75% της εθνικής σύνταξης. Για 50% ως 66,99% δίδεται το 50% της εθνικής. Για ποσοστά ως 49,99% δίδεται το 40% της εθνικής σύνταξης.
Αξίζει επίσης να αναφερθούμε στις διατάξεις που αφορούν την απασχόληση των συνταξιούχων καθώς προβλέπεται ότι όσοι συνταξιούχοι εργάζονται, αυτοαπασχολούνται ή έχουν επαγγελματική δραστηριότητα θα λαμβάνουν τη σύνταξη (κύρια και επικουρική) μειωμένη κατά 60% για όσο διάστημα δραστηριοποιούνται. Θα καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές, ενώ ο χρόνος ασφάλισης θα υπολογίζεται για την προσαύξηση της αναλογικής ή της επικουρικής σύνταξης.
Τέλος, ο τρόπος υπολογισμού των εφάπαξ αλλάζει και αναμένεται να επιφέρει μειώσεις ως 15%, ανάλογα με το ύψος της εισφοράς που καταβάλλουν οι ασφαλισμένοι. Επίσης μειώσεις θα υπάρξουν και στα μερίσματα των συνταξιούχων του Δημοσίου 34% κατά μέσον όρο, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι μειώσεις μπορεί να φθάσουν ως και το 50%.
Δήμητρα Γ. Ζαφειροπούλου
Δικηγόρος - Εργατολόγος
Κρέστενα Ηλείας
[email protected]
τηλ: 2625022174
κιν: 6977787924
