Του Ανδρεά Νικολακόπουλου
Αρκετά συχνά αναζητούμε την αιτία των δεινών για τη χώρα μας. Οι περισσότερες συζητήσεις καταλήγουν σε ένα συμπέρασμα: Ότι ένα από τα βασικά προβλήματα είναι η γραφειοκρατία που μαστίζει το σύνολο της ελληνικής δημοσίας διοίκησης. Και αν ψάξουμε πιο βαθιά θα διαπιστώσουμε ότι βασική αιτία της γραφειοκρατίας είναι η πολυνομία και η κακονομία. Σχετικά πρόσφατα δημοσιεύθηκε μια μελέτη-έρευνα της Διανέοσις. Σύμφωνα με αυτή την μελέτη στην Ελλάδα από το 2000 έως το 2015 υπήρξαν:
• 1.478 νέοι νόμοι
• 3.452 Προεδρικά Διατάγματα
• 19.727 Εξουσιοδοτήσεις
• 59.393 σελίδες δημοσιευμένων ΦΕΚ
Την ίδια χρονική περίοδο υπήρξαν 67 Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου.
Πίσω, βέβαια από την πολυνομία και την κακονομία κρύβονται το πελατειακό σύστημα, οι πιέσεις ομάδων συμφερόντων που επιθυμούν να εξαιρεθούν από τους κανόνες, επαγγελματικές ομάδες που επιδιώκουν την εξαίρεσή τους ή την διατήρηση του ιδιαίτερου επαγγελματικού, φορολογικού ή ασφαλιστικού καθεστώτος. Σε αυτά να προσθέσουμε την πρόθεση κάθε κυβέρνησης να επιδείξει νομοθετικό έργο, πλουσιότερο σε σχέση με την προηγούμενη κυβέρνηση.
Αρκεί να αναφέρω ότι από την μεταπολίτευση και έπειτα η Ελληνική Βουλή έχει ψηφίσει 38 νόμους για την γρηγορότερη απονομή της Δικαιοσύνης. Το πρόβλημα όχι μόνο δεν λύθηκε, αλλά χειροτέρεψε. Και ως δικηγόρος έχω ιδία άποψη και μπορώ να το επιβεβαιώσω. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο μέσος χρόνος απονομής δικαιοσύνης εκτινάχθηκε από τις 817 ημέρες το 2011, στις 1.580 ημέρες το 2015.
Ο φαύλος κύκλος που συνδέει πολυνομία, κακονομία και γραφειοκρατία με δυσάρεστα όμως αποτελέσματα. Ποια είναι αυτά;
• Αποθάρρυνση των επενδύσεων
• Επιβάρυνση της δημόσιας διοίκησης
• Ανάπτυξη των πελατειακών σχέσεων
• Καθυστέρηση εφαρμογής των νόμων
• Διόγκωση της ύλης των δικαστηρίων
Η πολυνομία όμως δημιουργεί και πρόσθετο δημοσιονομικό κόστος, καθώς οι δημόσιες υπηρεσίες καλούνται να εφαρμόσουν επιπρόσθετες διατάξεις, αλλά και οικονομικό κόστος για τους ιδιώτες και τις επιχειρήσεις που καλούνται να προσαρμοστούν στις νέες ρυθμίσεις. Σύμφωνα με διεθνή μελέτη για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, υπολογίζεται ότι τα διοικητικά βάρη εξαιτίας της νομοθεσίας ως ποσοστό του ΑΕΠ, είναι σχεδόν πέντε φορές περισσότερο στην Ελλάδα από ότι στην Φινλανδία.
Από τα παραπάνω είναι σαφές ότι η αντιμετώπιση του φαινομένου της πολυνομίας θα συμβάλει όχι μόνο στη μείωση της γραφειοκρατίας και του δημοσιονομικού κόστους που αυτή συνεπάγεται, αλλά θα αναβαθμίσει ουσιαστικά και την ποιότητα της δημοκρατίας στη χώρα μας. Ο κοινοβουλευτισμός θα ενισχυθεί ποιοτικά, οι παραγωγικές δυνάμεις της κοινωνίας θα απελευθερωθούν και ασφαλώς θα βελτιωθούν οι σχέσεις πολίτη κράτους οι οποίες σήμερα βρίσκονται σε πολύ άσχημο επίπεδο. Σίγουρα πρέπει να αποτελέσει άμεση προτεραιότητα του πολιτικού συστήματος!
Ο κ. Ανδρέας Νικολακόπουλος είναι δικηγόρος στον Άρειο Πάγο, κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών και Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Ήλιδας.
