...για τη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων. Στην Ελλάδα, η τάση είναι ξεκάθαρη: περισσότερες κάμερες, περισσότερος αυτοματοποιημένος έλεγχος.
Κι όμως, μια μεγαλούπολη με 3,3 εκατομμύρια κατοίκους αποφάσισε να κάνει ακριβώς το αντίθετο. Να αφαιρέσει σχεδόν όλες τις κάμερες ταχύτητας από δεκάδες σημεία του οδικού της δικτύου και να εξετάσει στην πράξη τι πραγματικά συμβαίνει όταν ο οδηγός δεν αισθάνεται ότι παρακολουθείται.
Το «πείραμα» πραγματοποιήθηκε στο Τορόντο του Καναδά και τα πρώτα επίσημα αποτελέσματα έχουν ήδη προκαλέσει μεγάλη συζήτηση μεταξύ συγκοινωνιολόγων, ειδικών στην οδική ασφάλεια και δημοτικών αρχών σε πολλές χώρες.
Η πόλη είχε ξεκινήσει από το 2022 ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα εγκατάστασης καμερών ταχύτητας στη Βόρεια Αμερική. Οι συσκευές τοποθετήθηκαν κυρίως κοντά σε σχολεία, κατοικημένες περιοχές και δρόμους όπου είχαν καταγραφεί σοβαρά τροχαία ατυχήματα.
Ωστόσο, τον Σεπτέμβριο του 2025 οι δημοτικές αρχές αποφάσισαν να απομακρύνουν τις κάμερες από 104 σημεία, προκειμένου να αξιολογήσουν αν η παρουσία τους αλλάζει ουσιαστικά τη συμπεριφορά των οδηγών ή αν η συμμόρφωση περιορίζεται αποκλειστικά στα σημεία όπου υπάρχει ηλεκτρονική επιτήρηση.
Τα πρώτα στοιχεία έδειξαν ότι στα 101 από τα 104 σημεία όπου αφαιρέθηκαν οι κάμερες αυξήθηκαν οι παραβάσεις υπερβολικής ταχύτητας. Σε ορισμένες κατηγορίες οδηγών οι αυξήσεις έφτασαν ακόμη και το 380% ή το 480%, αριθμοί που αρχικά δημιούργησαν την εντύπωση ότι η κατάσταση επιδεινώθηκε δραματικά.
Η πραγματικότητα όμως αποδείχθηκε πιο σύνθετη. Οι ειδικοί που ανέλυσαν τα δεδομένα εξήγησαν ότι τα εντυπωσιακά ποσοστά προκύπτουν επειδή η αρχική βάση παραβατών ήταν εξαιρετικά μικρή. Για παράδειγμα, οι οδηγοί που κινούνταν τουλάχιστον 16 χλμ./ώρα πάνω από το όριο αποτελούσαν μόλις το 0,5% των διελεύσεων όταν λειτουργούσαν οι κάμερες. Μετά την απομάκρυνσή τους το ποσοστό αυξήθηκε στο 2,9%. Πρόκειται για σημαντική αύξηση, αλλά όχι για μαζική αλλαγή της συνολικής οδηγικής συμπεριφοράς.
Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το στοιχείο της πραγματικής μέσης ταχύτητας. Παρά την απουσία των καμερών, η μέση ταχύτητα των οχημάτων αυξήθηκε μόλις κατά περίπου 4,8 χλμ./ώρα. Μια διαφορά που μπορεί να φαίνεται μικρή, όμως σύμφωνα με διεθνείς έρευνες ακόμη και λίγα επιπλέον χιλιόμετρα την ώρα αυξάνουν σημαντικά τόσο την απόσταση ακινητοποίησης όσο και τη σοβαρότητα μιας σύγκρουσης.
Το πιο κρίσιμο όμως στοιχείο αφορά τα τροχαία ατυχήματα. Κατά το πρώτο εξάμηνο μετά την απομάκρυνση των καμερών καταγράφηκαν 25 τροχαία δυστυχήματα στους συγκεκριμένους δρόμους, ακριβώς όσα είχαν σημειωθεί και κατά το πρώτο εξάμηνο λειτουργίας των καμερών. Οι ειδικοί, πάντως, προειδοποιούν ότι πρόκειται για πολύ μικρό χρονικό διάστημα ώστε να εξαχθούν ασφαλή επιστημονικά συμπεράσματα και τονίζουν ότι απαιτούνται πολυετείς μετρήσεις πριν αξιολογηθεί η πραγματική επίδραση των καμερών στην οδική ασφάλεια.
Η εικόνα στην Ευρώπη είναι εντελώς διαφορετική
Ενώ το Τορόντο πειραματίζεται με τη μείωση της ηλεκτρονικής επιτήρησης, η Ευρώπη κινείται προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση.
Οι περισσότερες χώρες επενδύουν πλέον σε «έξυπνα» συστήματα που δεν καταγράφουν μόνο την υπερβολική ταχύτητα. Οι νέες κάμερες μπορούν να εντοπίζουν παραβίαση ερυθρού σηματοδότη, χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση, μη χρήση ζώνης ασφαλείας, παράνομη χρήση λεωφορειολωρίδων, αλλά ακόμη και επικίνδυνα μικρή απόσταση από το προπορευόμενο όχημα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το νέο σύστημα Sat Speed που χρησιμοποιείται ήδη στην Ελβετία, το οποίο υπολογίζει με μεγάλη ακρίβεια αν ένας οδηγός τηρεί την απαραίτητη χρονική απόσταση ασφαλείας από το όχημα που ακολουθεί.
Τι αλλάζει στην Ελλάδα
Στη χώρα μας όχι μόνο δεν εξετάζεται η κατάργηση καμερών, αλλά βρίσκεται σε εξέλιξη μία από τις μεγαλύτερες επενδύσεις ηλεκτρονικής επιτήρησης των τελευταίων δεκαετιών.
Το νέο εθνικό σχέδιο προβλέπει την εγκατάσταση περίπου 1.000 καμερών σε αστικές περιοχές, αυτοκινητοδρόμους και επικίνδυνες διασταυρώσεις, με στόχο τη βεβαίωση παραβάσεων χωρίς φυσική παρουσία αστυνομικών. Παράλληλα, ήδη λειτουργούν στην Αττική οι νέες κάμερες τεχνητής νοημοσύνης που μπορούν να εντοπίζουν σε πραγματικό χρόνο σοβαρές παραβάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.
Οι κάμερες αρκούν;
Το μεγάλο ερώτημα παραμένει αν οι κάμερες από μόνες τους μπορούν να μειώσουν τα τροχαία.
Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι οι οδηγοί συχνά επιβραδύνουν μόνο λίγα μέτρα πριν από μια γνωστή κάμερα και επιταχύνουν αμέσως μετά. Για τον λόγο αυτό πολλές χώρες στρέφονται πλέον στις κάμερες μέσης ταχύτητας, οι οποίες υπολογίζουν τον συνολικό χρόνο που απαιτήθηκε για να διανύσει ένα όχημα μια συγκεκριμένη διαδρομή και είναι πολύ δυσκολότερο να παρακαμφθούν.
Οι ειδικοί στην οδική ασφάλεια επισημαίνουν ότι η πραγματική μείωση των τροχαίων προκύπτει όταν οι κάμερες συνδυάζονται με σωστή οδική υποδομή, αυστηρή αστυνόμευση, εκπαίδευση των οδηγών και συνεχή ενημέρωση. Η ηλεκτρονική επιτήρηση αποτελεί ένα ισχυρό εργαλείο, αλλά όχι τη μοναδική λύση.
Πηγή: newsauto.gr
