Ο θεσμός της σχολικής διαμεσολάβησης μεταξύ των μαθητών των τάξεων Δ’, Ε’ Στ’ Δημοτικού των σχολικών μονάδων της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και του συνόλου των μαθητών των σχολικών μονάδων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, εισάγεται στα σχολεία με διατάξεις Σχεδίου Νόμου του υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργου Φλωρίδη.
Στη σχολική διαμεσολάβηση δύνανται να υπάγονται
- διαπροσωπικές συγκρούσεις,
- διαφορές ή δυσκολίες επικοινωνίας μεταξύ μαθητών χαμηλής έως μέσης έντασης όπως επί παραδείγματι χρήση απρεπών χαρακτηρισμών κατά τη διάρκεια σχολικών ή εξωσχολικών δραστηριοτήτων,
- περιστατικά διάδοσης αναληθών πληροφοριών ανεξαρτήτως αν λαμβάνουν χώρα εντός του οικείου σχολικού περιβάλλοντος, σε φυσικό ή ψηφιακό περιβάλλον, εφόσον δύνανται να επηρεάσουν τις μεταξύ τους σχέσεις εντός ή εκτός της σχολικής κοινότητας.
Εξαιρούνται μάλιστα ρητώς από το πεδίο εφαρμογής της τα περιστατικά που υπάγονται στις διατάξεις του ν. 5029/2023 (Α ́ 55) οι περιπτώσεις βίας και παρενόχλησης.
H σχολική διαμεσολάβηση δεν εφαρμόζεται στις Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης.
Ομάδα μαθητών - διαμεσολαβητών και Συντονιστής
1. Σε κάθε σχολική μονάδα δύναται να συγκροτείται ομάδα μαθητών - διαμεσολαβητών, αποτελούμενη από δύο (2) ή περισσότερους μαθητές - διαμεσολαβητές.
2. Η ομάδα λειτουργεί υπό την εποπτεία ενός (1) ή περισσότερων Συντονιστών, οριζόμενων από τον Σύλλογο Διδασκόντων.
3. Η θητεία των μελών είναι ετήσια και δύναται να ανανεώνεται.
Επίσης με άλλη ρύθμιση αναδεικνύεται ο Συντονιστής κεντρικό θεσμικό πυλώνα για την υλοποίηση και την εύρυθμη λειτουργία του προγράμματος σχολικής διαμεσολάβησης καθώς είναι υπεύθυνος για:
α) την ενημέρωση και ενθάρρυνση των μαθητών με σκοπό τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα σχολικής διαμεσολάβησης,
β) την εκπαίδευση και επιμόρφωση των μαθητών-διαμεσολαβητών,
γ) την κατάρτιση και τήρηση της λίστας των μαθητών- διαμεσολαβητών της σχολικής μονάδας,
δ) την οργάνωση περιοδικών συναντήσεων των μαθητών- διαμεσολαβητών με σκοπό την υποστήριξη του έργου τους και την αξιολόγηση της πορείας εφαρμογής του προγράμματος, ε) την παρακολούθηση και εποπτεία των αρχικών συνεδριών διαμεσολάβησης, προς διασφάλιση της ορθής τήρησης της διαδικασίας.
Βασικές αρχές σχολικής διαμεσολάβησης
1. Η σχολική διαμεσολάβηση διέπεται από την αρχή της εθελοντικής συμμετοχής. Η μη συμμετοχή δεν συνεπάγεται κύρωση ή δυσμενή συνέπεια σε βάρος του μαθητή που δεν επιθυμεί να συμμετάσχει.
2. Η διαδικασία είναι εμπιστευτική. Τα μέρη και οι μαθητές - διαμεσολαβητές δεν κοινοποιούν σε τρίτους στοιχεία ή πληροφορίες που περιήλθαν σε γνώση τους λόγω της συμμετοχής τους στη διαδικασία.
3. Κατ’ εξαίρεση της παρ. 2, οι μαθητές - διαμεσολαβητές ενημερώνουν αμέσως τον Συντονιστή, εφόσον περιέλθει στην αντίληψή τους πληροφορία ικανή κατά την εύλογη κρίση τους να συνιστά κίνδυνο για την υγεία, την ασφάλεια ή τη ζωή προσώπου.
4. Οι μαθητές - διαμεσολαβητές ενεργούν με ανεξαρτησία και ουδετερότητα σε σχέση με τα μέρη και τη διαφορά, καθώς και με αμεροληψία κατά τη διάρκεια της διαδικασίας.
Έναρξη της διαδικασίας και καταλληλότητα
1. Η σχολική διαμεσολάβηση εκκινεί κατόπιν ενημέρωσης του Συντονιστή από τους μαθητές - διαμεσολαβητές, όταν λαμβάνουν γνώση με κάθε πρόσφορο μέσο περιστατικού που δύναται να υπαχθεί σε σχολική διαμεσολάβηση
2. Ο Συντονιστής αξιολογεί αν η υπόθεση είναι κατάλληλη για σχολική διαμεσολάβηση, λαμβάνοντας υπόψη κάθε σχετική περίσταση και ιδίως την ένταση του περιστατικού και την ασφάλεια των συμμετεχόντων.
3. Εφόσον η υπόθεση κριθεί κατάλληλη, ο Συντονιστής επικοινωνεί με τα μέρη και ζητεί τη συναίνεσή τους για υπαγωγή σε σχολική διαμεσολάβηση.
Διεξαγωγή της διαδικασίας σχολικής διαμεσολάβησης
1. Εφόσον τα μέρη συναινέσουν, ο Συντονιστής οργανώνει τη διαδικασία, ορίζοντας τον χρόνο και τον χώρο διεξαγωγής και επιλέγοντας τους μαθητές - διαμεσολαβητές.
2. Η σχολική διαμεσολάβηση διεξάγεται εντός της σχολικής μονάδας, σε διαμορφωμένο χώρο, κατά τη διάρκεια του διαλείμματος.
3. Στη συνεδρία παρίστανται αποκλειστικά τα μέρη και οι μαθητές - διαμεσολαβητές.
4. Οι μαθητές - διαμεσολαβητές δύνανται να συναντούν κάθε μέρος χωριστά, εφόσον τούτο κρίνεται σκόπιμο για την πρόοδο της διαδικασίας.
Έγγραφο συμφωνίας
1. Κατά τη διαδικασία δεν τηρούνται πρακτικά. Τυχόν σημειώσεις συμμετεχόντων καταστρέφονται κατά το πέρας της συνεδρίας.
2. Εφόσον τα μέρη το επιθυμούν, δύνανται να συντάξουν έγγραφο συμφωνίας, στο οποίο αναγράφονται η ημερομηνία και ώρα, τα ονόματα των συμμετεχόντων και οι όροι της συμφωνίας. Το έγγραφο δύναται να υπογράφεται από τα μέρη και, εφόσον το επιθυμούν, από τους μαθητές - διαμεσολαβητές.
3. Το έγγραφο συμφωνίας παραδίδεται στον Συντονιστή και φυλάσσεται σε ειδικό αρχείο εντός της σχολικής μονάδας, τηρουμένης της εμπιστευτικότητας.
4. Το έγγραφο της συμφωνίας δεν αποτελεί πρακτικό διαμεσολάβησης κατά τον παρόντα Κώδικα, δεν είναι εκτελεστό και δεν παράγει δεδικασμένο.
Εκπαίδευση στη σχολική διαμεσολάβηση
1. Ο Συντονιστής επιμορφώνεται στη σχολική διαμεσολάβηση μέσω ειδικών προγραμμάτων κατά την περ. α) της παρ. 4 του άρθρου 154.
2. Η εκπαίδευση των μαθητών - διαμεσολαβητών πραγματοποιείται από τον Συντονιστή, έχει ελάχιστη διάρκεια είκοσι (20) ωρών, και περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον:
α) την έννοια, τον σκοπό και τα στάδια της σχολικής διαμεσολάβησης,
β) την αναγνώριση θέσεων, συναισθημάτων και αναγκών,
γ) τα βασικά στοιχεία θεωρίας συγκρούσεων,
δ) την ενεργητική ακρόαση,
ε) τις τεχνικές ερωτήσεων, και
στ) τις πρακτικές ασκήσεις και προσομοιώσεις.
3. Η εκπαίδευση περιλαμβάνει προσομοιώσεις βασισμένες σε περιστατικά της σχολικής ζωής.
4. Μέλη της ομάδας προηγούμενων ετών δύνανται να συνδράμουν, υπό την εποπτεία του Συντονιστή, στην εκπαίδευση νέων μελών.
Υποχρεώσεις σχολικής μονάδας
1. Προϋπόθεση για τη λειτουργία της σχολικής διαμεσολάβησης είναι η ένταξή της στον σχολικό κανονισμό, κατόπιν απόφασης του οικείου Συλλόγου Διδασκόντων.
2. Οι εκπαιδευτικοί της σχολικής μονάδας:
α) κατευθύνουν τους μαθητές προς τη σχολική διαμεσολάβηση όταν διαπιστώνουν κατάλληλο περιστατικό, και
β) διευκολύνουν τη συμμετοχή τους στη διαδικασία, ως μέρη ή ως μαθητές - διαμεσολαβητές, σύμφωνα με τις οδηγίες του Συντονιστή.
3. Η σχολική μονάδα παρέχει, στο μέτρο του δυνατού και ανάλογα με τη βαθμίδα εκπαίδευσης, στην οποία ανήκει, υλικοτεχνική υποστήριξη και κατάλληλο χώρο για την εκπαίδευση και τη διεξαγωγή της σχολικής διαμεσολάβησης.
Ενημέρωση γονέων και τοπικής κοινότητας
1. Η σχολική μονάδα ενημερώνει τους γονείς και κηδεμόνες για τη λειτουργία του προγράμματος σχολικής διαμεσολάβησης με κάθε πρόσφορο μέσο.
2. Η σχολική μονάδα δύναται να αναλαμβάνει δράσεις ενημέρωσης της τοπικής κοινότητας για την ανάπτυξη κουλτούρας ειρηνικής επίλυσης διαφορών.
Πηγή: esos.gr
