«Ήταν περισσότερο από καλός φίλος. Για πρώτη φορά συναντηθήκαμε στο πανεπιστήμιο το 1948. Ήταν σχεδόν δέκα χρόνια μεγαλύτερός μου. Σχεδόν κάθε μεσημέρι μιλούσε σε συγκεντρώσεις κατά του απαρτχάιντ. Γίναμε φίλοι και τη φιλία αυτή την έσπασε ο θάνατος. Ήταν ένας από τους σημαντικότερους δικηγόρους. Μαζί παίρναμε υποθέσεις για φτωχούς ανθρώπους με λίγα χρήματα και πολιτικές δίκες χωρίς χρήματα. Γίναμε καλύτεροι φίλοι μέσα στους διαδρόμους των δικαστηρίων. Έγινε Πρόεδρος της Νότιας Αφρικής στη δεκαετία του ΄90. Ήταν θερμός φιλέλληνας.
Θυμάμαι που ως Πρόεδρος είχε πει ότι η Ελλάδα είναι μητέρα της Δημοκρατίας και θα ήθελε η Νότια Αφρική να γίνει μια από τις νέες θυγατέρες της. Ο Μαντέλα ήταν στη φυλακή όταν είχα έλθει στην Ελλάδα εγώ το 1982 και πήγα στην Αρχαία Ολυμπία. Ο δήμαρχος της Αρχαίας Ολυμπίας δεν μιλούσε αγγλικά και δεν μπορούσε να συνεννοηθεί με τα ξένα μέλη του συνεδρίου, που είχε οργανωθεί στην πόλη. Μου ζήτησε να βοηθήσω στη μετάφραση στα Αγγλικά.
Όταν τελείωσε η συνάντηση του δημάρχου με τους ξένους προσκεκλημένους, μου είπε: «Εσύ μιλάς τα ελληνικά, αλλά καλύτερα τα αγγλικά, έχεις τον αέρα τους. Πού τα έμαθες; Του είπα, στη Νότια Αφρική. Με πήγε τότε στο γραφείο του και μου έδειξε μια φωτογραφία του Μαντέλα. Τον έχουμε κηρύξει επίτιμο δημότη της Αρχαίας Ολυμπίας. Και του γράψαμε γράμμα, αλλά δεν μας απάντησε.
Του είπα να μην τον κατηγορείτε αυτόν, διότι οι Αρχές δεν δίνουν τα γράμματα τα οποία δεν τους συμφέρει να μάθει ο Μαντέλα ότι λαμβάνει τιμές από ξένα κράτη. Είπα στον δήμαρχο της Αρχαίας Ολυμπίας ότι το '96 όλοι ελπίζαμε ότι θα γίνουν οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην Ελλάδα και ότι θα έλθουμε μαζί με τον Νέλσονα Μαντέλα στην Ελλάδα. Εννοούσα βέβαια ότι θα έχει απελευθερωθεί και ότι το είχαμε σχεδόν σίγουρο πως οι Αγώνες θα γίνουν το '96 στην Ελλάδα.
Όταν του το είπα το περιστατικό επιστρέφοντας από την Ελλάδα στη Νότια Αφρική, ο Μαντέλα ενθουσιάστηκε. «Με κολακεύει πολύ περισσότερο από όλα τα πτυχία και τις τιμές που έχω» είπε. Απελύθη ο Μαντέλα από τη φυλακή, αλλά η Ελλάδα δεν πήρε τους Αγώνες και γι αυτό ήρθαμε αργότερα, το 2002. Τότε υπέγραψε μαζί με τον Γιώργο Παπανδρέου και με τον Μίκη Θεοδωράκη την Ολυμπιακή Εκεχειρία. Ήταν ο Μαντέλα που υπέγραψε πρώτος την Ολυμπιακή Εκεχειρία, δεύτερος ο Γιώργος Παπανδρέου, που ήταν υπουργός Εξωτερικών, εγώ και μερικοί άλλοι στο Μέγαρο Μουσικής, όπου είχε γίνει η εκδήλωση.
Θέλω να σας πω κάτι άλλο για τη σχέση του Μαντέλα με την Ελλάδα. Όταν είδε από το παράθυρο τον Παρθενώνα, κοίταξε και ξανακοίταξε και μου είπε: «Γιώργο, πιστεύω ότι το έχω δει αυτό το θαύμα πριν». Δεν το είχε δει πριν, αλλά στο πνεύμα του ο Παρθενών ήταν το σύμβολο της Δημοκρατίας, το οποίο είχε στο μυαλό του».
Δήλωση του πρώην Δημάρχου Ολυμπίας Σπύρου Φωτεινού
Μετά τη χθεσινή είδηση του θανάτου του Νέλσον Μαντέλα, ο πρώην Δήμαρχος Αρχαίας Ολυμπίας κ. Σπύρος Φωτεινός, έκανε σχετική δήλωση που δημοσιεύουμε παρακάτω:
Σημειώνουμε ότι τον Μάρτιο του 1983 ο τότε Δήμαρχος κ. Σπύρος Φωτεινός, ως εισηγητής και το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης, ανακήρυξαν τον τότε φυλακισμένο στις φυλακές του ρατσιστικού καθεστώτος της Νότιας Αφρικής Νέλσον Μαντέλα, Επίτιμο Δημότη Αρχαίας Ολυμπίας, συμμετέχοντας στην προσπάθεια του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για την αποφυλάκισή του και την κατάργηση των φυλετικών διακρίσεων (απαρτχάιντ).
Η δήλωση του πρώην Δημάρχου έχει ως εξής:
«Ο Νέλσον Μαντέλα άφησε σήμερα τον κόσμο μας και ήδη πορεύεται προς το Πάνθεον των Μεγάλων της παγκόσμιας Ιστορίας. Η οικουμένη ολόκληρη τον ξεπροβοδίζει με απεριόριστο σεβασμό. Ξεχωριστά ακόμα, τον ξεπροβοδίζει με ευγνωμοσύνη και περηφάνια, ελεύθερος τώρα πια, ο πολύπαθος και πολυαγαπημένος του Λαός της Νότιας Αφρικής.
Μαζί με το Νότιο – αφρικανικό λαό, τον ξεπροβοδίζουν ευλαβικά, όλοι της γης οι κολασμένοι, τα παιδιά που πεινούν, τα θύματα του ρατσισμού και του κοινωνικού αποκλεισμού, οι άνθρωποι των παραγκουπόλεων, οι απόκληροι της ζωής, οι άμοιροι του κόσμου τούτου, οι «πεινώντες και διψώντες» για επίγεια δικαιοσύνη…
Τον ξεπροβοδίζουν συντροφικά όλοι όσοι, όπου γης, υπερασπίζουν την Ελευθερία, τη Δημοκρατία και την Ειρήνη, όλοι όσοι, όπου γης, πασχίζουν για την κατίσχυση των ανθρωπιστικών ιδεωδών, όλοι όσοι, όπου γης, χτίζουν με τους αγώνες τους τον καλύτερο κόσμο που όλοι θέλουμε και ελπίζουμε…
Μαζί με όλους αυτούς και με ξεχωριστή περηφάνια τον ξεπροβοδίζει και η Παγκόσμια Πόλη μας, η Ολυμπία, η οποία με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου της, τον Μάρτιο του 1983 ανακήρυξε τον φυλακισμένο τότε στις απάνθρωπες φυλακές της Νότιας Αφρικής Νέλσον Μαντέλα, Επίτιμο Δημότη της.
Ο Νέλσον Μαντέλα που έφυγε σήμερα, γεννήθηκε ελεύθερος, έζησε ελεύθερος και παρέμεινε ελεύθερος, ακόμη και στα 27 χρόνια που ήταν φυλακισμένος. Αλύγιστος καθώς ήταν, ευτύχισε να γίνει και ελευθερωτής, διορθώνοντας σε μια κρίσιμη καμπή του τέλους του εικοστού αιώνα, τη στρεβλή πορεία του κόσμου μας στον τομέα των φυλετικών διακρίσεων.
Για την παγκόσμια συνεισφορά του η Παγκόσμια Πόλη μας τον τίμησε όσο ήταν φυλακισμένος, τον τίμησε όσο ήταν ελευθερωμένος και ελευθερωτής και σίγουρα θα τον τιμήσει και τώρα, μετά θάνατον, όπως πάντα τιμούσε όλους εκείνους που δεν λυγίζανε ποτέ!»
