Η αριθμητική διαίρεση δίνει πράγματι έναν σταθμό ανά 13,3 χιλιόμετρα. Το πρόβλημα είναι ότι συνδυάζονται στοιχεία διαφορετικών περιόδων και διαφορετικών τρόπων καταγραφής.
Με βάση τα τελευταία πλήρως συγκρίσιμα ευρωπαϊκά στοιχεία της ASECAP, με ημερομηνία αναφοράς την 31η Δεκεμβρίου 2024, στην Ελλάδα καταγράφονταν 175 σταθμοί διοδίων σε 2.202 χιλιόμετρα αυτοκινητοδρόμων που βρίσκονταν τότε σε λειτουργία.
Αυτό σημαίνει ότι η επίσημη ευρωπαϊκή αναλογία ήταν ένας σταθμός ανά περίπου 12,6 χιλιόμετρα και όχι ανά 13,3 χιλιόμετρα. Το 174 της εικόνας βρίσκεται πολύ κοντά στο πραγματικό μέγεθος εκείνης της περιόδου, δεν αποτελεί όμως το τελευταίο διαθέσιμο συγκρίσιμο στοιχείο.
Γιατί άλλοι μετρούν 174 και άλλοι πάνω από 200 διόδια
Η ελληνική συγκεντρωτική έκθεση για τα οδικά τέλη καταγράφει συνολικό δίκτυο παραχωρήσεων 2.322,4 χιλιομέτρων. Από αυτά, στο κοινό έτος αναφοράς βρίσκονταν σε λειτουργία 2.202 χιλιόμετρα και άλλα 120,3 χιλιόμετρα ήταν υπό κατασκευή. Επομένως, η εικόνα των «174 σταθμών σε 2.320 χιλιόμετρα» χρησιμοποιεί ουσιαστικά ολόκληρο το μήκος των παραχωρήσεων, συμπεριλαμβανομένων τμημάτων που τότε δεν είχαν ακόμη παραδοθεί, και το διαιρεί με έναν αριθμό σταθμών άλλης περιόδου.
Υπάρχει και μία δεύτερη, σημαντικότερη… παγίδα. Στην Ελλάδα λειτουργούν μετωπικοί σταθμοί πάνω στον κύριο άξονα, πλευρικοί σταθμοί στις εισόδους και εξόδους των κόμβων, λωρίδες συμβατικής πληρωμής, ηλεκτρονικές λωρίδες, καθώς και πύλες ελεύθερης ροής.
Αν ένας πλευρικός σταθμός μετρηθεί ως μία εγκατάσταση, προκύπτει ένας αριθμός. Αν κάθε κατεύθυνση, είσοδος και έξοδος καταγραφεί χωριστά, ο αριθμός αυξάνεται σημαντικά. Γι’ αυτό σε ιδιωτικούς χάρτες διαδρομών εμφανίζονται ακόμη και 212 σημεία χρέωσης. Πρόκειται όμως για διαφορετικό τρόπο μέτρησης και όχι για 212 κλασικούς σταθμούς με μπάρες.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο σύνθετη μετά την ολοκλήρωση της Πατρών–Πύργου τον Δεκέμβριο του 2025 και την παράδοση του τελευταίου τμήματος του Ε65 τον Ιούλιο του 2026.
Η Πατρών–Πύργου διαθέτει δύο μετωπικούς και πλευρικούς σταθμούς, αλλά και πύλες χιλιομετρικής χρέωσης χωρίς την κλασική λογική του ταμείου. Στον ολοκληρωμένο Ε65 λειτουργούν πλέον συνολικά τέσσερις μετωπικοί και πέντε πλευρικοί σταθμοί.
Κατά συνέπεια, οι 175 σταθμοί αποτελούν το τελευταίο επίσημα δημοσιευμένο και ενιαία συγκρίσιμο ευρωπαϊκό μέγεθος, όχι έναν ζωντανό μετρητή της 24ης Αυγούστου 2026. Με τις νέες υποδομές, ο πραγματικός σημερινός αριθμός σημείων χρέωσης είναι μεγαλύτερος, αλλά δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί νεότερη πανευρωπαϊκή απογραφή με την ίδια μεθοδολογία.
Στο ίδιο ευρωπαϊκό αρχείο η Ελλάδα εμφανίζεται με 914 λωρίδες διοδίων, από τις οποίες οι 620 ήταν ηλεκτρονικές ή μικτής λειτουργίας. Οι συνδρομητές συστημάτων τηλεδιοδίων έφθαναν τους 1.649.706, ενώ τα έσοδα από διόδια το 2024 υπολογίστηκαν σε 875,27 εκατομμύρια ευρώ, χωρίς ΦΠΑ και άλλους φόρους.
Πόσους σταθμούς έχουν οι άλλες χώρες της ΕΕ
Η σύγκριση της ASECAP αφορά τα δίκτυα που διαχειρίζονται τα μέλη της και χρησιμοποιεί κοινή έννοια για τους σταθμούς διοδίων. Τα αποτελέσματα είναι αποκαλυπτικά:Η Ελλάδα βρίσκεται στην τέταρτη θέση ως προς τον απόλυτο αριθμό σταθμών, πίσω από τη Γαλλία, την Ιταλία και την Πορτογαλία.
Ως προς την πυκνότητα, όμως, η Πορτογαλία έχει περίπου έναν σταθμό ανά εννέα χιλιόμετρα, η Ιταλία ανά 11,9 και η Κροατία ανά 12,3 χιλιόμετρα. Η Ελλάδα ακολουθεί με έναν ανά 12,6 χιλιόμετρα, ενώ αμέσως μετά βρίσκεται η Ισπανία με έναν ανά 12,8 χιλιόμετρα.
| Χώρα | Σταθμοί διοδίων | Δίκτυο αναφοράς | Χλμ. ανά σταθμό |
| Γαλλία | 644 | 9.327,8 χλμ. | 14,5 |
| Ιταλία | 460 | 5.480,6 χλμ. | 11,9 |
| Πορτογαλία | 370 | 3.321,9 χλμ. | 9,0 |
| Ελλάδα | 175 | 2.202 χλμ. | 12,6 |
| Κροατία | 110 | 1.355,5 χλμ. | 12,3 |
| Ισπανία | 104 | 1.334,9 χλμ. | 12,8 |
| Πολωνία | 24 | 468 χλμ. | 19,5 |
| Ιρλανδία | 18 | 325,9 χλμ. | 18,1 |
| Αυστρία | 6 | 2.266 χλμ. | 377,7 |
| Δανία | 2 | 43 χλμ. | 21,5 |
| Σλοβενία | 1 | 624,9 χλμ. | 624,9 |
| Ουγγαρία | 0 | 1.378 χλμ. | — |
| Γερμανία | 0 | 50.827,8 χλμ. | — |
| Σλοβακία | 0 | 851,5 χλμ. | — |
Επομένως, ούτε σε απόλυτο αριθμό ούτε σε πυκνότητα κατέχει η χώρα μας την πρώτη θέση.
Οι πολύ χαμηλοί ή μηδενικοί αριθμοί σε Αυστρία, Ουγγαρία, Σλοβακία και Σλοβενία δεν σημαίνουν ότι οι οδηγοί κυκλοφορούν παντού δωρεάν. Οι χώρες αυτές χρησιμοποιούν κατά κύριο λόγο βινιέτες, δηλαδή χρονική χρέωση για τη χρήση των αυτοκινητοδρόμων. Η Αυστρία διαθέτει επιπλέον έξι σταθμούς σε ειδικές ορεινές διαδρομές, ενώ η Σλοβενία έναν σταθμό σε ειδική υποδομή.
Η Γερμανία δεν επιβάλλει γενικά διόδια στα επιβατικά αυτοκίνητα στους Autobahn, αλλά εφαρμόζει ηλεκτρονική χρέωση στα βαρέα οχήματα. Η Δανία χρεώνει κυρίως τις μεγάλες γεφυρώσεις, ενώ αρκετές άλλες χώρες, όπως η Φινλανδία, η Κύπρος, η Εσθονία, η Λετονία, η Λιθουανία, το Λουξεμβούργο και η Μάλτα, δεν διαθέτουν εθνικό σύστημα διοδίων αυτοκινητοδρόμων για τα Ι.Χ.
Η Βουλγαρία, η Τσεχία και η Ρουμανία χρησιμοποιούν ηλεκτρονικές βινιέτες, ενώ το Βέλγιο, η Ολλανδία και η Σουηδία έχουν κυρίως ειδικές χρεώσεις σε σήραγγες, γέφυρες ή μεμονωμένες υποδομές. Οι συγκεκριμένες περιπτώσεις δεν μπορούν να συγκριθούν ευθέως με το ελληνικό δίκτυο σταθμών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαχωρίζει άλλωστε σαφώς τα διόδια, τα οποία σχετίζονται με την απόσταση που διανύεται, από τις βινιέτες, οι οποίες εξασφαλίζουν δικαίωμα χρήσης του δρόμου για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν υποχρεώνει τα κράτη να χρησιμοποιούν ένα ενιαίο σύστημα ούτε καθορίζει πόσοι σταθμοί πρέπει να υπάρχουν.
Το συμπέρασμα είναι ότι η Ελλάδα διαθέτει πράγματι πολύ πυκνό δίκτυο διοδίων. Ο ισχυρισμός, όμως, ότι αποτελεί «παγκόσμια πρωτοτυπία» με 174 σταθμούς δεν επιβεβαιώνεται. Το τελευταίο συγκρίσιμο μέγεθος είναι 175 σταθμοί στο τέλος του 2024, ενώ η Πορτογαλία, η Ιταλία και η Κροατία εμφάνιζαν μεγαλύτερη πυκνότητα.
Και, κυρίως, ο αριθμός των σταθμών δεν αποκαλύπτει από μόνος του πόσο επιβαρύνεται ο οδηγός. Για μία ουσιαστική σύγκριση πρέπει να εξετάζονται το κόστος ανά χιλιόμετρο, το συνολικό κόστος αντιπροσωπευτικών διαδρομών, η αγοραστική δύναμη, οι φόροι και το μοντέλο χρηματοδότησης κάθε αυτοκινητοδρόμου.
Πηγή: newsauto.gr
