Η προσοχή όλων μας παραμένει στραμμένη στην κεντρική Μεσόγειο, καθώς πλησιάζουμε πλέον στο χρονικό διάστημα κατά το οποίο τα προγνωστικά μοντέλα είχαν εμφανίσει την πιθανότητα σχηματισμού ενός οργανωμένου βαρομετρικού χαμηλού.
Το ενδεχόμενο είχε κάνει την εμφάνισή του στα προγνωστικά δεδομένα του ευρωπαϊκού ECMWF και του βρετανικού UKMO, ανοίγοντας παράλληλα τη συζήτηση για το εάν το σύστημα θα μπορούσε, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να αποκτήσει χαρακτηριστικά μεσογειακού κυκλώνα – του γνωστού Medicane.
Μία ημέρα αργότερα, όμως, το βασικό ερώτημα έχει αλλάξει, όπως αναφέρει η μετεωρολογική ιστοσελίδα meteo24news.gr.
Δεν είναι πλέον μόνο εάν ένα χαμηλό θα σχηματιστεί στη Μεσόγειο. Αυτό που πρέπει να ξεκαθαρίσουν οι επόμενοι προγνωστικοί κύκλοι είναι πόσο θα οργανωθεί, ποια ακριβώς τροχιά θα ακολουθήσει και εάν υπάρχουν πραγματικές ενδείξεις μετάβασης σε tropical-like cyclone.
Από τις 16 Σεπτεμβρίου αρχίζει το κρίσιμο διάστημα
Το αρχικό σενάριο που παρουσιάστηκε στις 12 Σεπτεμβρίου με βάση ECMWF και UKMO, τοποθετούσε τη δημιουργία και σταδιακή οργάνωση ενός βαθέος χαμηλού στην κεντρική Μεσόγειο περίπου στις 16 Σεπτεμβρίου.
Στη συνέχεια, η μέση πορεία που παρουσίαζαν τα δύο μοντέλα μετέφερε το σύστημα ανατολικότερα: νοτιοδυτικά της Ελλάδας στις 17 Σεπτεμβρίου, κοντά στην Κρήτη στις 18 Σεπτεμβρίου και προς τα Δωδεκάνησα περίπου στις 19 Σεπτεμβρίου.
Ακριβώς γι’ αυτό οι επόμενες 24–48 ώρες αποκτούν πλέον πολύ μεγαλύτερη προγνωστική αξία.
Όσο μειώνεται η χρονική απόσταση, θα πρέπει είτε να αρχίσει να εμφανίζεται σαφέστερη συμφωνία ως προς τη θέση και την εξέλιξη του χαμηλού είτε το αρχικό σενάριο να αποδυναμωθεί σημαντικά.
Το μεγάλο ερώτημα δεν είναι μόνο η δημιουργία του χαμηλού
Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της σημερινής ανάλυσης.
Ακόμη και εάν επιβεβαιωθεί η δημιουργία ενός ισχυρού χαμηλού στην κεντρική Μεσόγειο, αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι θα έχουμε Medicane.
Οι Mediterranean Tropical-Like Cyclones αποτελούν ιδιαίτερη κατηγορία μεσογειακών κυκλώνων που μπορούν να αποκτήσουν ορισμένα χαρακτηριστικά παρόμοια με εκείνα των τροπικών συστημάτων. Η EUMETSAT επισημαίνει ότι τέτοια συστήματα εμφανίζονται κατά διαστήματα στη Μεσόγειο και μπορούν να παρουσιάσουν οργανωμένη νεφοκάλυψη γύρω από το κέντρο τους.
Επομένως, δεν αρκεί ένας εντυπωσιακός χάρτης επιφανειακής πίεσης.
Θα πρέπει να εξεταστεί η θερμική δομή του πυρήνα, η κατακόρυφη διάτμηση του ανέμου, η επιμονή της βαθιάς μεταφοράς γύρω από το κέντρο και η συνολική συμμετρία του συστήματος.
Αυτά είναι τα στοιχεία που θα καθορίσουν εάν θα μιλάμε απλώς για ένα ισχυρό μεσογειακό χαμηλό ή για κάτι περισσότερο.
Ελλάδα: Γιατί η ακριβής τροχιά είναι καθοριστική
Για τη χώρα μας το σημαντικότερο στοιχείο εξακολουθεί να είναι η θέση του κέντρου του χαμηλού.
Το αρχικό σενάριο παρουσίαζε μια πορεία από την κεντρική Μεσόγειο προς τα ανατολικά, φέρνοντας το σύστημα νοτιοδυτικά της Ελλάδας και ακολούθως προς Κρήτη και Δωδεκάνησα.
Εάν τελικά επικρατήσει μια τέτοια τροχιά, τότε η νότια Ελλάδα θα αποκτήσει αυξημένο ενδιαφέρον.
Νότια και δυτική Πελοπόννησος, Κύθηρα, Κρήτη, νότιο Αιγαίο και Δωδεκάνησα είναι οι περιοχές που θα πρέπει να παρακολουθούν περισσότερο την εξέλιξη, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι σήμερα προβλέπονται επικίνδυνα φαινόμενα στις συγκεκριμένες περιοχές.
Μια μετατόπιση της τροχιάς κατά μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα μπορεί να αλλάξει δραστικά την εικόνα.
Ένα νοτιότερο πέρασμα θα μπορούσε να κρατήσει τα εντονότερα φαινόμενα στη θάλασσα. Μια βορειότερη πορεία θα μπορούσε αντίθετα να φέρει μεγαλύτερο μέρος της νότιας Ελλάδας μέσα στη ζώνη βροχοπτώσεων και ισχυρών ανέμων.
Υπάρχει σήμερα επίσημη προειδοποίηση για Medicane;
Όχι. Και αυτό πρέπει να τονιστεί.
Στο επίσημο ναυτικό δελτίο METAREA 3 της ΕΜΥ που εκδόθηκε στις 04:00 UTC της Κυριακής 13 Σεπτεμβρίου, το πρώτο μέρος αναφέρει ξεκάθαρα:
«WARNING NONE».
Η συνοπτική κατάσταση καταγράφει χαμηλό 1018 hPa στα βορειοανατολικά Βαλκάνια και ένα δεύτερο χαμηλό 1014 hPa πάνω από την Τυνησία, το οποίο κινείται ανατολικά προς τη Λιβύη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το σενάριο για αργότερα μέσα στην εβδομάδα ακυρώθηκε. Το συγκεκριμένο δελτίο αφορά πολύ μικρότερο χρονικό ορίζοντα.
Σημαίνει όμως κάτι εξαιρετικά σημαντικό δημοσιογραφικά:
Μέχρι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει επίσημη προειδοποίηση για Medicane στην Ελλάδα.
Το σημείο-κλειδί των επόμενων runs
Από εδώ και πέρα υπάρχουν τρία πράγματα που αξίζει να παρακολουθήσουμε.
Πρώτον, εάν τα επόμενα runs συνεχίσουν να σχηματίζουν κλειστό και βαθύ χαμηλό περίπου στην ίδια περιοχή.
Δεύτερον, εάν αρχίσει να υπάρχει σύγκλιση στην τροχιά του. Εάν διαφορετικά μοντέλα και κυρίως μεγαλύτερο μέρος των ensembles αρχίσουν να συγκεντρώνονται σε παρόμοια διαδρομή, η προγνωστική εικόνα θα αποκτήσει σαφώς μεγαλύτερη αξιοπιστία.
Και τρίτον, εάν εμφανιστούν πραγματικές ενδείξεις τροπικής ή υποτροπικής μετάβασης.
Αυτό το τρίτο σημείο είναι που θα καθορίσει εάν η λέξη Medicane θα παραμείνει απλώς ένα πιθανό σενάριο ή εάν θα αρχίσει να αποκτά πραγματική μετεωρολογική βάση.
Το παράδειγμα του Ιανού δείχνει γιατί η τροχιά έχει τεράστια σημασία
Η Ελλάδα έχει βιώσει στο πρόσφατο παρελθόν πόσο σημαντικές μπορούν να γίνουν ακόμη και μικρές διαφοροποιήσεις στην τροχιά ενός τέτοιου συστήματος.
Στον Medicane Ιανό τον Σεπτέμβριο του 2020, ακόμη και λιγότερο από 24 ώρες πριν από την προσέγγισή του υπήρχαν διαφορές ανάμεσα στα μοντέλα σχετικά με την ακριβή διαδρομή του κέντρου. ECMWF και ICON-EU έδιναν παρόμοια πορεία ανάμεσα σε Κεφαλονιά και Ζάκυνθο, ενώ το ARPEGE τοποθετούσε την τροχιά νοτιότερα.
Η σύγκριση δεν σημαίνει φυσικά ότι το σημερινό πιθανό σύστημα θα εξελιχθεί όπως ο Ιανός.
Δείχνει όμως γιατί είναι παρακινδυνευμένο, αρκετές ημέρες νωρίτερα, να παρουσιάζεται μία συγκεκριμένη γραμμή ενός μοντέλου ως τελική τροχιά.
Τι έχει πραγματικά αλλάξει μέσα σε 24 ώρες
Σε σχέση με χθες, δεν έχουμε ακόμη το μεγάλο στοιχείο που θα μας επέτρεπε να μιλήσουμε για επιβεβαίωση Medicane.
Έχουμε όμως μπει ένα 24ωρο πιο κοντά στο κρίσιμο χρονικό παράθυρο.
Και αυτό σημαίνει ότι από εδώ και πέρα οι αποκλίσεις των μοντέλων πρέπει σταδιακά να περιοριστούν, εφόσον το σύστημα πρόκειται πράγματι να αναπτυχθεί όπως έδειχναν οι πρώτες προγνωστικές λύσεις.
Η εικόνα επομένως μπορεί να αλλάξει σημαντικά ακόμη και μέσα στα επόμενα δύο ή τρία runs.
Τώρα αρχίζει η ουσιαστική παρακολούθηση
Με τα δεδομένα που μπορούν να επιβεβαιωθούν μέχρι το μεσημέρι της Κυριακής 13 Σεπτεμβρίου, δεν υπάρχει λόγος ούτε για υποβάθμιση ούτε για δραματοποίηση του σεναρίου.
Υπάρχει ένα ενδιαφέρον ενδεχόμενο ανάπτυξης οργανωμένου χαμηλού στην κεντρική Μεσόγειο κατά το δεύτερο μισό της εβδομάδας, το οποίο αξίζει στενή παρακολούθηση λόγω της πιθανής ανατολικής του πορείας προς τη νότια Ελλάδα.
Δεν υπάρχει όμως σήμερα επίσημη επιβεβαίωση ότι θα εξελιχθεί σε Medicane και δεν υπάρχει επίσημη προειδοποίηση για μεσογειακό κυκλώνα που θα πλήξει τη χώρα.
Οι επόμενες 24–48 ώρες θα είναι πολύ πιο σημαντικές από τις προηγούμενες, καθώς θα φανεί εάν το σενάριο αποκτά μεγαλύτερη συνέπεια ή εάν τα μοντέλα αρχίσουν να ακολουθούν διαφορετικές λύσεις.
Το Meteo24News θα παρακολουθεί την εξέλιξη και θα επανέλθει όταν υπάρξουν πραγματικά νέα δεδομένα σχετικά με τη θέση, την ένταση και τη δομή του πιθανού συστήματος.
Πηγή: newsbomb.gr
