Επετειακή εκδήλωση από τον Λαογραφικό Όμιλο ΗΛΕΙΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΣ στον Πύργο
Ρεπορτάζ Ελένη Παπαδοπούλου
Μια πολύ ενδιαφέρουσα εκδήλωση για τον περήφανο αγώνα της αδούλωτης ελληνικής ψυχής απέναντι στους κατακτητές που ωστόσο είχε και χρώμα άκρως Ηλειακό μέσα από τις διηγήσεις ιστοριών θάρρους Ηλείων στο έπος του ΄40, παρουσίασε ανήμερα της 28ης Οκτωβρίου, ο ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΗΛΕΙΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΣ, στο αμφιθέατρο του 4ου Λυκείου Πύργου.
Το πλούσιο πρόγραμμα της επετειακής εκδήλωσης, περιλάμβανε σημαντικά ηχητικά ντοκουμέντα και προβολές βίντεο από το έπος του ΄40, που ζωντάνεψαν τις μνήμες εκείνων των ημερών που η πατρίδα μας έγραψε χρυσές σελίδες θάρρους στην ελληνική ιστορία, παρουσιάζοντας ταυτόχρονα τα δεινά του πολέμου, την πείνα και την φτώχεια αλλά ταυτόχρονα και την αντίσταση των Ελλήνων. Η εκδήλωση ξεκίνησε με το γνωστό Έκτακτο ανακοινωθέν, ακούστηκε το «ΠΑΙΔΙΆ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΑΙΔΙΑ» από την Σοφία Βέμπο και ακολούθησε ομιλία θέμα «Ιστορίες θάρρους και πατριωτισμού Ηλείων του ΄40» από το Φιλόλογο-Ιστορικό Ερευνητή κ. Γεώργιο Κουρκούτα.
Χορευτικές ομάδες του ομίλου παρουσίασαν χορούς από την ΗΠΕΙΡΟ, ΘΕΣΣΑΛΙΑ και ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ. Τσακώνικος, Ανασηκωτός, Τσάμικος, Καλαματιανος και Κεντημένη Ποδιά από την χορευτική ομάδα των ΗΛΕΙΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΣ. ΟΙ φορεσιές ήταν Τεγέας- Φουστανέλλα. Την λήξη της εκδήλωσης έκανε ο πρόεδρος του Συλλόγου κ. Κώστας Αθανασοπουλος.
Την εκδήλωση παρακολούθησε με αμείωτο ενδιαφέρον και καταχειροκρότησε την άριστη διοργάνωση και επιλογή των ντοκουμέντων που προβλήθηκαν, όπως και τους χορευτές του Συλλόγου.
Γ. Κουρκούτας: «Ιστορίες θάρρους και πατριωτισμού Ηλείων του ΄40»
Ο κ. Κουρκούτας στην ομιλία του ανέφερε ότι όταν έρχεται το ημερολόγιο του έτους σε γεγονότα σπουδαία όπως μία εθνική επέτειος σαν την σημερινή που τιμά όλος ο Ελληνισμός, αναπόφευκτα ο νους όλων πηγαίνει στα πρόσωπα που πρωταγωνίστησαν σε αυτήν. Το ίδιο δεν θα μπορούσε να μην συμβαίνει με το τελευταίο μεγάλο Έπος του Ελληνισμού αυτό του 1940 που συνδέεται στην σκέψη μας με πρόσωπα που από την θέση τους έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στα γεγονότα.
Ωστόσο στο Έπος αυτό έδωσαν την ζωή τους πάνω από 350 αξιωματικοί και οπλίτες από την Ηλεία, που έδωσαν το «παρών» ανάμεσα στους χιλιάδες συμπατριώτες μας από την πρώτη ημέρα των μαχών. Ο κ. Κουρκούτας ξεκίνησε την αναφορά του από τον θρυλικό Πλωτάρχη του υποβρυχίου «Παπανικολής», τον Μίλτωνα Ιατρίδη, του οποίου ο ανδριάντας κοσμεί τον Πύργο και η προτομή του το Κατάκολο.
«Στις 22 Δεκεμβρίου 1940 – αναφέρει μεταξύ άλλων- ο «Παπανικολής» εντόπισε και καταβύθισε ένα ιταλικό ιστιοφόρο και στην συνέχεια, αξιοποιώντας τις πληροφορίες των Ιταλών αιχμαλώτων, χτύπησε επιτυχημένα μία ιταλική νηοπομπή στην Αδριατική. Οι Ιταλοί μετά την ήττα στην στεριά, δέχονται κρίσιμα πλήγματα και στην θάλασσα. Ο Βασιλεύς Γεώργιος Β΄ και ο Πρωθυπουργός Ιωάννης Μεταξάς απέστειλαν τιμητικά τηλεγραφήματα στον τότε Δήμαρχο Πύργου Βακαλόπουλο για την επιτυχία του Ιατρίδη που προήχθη επ΄ ανδραγαθία σε Αντιπλοίαρχο και τιμήθηκε με το Χρυσούν Αριστείο Ανδρείας, όπως τιμήθηκαν με πολεμικές διακρίσεις και το πλήρωμα του «Παπανικολής». Το Ναυτικό μας έπαιρνε εκδίκησης για τον τορπιλισμό της «Έλλης». Ανάλογα τιμητικά τηλεγραφήματα έλαβαν ο Δήμος Πύργου και οι οικείοι του για τον ηρωικό Στρατιώτη εκ Πύργου Διονύσιο Γουρέλη, που αιχμαλώτισε ομάδα Ιταλών στρατιωτών και ανεδείχθη σε ένα πρόσωπο του Έπους. Μάλιστα ο ίδιος με σεμνότητα απέφευγε να μιλά για την επιτυχία του αυτή, όπως είναι οι αυθεντικοί ήρωες., αν και μεταπολεμικά αντιμετώπισε διώξεις από το Κράτος.
Ανήμερα του Πάσχα του 1941, Κυριακή πρωί στις 20 Απριλίου, και ενώ το Στρατιωτικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων δέχεται τραυματίες του Μετώπου, ενός μετώπου που υποχωρούσε κατόπιν της Γερμανικής επιθέσεως, οι αδελφές του Ερυθρού Σταυρού προσφέρουν τις υπηρεσίες τους όλη την Μεγάλη Εβδομάδα. Τότε γερμανικά αεροσκάφη, μη σεβόμενα την έννοια του Στρατιωτικού Νοσοκομείου, βομβαρδίζουν το Νοσοκομείο σκοτώνοντας 57 άτομα. Ανάμεσα τους και 6 αδελφές Νοσοκόμες, 3 εθελόντριες και 3 διπλωματούχες, που έμειναν εκεί πιστές στο Χρέος. Η 30χρονη Ελένη Μητροπούλου-Χατζηγιάννη από τον Πύργο (την οποία η πόλη μας έχει τιμήσει με προτομή στον χώρο του Επαρχείου, αλλά κάποιοι εραστές της ασχήμιας την προσβάλλουν συχνά)πέφτει νεκρή στον βωμό της Ελευθερίας και του καθήκοντος στον συνάνθρωπο. Την σκηνή του βομβαρδισμού μου την είχε αφηγηθεί όπως την εβίωσε τότε στα Ιωάννινα προ μηνών ο προσφάτως εκλιπών 98χρονος μπάρμπα- Μήτσος Μαλλιόπουλος, ένας από τους τελευταίους μαχητές του Έπους από την Ηλεία.»
Παράλληλα ο κ. Κουρκούτας αναφέρθηκε σε περιπτώσεις που εντυπωσιάζουν όπως του Ταγματάρχου από τον Κοσκινά Αρχαίας Ολυμπίας, Χρήστου Καραχάλιου(του οποίου το όνομα έχει δοθεί στο Στρατόπεδο της ΣΕΤΤΗΛ), που τον Δεκέμβριο του 1940 με δική του αίτηση και ενώ είναι καθηγητής στην σχολή Ευελπίδων, ζητά να τεθεί στην διάθεση της Πρώτης Γραμμής. Αλλά και η τοπική Εκκλησία ήταν παρούσα. Οι ιερείς της Μητροπόλεως Ηλείας, με πρώτο τον τότε Επίσκοπο Αντώνιο, βοηθούν την ενίσχυση του Ηθικού των μετόπισθεν και των οικογενειών των Πολεμιστών, όπως ήταν το κύριο έργο της Εκκλησίας της Ελλάδος στα χρόνια του Πολέμου επί Αρχιεπισκόπου Χρυσάνθου. Αξίζει να αναφέρουμε και τον τότε Στρατιωτικό ιερέα πατέρα Αχίλλειο Αθανασόπουλο, που μετά τον Πόλεμο υπήρξε Ιεροκήρυξ στην Ηλεία. Τότε πολέμησε για την Πατρίδα ως οπλίτης και μετά έγινε ιερέας και ο πατήρ Δημήτριος Χριστόπουλος, που για την προσφορά του αυτή τιμήθηκε και παρασημοφορήθηκε στην αρχή από τον Σύνδεσμο Οπλιτών Νομού Ηλείας και μετά από την Εκκλησία της Ελλάδος επί αειμνήστου Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου. Ιδιαίτερες αναφορές έκανε στον Ανδρέα Μπαλοδήμο από το Κολύρι Πύργου, ήταν ένας από τους σχεδιαστές των Ελληνικών Νικών, όπως ο τότε Λοχαγός Γεώργιος Γεωργίου(του οποίου το όνομα κοσμεί την κεντρική οδό της γενέτειρας του, του Πλατάνου Αρχαίας Ολυμπίας) υπήρξε ο ήρωας της Μάχης του Μολυβδοσκεπάστου, τον Νοέμβριο του 1940, όταν κατέλαβε εχθρικές θέσεις μέχρι να τραυματιστεί σοβαρά από ιταλικά πυρά και να επιτρέψει τιμημένος τραυματίας.
Ανάμεσα στους Ηλείους πεσόντες είναι και αυτοί που φιλοξενούνται στο Στρατιωτικό Κοιμητήριο Βουλιαράτων Αργυροκάστρου, ενώ μια άλλη ενδιαφέρουσα περίπτωση είναι αυτή του Γεωργίου Μαργαρίτη από τον Κόροιβο Γαστούνης, ενώ μια άλλη συγκλονιστική ιστορία στην οποιά αναφέρθηκε ο ομιλητής ήταν του Αμαλιαδίτη Ευστάθιου Γιαννόπουλου όπου στις 6 Απριλίου 1941ευρισκόμενος στην πρώτη γραμμή του Μετώπου στην περιοχή προκαλύψεως της Δοϊράνης, φονεύθηκε από γερμανικό αεροσκάφος, κατά την πρώτη ημέρα της εισβολής των Γερμανών στην Ελλάδα. «Αν πάμε και στην θρυλική μάχη των Οχυρών Μεταξά, με την έναρξη της γερμανικής επιθέσεως (6 Απριλίου 1941), και εκεί υπήρξαν Ηλείοι μαχητές. Ο Γεώργιος Αγιαννιτόπουλος από τα Σαβάλια καθώς και ο Ηλείος Λοχαγός Θεοδωρόπουλος Ευστάθιος από την Καλλιθέα Ολυμπίας,
