Τυχεροί οι μαθητές του γυμνασίου της περιοχής
Του Γιάννη Σπυρούνη
Η Ολυμπία είναι η πόλη του ιερού φωτός. Εκεί που ο ήλιος καταφέρνει με τις ακτίνες του να ανάψει την Ολυμπιακή φλόγα που θα μεταδοθεί σε όλο τον κόσμο. Εκεί οι μαθητές του γυμνασίου είχαν την ευκαιρία να ζήσουν μια άλλη στιγμή του ήλιου, αυτή της έκλειψης και να παρακολουθήσουν – σε αντίθεση με τους μαθητές άλλων σχολείων – το φαινόμενο με ασφάλεια. Για αυτό φρόντισαν το Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστημών Ηλείας με τον υπεύθυνο Φυσικό Ηλία Καλογήρου και ο σχολικός σύμβουλος Φυσικών επιστημών Ανδρέας Νιώτης. Οι μαθητές με τη χρήση κατάλληλων γυαλιών παρακολούθησαν την κάλυψη του ηλιακού δίσκου από τη σελήνη σε ποσοστό που δεν ξεπέρασε το 34 τοις εκατό, ενώ ακόμα καλύτερα αποτελέσματα είχαν με τη χρήση τηλεσκόπιου στο οποίο είχε τοποθετηθεί ειδικό φίλτρο για την περίσταση.
Στον προαύλιο χώρο του σχολείου τοποθετήθηκε τηλεσκόπιο με ειδικό προστατευτικό φίλτρο, με το οποίο οι μαθητές είδαν τη δυνατότητα να δουν σε μεγέθυνση τον ηλιακό δίσκο να καλύπτεται σιγά - σιγά από τη σκιά της Σελήνης. Ταυτόχρονα είχε στηθεί διάταξη με κιάλια, ώστε να προβάλλεται η εικόνα του ηλιακού δίσκου σε λευκό χαρτόνι. Αυτός ο τρόπος παρατήρησης έχει το πλεονέκτημα της ασφαλούς παρατήρησης με γυμνό μάτι, αφού δεν βλέπουμε απευθείας τον ήλιο, αλλά το είδωλό του. Παράλληλα, καθρέφτης με κατάλληλο προσανατολισμό σχημάτιζε το είδωλο του ήλιου πάνω στον εξωτερικό τοίχο του σχολείου ή στους εσωτερικούς τοίχους των αιθουσών. Οι μαθητές παρατήρησαν το φαινόμενο και με τα ειδικά γυαλιά που είχαν προμηθευτεί από το Πλανητάριο της Θεσσαλονίκης. Προηγήθηκε παρουσίαση στο χώρο εκδηλώσεων του σχολείου με προβολή powerpoint που δημιούργησαν οι μαθητές της Γ΄ τάξης Βάσω Ασημακοπούλου, Μαριλένα Βαρελά, Φαίη Δεββέ, Αθηνά Καπατσώλου, Αναστασία Καψή, Δημήτρης Κορδατζάκης, Γιώργος Ρουμελιώτης και Δήμητρα Φωτεινού Δήμητρα και συντόνισε η καθηγήτρια Φυσικών Επιστημών Νίκη Κατσιάπη. Κατά την παρουσίαση τονίστηκε ιδιαίτερα η σημασία της ασφαλούς παρατήρησης της έκλειψης και με τη βοήθεια προπλάσματος οφθαλμού παρουσιάστηκε στους μαθητές ο τρόπος με τον οποίο η έκθεση των ματιών στον ήλιο μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμες βλάβες (ηλιακή αμφιβληστροειδοπάθεια). Με τη βοήθεια του ειδικού εκπαιδευτικού μοντέλου «Γαιόραμα» οι μαθητές έμαθαν με βιωματικό τρόπο τη διαφορά της ολικής με τη μερική έκλειψη, τη δημιουργία σκιάς και παρασκιάς κ.ά. Τέλος, ο Σχολικός Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών Ανδρέας Νιώτης υπό της αιγίδα του οποίου έγινε η εκδήλωση, απένειμε επαίνους στους μαθητές που εργάστηκαν για το σκοπό αυτό.
Αν και το ποσοστό κάλυψης του ηλιακού δίσκου δεν ξεπέρασε το 34%, οπότε δεν παρατηρήθηκε αισθητή μείωση φωτός, οι μαθητές απόλαυσαν το φαινόμενο και παράλληλα είχαν την ευκαιρία να μάθουν με βιωματικό τρόπο ενδιαφέροντα πράγματα από το χώρο των Θετικών Επιστημών.
Το ΕΚΦΕ Ηλείας αρωγός
Ο υπεύθυνος του Εργαστηριακού Κέντρου Φυσικών Επιστημών Ηλείας, Ηλίας Καλογήρου. Μιλώντας για τη χθεσινή προσπάθεια τόνισε πως όλα έγιναν ώστε οι μαθητές να παρατηρήσουν με ασφάλεια το φαινόμενο. «Έχουμε ηλιακό φίλτρο πανάκριβο για το τηλεσκόπιο, ειδικά γυαλιά αξιόπιστα για τους μαθητές. Ο ήλιος, η γη και η σελήνη βρίσκονται στην ίδια ευθεία και η σελήνη είναι ανάμεσα στον ήλιο και τη γη και κρύβει ένα μέρος του ήλιου και δημιουργείται το φαινόμενο της σκιάς και της παρασκιάς. Η Ελλάδα είναι μέσα στην παρασκιά και για αυτό βλέπουμε εν μέρει να καλύπτεται ο ηλιακός δίσκος από τον σεληνιακό δίσκο. Ολική έκλειψη είχαμε το 1999 και θα ξαναέχουμε. Στατιστικά κάθε 365 χρόνια, έχει ελπίδα κάθε τόπος να έχει μια ολική έκλειψη. Η επόμενη ολική έκλειψη θα είναι το 2026 και γενικά κάθε 18 χρόνια έχουμε επανάληψη των εκλείψεων. Κάθε χρόνο έχουμε τέσσερις εκλείψεις, δύο της σελήνης και δύο του ήλιου και θα πρέπει οι συνθήκες να είναι ορισμένες για να έχουμε ορατό το φαινόμενο στην Ελλάδα. Πάντως μια μικρή κουκίδα πάνω στο γήινο δίσκο, κάνει τη βόλτα της κατά τη δίοδο της σελήνης ανάμεσα στον ήλιο και τη γη και για αυτό το φαινόμενο είναι ορατό σε μια ζώνη και όχι εξ ολοκλήρου» εξήγησε σε δηλώσεις του ο κ. Καλογήρου.
