Με στόχο την ανάδειξη των φυσικών και αρχαιολογικών θησαυρών του Δήμου Ζαχάρως όπως και την προώθηση του εναλλακτικού τουρισμού, η πρόσφατη μελέτη (Master Plan) περιλαμβάνει την αξιοποίηση, συντήρηση και αναβάθμιση 28 διαδρομών-μονοπατιών σε όλο το εύρος της περιοχής.
Από τη λίμνη Καϊάφα με διασύνδεση όλων των σημείων περιβαλλοντικού, ιστορικού, αρχαιολογικού ενδιαφέροντος μέχρι την παραλιακή ζώνη και τον ορεινό όγκο, η μελέτη καθορίζει με σαφήνεια τα σημεία όλου του Δήμου που μπορούν να προσφέρουν μοναδικές εμπειρίες στον επισκέπτη. Η μελέτη που ήδη έχει παραδοθεί στο Δασαρχείο Ολυμπίας και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηλείας βρίσκεται στο στάδιο της θεώρησης, ώστε αμέσως μετά να προτεραιοποιηθούν οι επί μέρους διαδρομές οι οποίες θα κατατίθενται στις προσκλήσεις της ΟΧΕ της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας προς υλοποίηση.
Βασική και πρωταρχική προτεραιότητα είναι η συντήρηση του μονοπατιού που οδηγεί στους καταρράκτες της Νέδας. Όπως έχει τονίσει ο Δασάρχης Ολυμπίας Δημήτρης Κωνσταντόπουλος, η πρώτη μελέτη που θα κατατεθεί άμεσα προς χρηματοδότηση αφορά τη συντήρηση του μονοπατιού που οδηγεί στους καταρράκτες της Νέδας ώστε την επόμενη τουριστική περίοδο να είναι έτοιμο.
«Είναι ένα ολοκληρωμένο Master plan που πορεύεται στη σωστή κατεύθυνση. Προβλέπει την ανάδειξη των αρχαιολογικών χώρων και του φυσικού κάλλους της περιοχής. Σίγουρα θα συμβάλλει στην αξιοποίηση των δημοσίων δασών του Δήμου Ζαχάρως, τόσο για δασική αναψυχή όσο και την τουριστική ανάπτυξη της περιοχής» δηλώνει στο ilialive.gr ο κ. Κωνσταντόπουλος.
Εκτός από το μονοπάτι προς τους καταρράκτες της Νέδας, σε προτεραιότητα για υλοποίηση έργων συντήρηση μπαίνει η διαδρομή με αφετηρία τον Καϊάφα και φτάνει στο αρχαίο Αίπυ διασχίζοντας το όρος Λαπίθα. «Στον Καϊάφα έχουν συμπεριληφθεί πολλά μονοπάτια για την ολοκληρωμένη ανάδειξη της περιοχής» σχολιάζει ο Δασάρχης Ολυμπίας.
Η «φιλοσοφία» του Master Plan
Το Master Plan περιλαμβάνει προτάσεις οι οποίες θα αφορούν την πρόσβαση στα σημεία πολιτισμικού, περιβαλλοντικού, αρχαιολογικού και ιστορικού ενδιαφέροντα του Δήμου Ζαχάρως, μέσω του υπάρχοντος δικτύου διαδρομών και μονοπατιών.
Ο πρώτο άξονας παρεμβάσεων αναφέρεται στη διασύνδεση πολιτιστικού και φυσικού περιβάλλοντος. Έχοντας ως αφετηρία τη λίμνη Καϊάφα, δημιουργείτε μια όδευση, στόχος της οποίας είναι να ενώσει τα σημεία ενδιαφέροντος του Δήμου. Η διασύνδεση των σημείων επιτυγχάνεται μέσα από ένα δίκτυο δημοτικών οδών, αγροτικών ή δασικών οδών και μονοπατιών.
Οι επιμέρους παρεμβάσεις αφορούν σε:
- δημιουργία έξυπνων και ασφαλών σηματοδοτημένων μονοπατιών και οδεύσεων για αθλητισμό και προσέλκυση εναλλακτικών μορφών τουρισμού
- δημιουργία χώρων φιλοξενίας και αναψυχής. Κατά μήκος της διαδρομής θα διαμορφωθούν σημεία στάσης και ενημέρωσης, ενώ σε επιλεγμένα δημοτικά ακίνητα θα διαμορφωθούν χώροι για προσωρινή διαμονή.
- δημιουργία κατάλληλης διαμόρφωσης των διαδρομών
Στο προτεινόμενο δίκτυο θα γίνουν ήπιες επεμβάσεις και με κατάλληλη διάστρωση του εδάφους θα επιτευχθεί η ανάδειξή τους. Παράλληλα τόσο στο αγροτικό όσο και το δημοτικό οδικό δίκτυο αναμένεται να γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες για την κυκλοφοριακή σήμανση αλλά και την αποκατάσταση του οδοστρώματος, ώστε αυτά να ανταπεξέρχονται στις απαιτήσεις για ασφαλή μετάβαση.
Το προτεινόμενο δίκτυο ξεκινά από τη λίμνη Καϊάφα, διασχίζει τα βόρεια όρια του Δήμου Ζαχάρως, περνώντας από την Αρχαία Σαμία και την Παναγία της Σμέρνας με σταθμό το αρχαίο Αίπυ, αξιοποιώντας την πολιτιστική κληρονομιά αρχαιολογικών και θρησκευτικών χώρων αλλά και τη φυσική ομορφιά καθώς διασχίζει μέρη ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Η διαδρομή συνεχίζει ενώνοντας το αρχαίο Αίπυ με το παραλιακό μέτωπο διασχίζοντας χώρους φυσιολατρικούς όπως το φαράγγι Αρήνης, το καταφύγιο άγριας ζωής Κιβουρία, τα Ροδινά άλλα και αρχαιολογικούς χώρους όπως το Κάστρο Καλλίδωνας.
Στη συνέχεια διασυνδέεται το παραλιακό μέτωπο μέσα από το δημοτικό οδικό δίκτυο το οποίο ενώνει τους παραλιακούς οικισμούς. Βόρεια συνδέεται με τον Καϊάφα με μονοπάτια ενώ νότια η διαδρομή συνεχίζει από το Γιαννιτσοχώρι με κατεύθυνση προς το Ναό του Επικούριου Απόλλωνα διερχόμενη από τον αρχαιολογικό χώρο που Ελληνικού στο Πρασιδάκι, τον οικισμό των Ταξιαρχών, τον αρχαιολογικό χώρο Λεπρέου, τη Νέα Φιγαλεία και καταλήγει από τους καταρράκτες της Νέδα στην Αρχαία Φιγαλεία.
Τα μονοπάτια που προορίζονται προς ανάδειξη
- Λίμνη Καϊάφα (περίπατος-τρέξιμο) (7,16χλμ)
Η διαδρομή ξεκινά από την παραλία του Καϊάφα και οδηγεί γύρω από τη λίμνη. Αν και τα έργα στον περιβάλλοντα χώρο έχουν προταθεί από την ΕΤΑΔ, προτείνεται επίσης σήμανση της κυκλικής περιπατητικής διαδρομής και πληροφοριακές πινακίδες.
- Ζαχάρω - Λίμνη Καϊάφα (ποδηλασία) (22,01χλμ)
Μια κυκλική διαδρομή καλής βατότητας, ιδανική για ποδήλατο. Προτείνεται να σηματοδοτηθεί ως ποδηλατική διαδρομή, όπως και η επιδιόρθωση δύο μικρών ξύλινων γεφυριών κατά μήκος της παρόχθιας διαδρομής, καθώς και πινακίδες πληροφόρησης.
- Παραλία Καϊάφα (τρέξιμο-ποδήλατο) (3,76χλμ)
Μια κυκλική διαδρομή που ξεκινά και τελειώνει στο πάρκινγκ απέναντι από την έξοδο του ΕΟ Πύργου-Καλαμάτας προς τη λίμνη Καϊάφα και το νησάκι της Αγίας Αικατερίνης. Η διαδρομή διακρίνεται σε δύο τμήματα όπου το ένα μπορεί να διαμορφωθεί σε ήπιο ποδηλατόδρομο και το άλλο για απαιτητικό τρέξιμο.
- Λίμνη Καϊάδα-Αρχαιολογικός χώρος Κ. Σαμικού (6,21χλμ)
Η περιοχή πάνω από τη λίμνη είναι χαρακτηρισμένη και ως καταφύγιο άγριας ζωής και το μονοπάτι προσφέρει πανοραμική θέα. Προτείνεται να τοποθετηθούν παγκάκια σε στρατηγικά σημεία.
- Άγιος Νικόλαος (τρέξιμο ή άθληση) (3,03χλμ)
Η διαδρομή ξεκινάει από την αστική περιοχή του παραθαλάσσιου οικισμού του Αγίου Νικολάρου και καταλήγει στο παραλιακό μέτωπο ακολουθώντας το υπάρχον οδικό δίκτυο. Στην περιοχή της εκβολής του ρέματος του Αγίου Νικολάου στη θάλασσα του Κυπαρισσιακού κόλπου, προτείνεται η δημιουργία υπαίθριου χώρου άθλησης με μόνιμα όργανα γυμναστικής
- Επικούριος Δρόμος (14,01χλμ)
Δεν είναι μονοπάτι, διότι ακολουθεί το επαρχιακό οδικό δίκτυο. Αν και το κύριο αξιοθέατο είναι ο Ναός Επικούριου Απόλλωνα που ανήκει σε άλλον δήμο, η Φιγαλεία ή και τα Περιβόλια μπορούν να αναπτύξουν υποδομές για τη φιλοξενία επισκεπτών. Επίσης προτείνεται η τοποθέτηση πληροφοριακών πινακίδων.
- Φιγαλεία-εκκλησάκι Αγ. Ιωάννη (κυκλική διαδρομή) (2,83χλμ)
Πρόκειται για μια κυκλική διαδρομή που ξεκινά από τη Φιγαλεία με κατεύθυνση προς Περιβόλια. Προτείνεται η σήμανση του μονοπατιού με πινακίδες κατεύθυνση προς το εκκλησάκι, ιδιαίτερα στις διασταυρώσεις.
- Αρχαίο Αίπυ (1,3χλμ)
Το Αρχαίο Αίπυ, ανήκει στον Δήμο Ανδρίτσαινας-Κρεστένων αλλά βρίσκεται πολύ κοντά στα όρια του Δήμου Ζαχάρως, με το μοναδικό λίθινο θέατρο και την εκπληκτική θέα. Προτείνεται η σήμανση του μονοπατιού και δημιουργία θέσης ξεκούρασης κοντά στον αρχαιολογικό χώρο.
- Στόμιο - Μικρός καταρράκτης Νέδας - Πλατανιά (800μ)
Για την συγκεκριμένη διαδρομή έχει εκπονηθεί από τον περασμένο Ιούλιο μελέτη αποκατάστασης βελτίωσης και ανάδειξης του μονοπατιού, οι εργασίες του οποίου θα ξεκινήσουν το προσεχές διάστημα ώστε να έχουν ολοκληρωθεί την επόμενη τουριστική περίοδο.
- Πλατανιά - Νέδα (3,83χλμ)
Η διαδρομή ξεκινά έξω από τον οικισμό Πλατανιά, από την πλατεία με τον Πύργο του «Μπαρμπά-Αλεκου» όπου υπάρχει και το ανοιχτό θέατρο «Νότα Αρνάκουρου». Πρόκειται για ένα σημείο εξαιρετικής θέας και προτείνεται η σήμανση της διαδρομής όταν μεταβαίνει από το οδικό δίκτυο στο μονοπάτι της Νέδας.
- Φιγαλεία - Νέδα με ποταμοδιάσχιση (4,05)
Είναι η διαδρομή η οποία περιλαμβάνει και ποραμοδιάσχιση στην κοίτη της Νέδας. Η έξοδος είναι στους καταρράκτες της Νέδας, στο γεφύρι των Πλατανιών. Προτείνεται η σήμανση και πληροφοριακή πινακίδα.
- Σμέρνα - προς Γρύλλο(5,25χλμ)
Η διαδρομή ακολουθεί το επαρχιακό δίκτυο μέχρι την Παναγιά της Σμέρνας και συνεχίζει στο δίκτυο των αγροτικών και δασικών χωματόδρομων, όπου βρίσκονται τα όρια του δήμου. Προτείνεται σήμανση της διαδρομής μετά την Παναγιά με κατεύθυνση προς Γρύλλο καθώς και θέση στάσης-ξεκούρασης.
- Φαράγγι Αρήνης (4,13χλμ)
Η αφετηρία είναι στη γέφυρα του ποταμού Άνιγρου όπου η πεζοπορία απαιτεί συχνή διέλευση μέσα σε νερό αλλά και υπερπήδηση εμποδίων όπως κορμούς δέντρων και φερτά υλικά. Πρόκειται για μια διαδρομή με υψηλό δείκτη δυσκολίας και απαιτούνται γνώσεις και καλός εξοπλισμός. Και εδώ προτείνεται ειδική σήμανση της διαδρομής και πληροφοριακές πινακίδες.
- Κυκλική διαδρομή Σμέρνα-Πλατιάνα-Μάκιστος (21,74χλμ)
Η κυκλική διαδρομή προτείνεται σε άτομα με καλή φυσική κατάσταση καθώς η πεζοπορία φτάνει τα 21 χλμ. Είναι μια εύκολη διαδρομή για σήμανση, αφού μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πεζοπορία και ορεινό τρέξιμο. Επίσης έχει εντοπιστεί σημείο, ιδανικό για τοποθέτηση κιόσκι.
- Νέα Φιγαλεία-Ταξιάρχες (7,46 χλμ)
Ιδανική διαδρομή για πεζοπορία και ποδηλασία βουνού. Επιβάλλεται σήμανση στο τμήμα του χωματόδρομου, ιδιαίτερα στις διασταυρώσεις.
- Μίνθη-Βουνούκα-Αράκλοβο (3,81 χλμ)
Διαδρομή για πεζοπορία και ορειβασία καθώς φτάνει μέχρι την ψηλότερη κορυφή του όρους Μίνθηυ, τη Βουνούκα. Απαιτούνται καλές αναρριχητικές ικανότητες. Το Αράκλογο βρίσκεται σε δυσπρόσιτη περιοχή. Για την συγκεκριμένη διαδρομή προτείνεται μελέτη για διευκόλυνση της πρόσβασης στην κορυφή του κάστρου Αράκλοβο, σήμανση και ενημερωτικές πινακίδες.
- Άνω Ταξιάρχες-Ναός Δήμητρας (Αρχαιολογικός χώρος Λέπρεου) (1,84χλμ)
Η διαδρομή προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία παρατήρησης της πλούσιας χλωρίδες και ορνιθοπανίδας της περιοχής εξασφαλίζοντας ασφάλεια και σταθερότητα καθώς κινείται πάνω στο οδικό δίκτυο.
Στον αρχαιολογικό χώρο του Λεπρέου δεν υπάρχει κανένα είδος υποδομής για στάση και ξεκούραση, ή σκίαση του επισκέπτη. Προτείνεται να τοποθετηθεί κιόσκι δασικού τύπου.
- Μεταλλείο: Νέα Φιγαλεία προς Κρυονέρι (0,69χλμ)
Καθώς βγαίνουμε από τη Φιγαλεία, συναντάμε την περιοχή Μεταλλείο. Εκεί λειτουργούσε μεταλλείο εξόρυξης βωξίτη, μετάλλευμα το οποίο υπάρχει σε αφθονία στην περιοχή. Οι προτάσεις αφορούν τη σήμανση με πληροφοριακή πινακίδα στην άσφαλτο, βελτίωση της βατότητας του μονοπατιού, δημιουργία θέσης με κιόσκι στην κορυφή και χρήση για περιβαλλοντική εκπαίδευση.
- Τριάντα - Μοναστήρι Ζούρτσας (0,81χλμ)
Για την ασφαλή διέλευση των επισκεπτών κρίνεται απαραίτητα η εγκατάσταση κιγκλιδωμάτων σε στοχευμένα σημεία. Ο καθαρισμός του μονοπατιού σε όλο το μήκος του είναι αναγκαίος όπως και εγκατάσταση σωστής σήμανσης. Επίσης σε σημείο της βορειοδυτικής περιοχής προτείνεται η τοποθέτηση παγκακίου.
- Λέπρεο-Κάστρο- Ακρόπολη (0,21χλμ)
Μια διαδρομή που προτείνεται για εκπαιδευτική εξόρμηση και αναψυχή με σωστές παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων τη διαμόρφωση χώρου στάθμευσης στην είσοδο του μονοπατιού, την αλλαγή διαβρωμένων κιγκλιδωμάτων και τεχνική υποστήριξη που θα περιορίσει τη διάβρωση του βράχου της ακρόπολης.
- Ναός Δήμητρας-Αρχαιολογικός χώρος Λεπρέου (από τον δρόμο προς Ρεβελεϊκα) (0,93χλμ)
Αυτή η μικρή διαδρομή προσφέρει πρόσβαση στον αρχαιολογικό χώρο Λεπρέου και το Ναό της Δήμητρας. Είναι ιδανική για σχολεία λόγω της ευκολίας και της διάρκειάς της. Για την ασφάλεια των επισκεπτών κρίνεται απαραίτητη η εγκατάσταση κιγκλιδωμάτων, η τοποθέτηση πασάλων με σχοινί, τακτικός καθαρισμός του μονοπατιού και τοποθέτηση σήμανσης.
Επιπλέον, ο μελετητής καυτηριάζει την εικόνα εγκατάλειψης του αρχαιολογικού χώρου, και υπογραμμίζει ότι απαιτείται άμεση συντήρηση, ανάδειξη του χώρου και σήμανση καθώς αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της εμπειρίας που προσφέρει το μονοπάτι.
- Θέση Αγραπιδιά-Κεφαλόβρυσο-Φαράγγι (1,38χλμ)
Είναι απαραίτητο να τοποθετηθούν κιγκλιδώματα σε στρατηγικά σημεία προς αποφυγή πτώσης όπως και ο καθαρισμός ολόκληρου του μονοπατιού.
- Πηγές Μπάνισκα-Μύλοι (0,63χλμ)
Για την ενίσχυση της ασφάλειας είναι απαραίτητο να τοποθετηθούν κιγκλιδώματα, σήμανση και να καθαριστεί το μονοπάτι
- Αρχαία Φιγαλεία-Καταρράκτης Ασπρονέρι(1,23χλμ)
Είναι μια διαδρομή για ορεινή πεζοπορία με βαθμό δυσκολίας. Επιβάλλεται συντήρηση της ξύλινης γέφυρας του μονοπατιού, βελτίωση της βατότητας και σήμανση.
- Μονοπάτια Μ1(6χλμ), Μ2 (2,5χλμ) και Μ3 (5,7χλμ) γύρω από την Αρχαία Φιγαλεία
Πρόκειται για μονοπάτια που κατευθύνονται νότια προς τον ποταμό Νέδα και τους καταρράκτες και σε πολλά σημεία είναι μη συντηρημένα.
- Λιβάδι-Κρυονέρι (1,6 χλμ)
Η συγκεκριμένη διαδρομή είναι κατάλληλη για μαθητές στο πλαίσιο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Πρόκειται για ένα κυκλικό μονοπάτι χαμηλής δυσκολίες που προσφέρει ευκαιρίες παρατήρησης του μεσογειακού τοπίου.
Για την ασφαλή και ευχάριστη πορεία είναι ζωτικής σημασίας ο τακτικός και σχολαστικός καθαρισμός του μονοπατιού και εγκατάσταση σαφούς σήμανσης.
