Του Γιάννη Σπυρούνη
Με λαμπρότητα πραγματοποιήθηκαν το πρωί της Τρίτης του Πάσχα, οι εκδηλώσεις εορτασμού στην Παναγία Καθολική στη Γαστούνη, όπου και αναβίωσε το έθιμο για το «κάψιμο του Αράπη», η προέλευση του οποίου χάνεται στα βάθη των χρόνων. Στη πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία που τελέστηκε, χοροστάτησαν ο Μητροπολίτης Ηλείας κ.κ. Γερμανός και ο Επίσκοπος Ωλένης κ.κ. Αθανάσιος. Η Λειτουργία πραγματοποιήθηκε και πάλι στον Ιερό Ναό που παραδόθηκε πρόσφατα αποκατεστημένος από την Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων. Μετά το «κάψιμο του Αράπη» ακολούθησε η λιτάνευση της ιερής εικόνας στους δρόμους της πόλης, την οποία εκατοντάδες πιστοί νωρίτερα προσκύνησαν, στον περίβολο της εκκλησίας.
Στις φλόγες ο «Αράπης»
Από το ψηλό καμπαναριό κρεμασμένες ήταν τρεις φιγούρες, όπου η μεγαλύτερη απεικόνιζε τον γνωστό σε όλους «Αράπη». Λίγο μετά τις 11 το πρωί, ο ήχος των πρώτων κροτίδων και τα βεγγαλικά πλημμύρισαν την ατμόσφαιρα, με τους παρευρισκόμενους να περιμένουν την μεγάλη έκρηξη, ενώ λίγο αργότερα ένας δυνατός κρότος έκανε την περιοχή να σειστεί, αφήνοντας στην θέση του «Αράπη», μόνο το σχοινί από το οποίο ήταν κρεμασμένος.
Σύμφωνα με τον θρύλο, ο Πασάς θέλοντας να τιμωρήσει του Έλληνες για την ανυπακοή τους έστειλε έναν «Αράπη» με την εντολή να καταστρέψει την Ιερή Εικόνα της Παναγίας στην Καθολική της Γαστούνης. Όμως καθώς ετοιμαζόταν να της φέρει το πρώτο χτύπημα, εξαφανίσθηκε… Το περιστατικό γέμισε τρόμο τους υπόδουλους Έλληνες, καθώς πίστευαν ότι η οργή του Πασά θα ξεσπάσει πάνω τους. Έτσι όλοι οι Χριστιανοί της περιοχής ξενύχτησαν, προσευχόμενοι. Το επόμενο πρωί, ο «Αράπης» βρέθηκε αναίσθητος στα σκαλιά της εκκλησίας, ενώ στα χέρια του κρατούσε ένα κλαδί φοίνικα. Όταν συνήλθε, διηγήθηκε μια ιστορία που έκανε όλους να μιλήσουν για θαύμα. Σύμφωνα με όσα είπε ο Τούρκος στρατιώτης, μόλις πήγε να χτυπήσει την εικόνα, η Παναγία εμφανίσθηκε μπροστά του και τον μετέφερε στην Αραβία. Εκεί συναντήθηκε με την αδελφή του Πασά, η οποία του έδωσε και το κλαδί του φοίνικα για να το δώσει στον αδερφό της. Μόλις ο Πασάς έμαθε την ιστορία, χάρισε τον ναό στους κατοίκους της περιοχής και από τότε σταμάτησε να τους ενοχλεί και να τους απειλεί.
Στις εκδηλώσεις μεταξύ άλλων παραβρέθηκαν οι βουλευτές Ηλείας Κώστας Τζαβάρας και Γιάννης Κουτσούκος, ο αντιπεριφερειάρχης Ηλείας Γιώργος Γεωργιόπουλος, ο δήμαρχος Πηνειού Αλέξης Καστρινός, ο Αστυνομικός Διευθυντής Τάξης Ηλείας Κώστας Στεφανόπουλος, οι πολιτευτές Ανδρέας Μαρίνος και Θεόδωρος Βλαγκούλης, κ.α.
