Με τον χειρότερο δυνατό συνδυασμό παραγόντων ξεκινά φέτος η αντιπυρική περίοδος στην Ηλεία, η οποία επισήμως άρχισε την 1η Μαΐου και θα διαρκέσει έως τις 31 Οκτωβρίου. Ένας νομός με μεγάλες δασικές εκτάσεις, κυρίως πευκοδάση υψηλής ευφλεκτότητας, κατατάσσεται όχι τυχαία στην ανώτερη βαθμίδα επικινδυνότητας στον εθνικό χάρτη πρόβλεψης κινδύνου πυρκαγιάς.
Οι προειδοποιήσεις των ανθρώπων που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού. Ο πρόεδρος της Ένωσης των Πυροσβεστικών Υπαλλήλων Ηλείας, Νίκος Βελισσάρης, και ο αντιπρόεδρος του Πανελλήνιου Σωματείου Συμβασιούχων Πυροσβεστών, Παναγιώτης Ανδριόπουλος, περιγράφουν στο ilialive.gr μια πραγματικότητα που συνδυάζει αυξημένο φυσικό κίνδυνο με χρόνιες παθογένειες του μηχανισμού πυρόσβεσης.
Δάση «εύφλεκτη βόμβα» και κόκκινος δείκτης κινδύνου
Η Ηλεία όπως τονίζει ο κ. Βελισσάρης, αποτελεί μία από τις πλέον ευάλωτες περιοχές της χώρας σε δασικές πυρκαγιές. Τα πευκοδάση που κυριαρχούν στο τοπίο λειτουργούν ως επιταχυντής εξάπλωσης της φωτιάς, ιδιαίτερα σε συνθήκες υψηλών θερμοκρασιών και ανέμων. Το γεγονός ότι ο νομός βρίσκεται σταθερά στο «κόκκινο» του χάρτη επικινδυνότητας αποτυπώνει την ένταση του προβλήματος.
Την ίδια ώρα, οι φετινές καιρικές συνθήκες εντείνουν τις ανησυχίες. Οι αυξημένες βροχοπτώσεις του προηγούμενου διαστήματος έχουν οδηγήσει σε υπερβολική βλάστηση, δημιουργώντας μεγάλη ποσότητα καύσιμης ύλης. Σε συνδυασμό με τις προβλέψεις για ένα ιδιαίτερα θερμό καλοκαίρι, το σκηνικό γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνο.
Στόλος γερασμένος και επιχειρησιακά επισφαλής
Παρά την πρόσφατη παραλαβή νέων οχημάτων, τα προβλήματα παραμένουν έντονα. Όπως επισημαίνει ο κ. Βελισσάρης, τα περισσότερα νέα μέσα αφορούν μεταφορά προσωπικού και νερού, ενώ απουσιάζουν τα εξειδικευμένα δασικά οχήματα, τα οποία αναμένονται μέσω του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ».
Η πραγματικότητα είναι ότι πάνω από το 60% του υφιστάμενου στόλου ξεπερνά τα 30 χρόνια χρήσης. Πρόκειται για οχήματα που έχουν καταπονηθεί σε δύσβατες περιοχές και κακοτράχαλους δρόμους, με αποτέλεσμα να τίθεται πλέον ζήτημα ασφάλειας για τους ίδιους τους πυροσβέστες.
Υποστελέχωση και πολυδιάσπαση προσωπικού
Αντίστοιχα σοβαρό είναι το πρόβλημα της υποστελέχωσης, ενώ η ύπαρξη πολλών κατηγοριών πυροσβεστών, με διαφορετικά ωράρια, καθήκοντα και ασφαλιστικά καθεστώτα, όπως επισημαίνει ο κ. Βελισσάρης, δημιουργεί δυσλειτουργίες στην καθημερινή επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Ταυτόχρονα, ο πρόεδρος της Ένωσης των Πυροσβεστικών Υπαλλήλων αναφέρθηκε στην Ιδιαίτερη πίεση που δέχεται η Πυροσβεστική Υπηρεσία Πύργου, όπου λειτουργεί το τηλεφωνικό κέντρο 199 και συγκεντρώνονται κρίσιμες επιχειρησιακές μονάδες για όλο τον νομό. Οι βάρδιες χαρακτηρίζονται «ασφυκτικές», ενώ η ανάγκη για συνεχή επάνδρωση επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το υπάρχον προσωπικό.
Έκανε λόγο επίσης για ανάγκη ενίσχυσης με τουλάχιστον 60 άτομα, προκειμένου να διασφαλιστεί η στοιχειώδης λειτουργία των υπηρεσιών. Ωστόσο, ο επικείμενος διαγωνισμός για πυροσβέστες επί θητεία παραμένει σε εκκρεμότητα, παρά το γεγονός ότι θα έπρεπε ήδη να έχει ολοκληρωθεί.
Εποχικοί πυροσβέστες: Πολύτιμη εμπειρία που χάνεται
Έντονη είναι και η κριτική για τη διαχείριση του θεσμού των εποχικών πυροσβεστών. Σύμφωνα με τον κ. Ανδριόπουλο, η Πολιτεία δεν αξιοποιεί επαρκώς την εμπειρία περίπου 2.500 εποχικών σε όλη τη χώρα.
Το βασικό πρόβλημα εντοπίζεται στα ηλικιακά κριτήρια και στη διάρκεια των συμβάσεων. Η οκτάμηνη απασχόληση θεωρείται ανεπαρκής, με τους ίδιους να ζητούν 12μηνη εργασία και δυνατότητα απορρόφησης στο μόνιμο προσωπικό.
"Οι άνθρωποι μέσα στο αρχηγείο πρέπει να δουν τι κάνει ο εποχικός πυροσβέστης, με τα 15ωρα εργασίας σε ένα περιπολικό έξω που πολλές φορές δεν έχουμε ούτε νερό να ρίξουμε στο πρόσωπό μας και αναγκαζόμαστε να παίρνουμε από το βυτίο... για να καταλάβουν πως ανταπεξέρχεται στα συμβάντα ο άνω των 35 ετών. " σημειώνει και επισημαίνει την εμφανή αντίθεση. "Πως γίνεται έμπειροι πυροσβέστες να κρίνονται απαραίτητοι για την αντιπυρική περίοδο, αλλά να αποκλείονται από τη μόνιμη στελέχωση".
Υποδομές σε κακή κατάσταση και δυσκολία πρόσβασης
Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα αφορά το αγροτικό και δασικό οδικό δίκτυο, το οποίο έχει υποστεί σοβαρές ζημιές από τις πρόσφατες κακοκαιρίες. Η μη αποκατάστασή του δημιουργεί σοβαρά εμπόδια στην άμεση πρόσβαση των πυροσβεστικών δυνάμεων σε εστίες φωτιάς.
Παράλληλα, η λειτουργία του νέου αυτοκινητόδρομου αυξάνει τις επιχειρησιακές απαιτήσεις, καθώς απαιτείται επιπλέον κάλυψη και σε αυτό το μέτωπο.
Γραφειοκρατία και υπερεργασία «λυγίζουν» το προσωπικό
Σημαντική είναι και η επιβάρυνση από τη γραφειοκρατία. Μεγάλος αριθμός πυροσβεστών απασχολείται πλέον σε διοικητικά καθήκοντα, μειώνοντας τη διαθεσιμότητα μάχιμου προσωπικού.
Την ίδια στιγμή, οι συνεχείς μετακινήσεις δυνάμεων σε όλη τη χώρα για την αντιμετώπιση πυρκαγιών οδηγούν σε αλλεπάλληλες γενικές επιφυλακές. Η υπερεργασία, όπως καταγγέλλεται, έχει φτάσει σε οριακό σημείο, χωρίς να υπάρχει αντίστοιχη θεσμοθετημένη αποζημίωση.
Κομβικός ο ρόλος της Ε.ΜΟ.Δ.Ε. – Αναζητείται μόνιμη στέγη
Σημαντική ενίσχυση για την Ηλεία αποτελεί το πεζοπόρο τμήμα της Ειδικής Μονάδας Δασικών Επιχειρήσεων (Ε.ΜΟ.Δ.Ε.), το οποίο φιλοξενείται προσωρινά στο πρώην στρατόπεδο ΣΕΤΤΗΛ.
Ωστόσο, παραμένει ζητούμενο η εξεύρεση μόνιμης εγκατάστασης. Πρόταση του Νίκου Βελισσάρη, είναι η αξιοποίηση της πρώην Λέσχης Αξιωματικών Φρουράς Πύργου στα Λαστέικα, μια τοποθεσία με στρατηγικά πλεονεκτήματα λόγω της εγγύτητάς της στην εθνική οδό.
Έκκληση προς τους πολίτες
Μέσα σε αυτό το δύσκολο πλαίσιο, οι πυροσβέστες απευθύνουν σαφή έκκληση προς τους πολίτες να τηρούν αυστηρά τα μέτρα πυροπροστασίας. Η πρόληψη παραμένει το ισχυρότερο όπλο απέναντι στις δασικές πυρκαγιές.
Η ενημέρωση μέσω του ημερήσιου χάρτη πρόβλεψης κινδύνου και η άμεση ειδοποίηση στο 199 σε περίπτωση καπνού ή φωτιάς μπορούν να αποτρέψουν καταστροφές.
Η αντιπυρική περίοδος στην Ηλεία ξεκινά με υψηλό δείκτη επικινδυνότητας και σημαντικά επιχειρησιακά κενά. Οι άνθρωποι της πρώτης γραμμής δηλώνουν έτοιμοι να δώσουν τον καλύτερό τους εαυτό. Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν το σύστημα θα τους στηρίξει έγκαιρα και ουσιαστικά, πριν οι φλόγες δοκιμάσουν ξανά τις αντοχές του νομού.
