Συνολικά περίπου 300 στρέμματα δασικών και αναδασωτέων εκτάσεων και 20 στρέμματα αγροτικών εκτάσεων κάηκαν από την πρόσφατη πυρκαγιά στο Μουζάκι, σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε ο Δασάρχης Πύργου Δρ. Παναγιώτης Λάττας, μιλώντας στο ilialive.gr.
Όπως εξήγησε, σημαντικό μέρος της δασικής έκτασης που κάηκε είχε ήδη πληγεί από τη μεγάλη πυρκαγιά του 2007. Πρόκειται, δηλαδή, για δάσος που είχε αναγεννηθεί τα τελευταία χρόνια και είχε επανέλθει φυσικά μετά την προηγούμενη καταστροφή.
Δάσος που μπορεί να αναγεννηθεί ξανά
Ο κ. Λάττας εμφανίστηκε καθησυχαστικός ως προς τη δυνατότητα φυσικής αποκατάστασης της μεγαλύτερης έκτασης, εξηγώντας ότι μεγάλο μέρος της βλάστησης αποτελείται από αείφυλλα πλατύφυλλα, είδη τα οποία διαθέτουν σημαντική ικανότητα αναβλάστησης μετά από πυρκαγιά.
Σύμφωνα με την περιγραφή του, η φωτιά κατέστρεψε κυρίως την υπέργεια βλάστηση, ενώ το υπόγειο τμήμα των φυτών παρέμεινε ζωντανό. Αυτό σημαίνει, ότι με την επιστροφή των βροχών και εφόσον επικρατήσουν οι κατάλληλες συνθήκες, η περιοχή μπορεί να αρχίσει να πρασινίζει και πάλι σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα.
Μάλιστα, η εκτίμηση του Δασάρχη είναι ότι στα σημεία όπου κυριαρχούν τα αείφυλλα πλατύφυλλα, η αναβλάστηση μπορεί να γίνει ορατή μέσα σε έναν έως δύο μήνες μετά τις πρώτες βροχές.
Η εικόνα όμως, είναι διαφορετική για τα πεύκα που υπήρχαν στην περιοχή. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, τα πεύκα που κάηκαν ολοκληρωτικά έχουν νεκρωθεί και δεν διαθέτουν την ίδια δυνατότητα αναβλάστησης από το υπόγειο τμήμα τους.
Δεν προβλέπεται άμεση τεχνητή αναδάσωση
Σε αυτή τη φάση, πάντως, δεν φαίνεται να υπάρχει σχεδιασμός για άμεση φύτευση νέων δέντρων.
Η δασική υπηρεσία πρόκειται να περιμένει την εξέλιξη της φυσικής αναγέννησης της περιοχής. Όπως ανέφερε ο κ. Λάττας, θα πρέπει να περάσουν περίπου δύο έως τρία χρόνια, ώστε να αξιολογηθεί με σαφήνεια εάν και σε ποιον βαθμό η περιοχή μπορεί να αποκατασταθεί φυσικά.
Μόνο εφόσον διαπιστωθεί ότι σε συγκεκριμένα σημεία δεν υπάρχει ικανοποιητική φυσική αναγέννηση, θα εξεταστεί η ανάγκη για παρεμβάσεις και νέες φυτεύσεις.
Η προσέγγιση αυτή σημαίνει ότι προτεραιότητα δίνεται αρχικά στη φυσική διαδικασία αποκατάστασης του οικοσυστήματος, αντί να υπάρξει βιαστική παρέμβαση με τεχνητή αναδάσωση.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος στις απόκρημνες περιοχές
Το σημαντικότερο ζήτημα που αναμένεται να απασχολήσει τη δασική υπηρεσία, δεν αφορά τόσο τη φυσική αναγέννηση, όσο την ασφάλεια και τη σταθερότητα του εδάφους σε συγκεκριμένα τμήματα της καμένης έκτασης.
Ιδιαίτερη ανησυχία υπάρχει στην περιοχή της βρύσης του Παπανάστου, όπου υπάρχουν μεγάλες κλίσεις, απόκρημνα σημεία και κατακόρυφοι βράχοι.
Η απώλεια της βλάστησης μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα εμφάνισης φαινομένων όπως πτώσεις βράχων και κατολισθήσεις, ειδικά μετά από έντονες βροχοπτώσεις. Για τον λόγο αυτό, η περιοχή θα χρειαστεί παρακολούθηση κατά το επόμενο διάστημα, προκειμένου να διαπιστωθεί πώς θα εξελιχθεί μετά την πυρκαγιά και με την επιστροφή των βροχών.
Το συγκεκριμένο τμήμα θεωρείται από τις υπηρεσίες το πιο ευαίσθητο και απαιτεί αυξημένη προσοχή.
Η πορεία της φωτιάς
Σύμφωνα με την ενημέρωση του Δασάρχη Πύργου, το κύριο μέτωπο της πυρκαγιάς πέρασε από την περιοχή του Παπανάστου και κινήθηκε προς τα δυτικά, ενώ ένα μικρότερο τμήμα της φωτιάς κινήθηκε ανατολικά, μέσα στο ρέμα.
Η τελική εικόνα που έχει διαμορφωθεί αφορά μια έκταση η οποία, δεν χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα μεγάλη. Ωστόσο, η μορφολογία του εδάφους σε συγκεκριμένα σημεία καθιστά απαραίτητη την προσεκτική διαχείριση των συνεπειών της πυρκαγιάς.
Πρέπει να απομακρυνθούν τα νεκρά πεύκα
Ένα από τα άμεσα ζητήματα που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν είναι η διαχείριση των πεύκων που έχουν καεί και έχουν νεκρωθεί.
Όπως ανέφερε ο κ. Λάττας, η διαδικασία αυτή θα αναληφθεί από το Δασαρχείο μετά την ολοκλήρωση της διαχείρισης της πυρκαγιάς και την καταγραφή της έκτασης των ζημιών.
Πρώτο βήμα είναι η χαρτογράφηση της καμένης περιοχής. Στη συνέχεια προβλέπεται η λήψη των απαραίτητων μέτρων προστασίας, μεταξύ των οποίων και η απαγόρευση της βοσκής και του κυνηγιού στις συγκεκριμένες εκτάσεις, ώστε να προστατευτεί η διαδικασία φυσικής αναγέννησης.
Καταγραφή και υλοτομία όπου απαιτείται
Ακολούθως θα καταρτιστεί πίνακας υλοτομίας, προκειμένου να καταγραφεί η ποσότητα του ξύλου που προέκυψε από την πυρκαγιά και να προσδιοριστούν τα σημεία στα οποία απαιτείται απομάκρυνση της νεκρής ξυλώδους βλάστησης.
Η απομάκρυνση δεν θα αφορά κατ’ ανάγκη το σύνολο των καμένων δέντρων. Ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί στα σημεία όπου τα νεκρά δέντρα μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα λόγω της μορφολογίας του εδάφους, των μεγάλων κλίσεων και της γειτνίασης με βραχώδεις και απόκρημνες περιοχές.
Παράλληλα, θα εξεταστεί η πιθανότητα εμφάνισης πλημμυρικών φαινομένων και άλλων επιπτώσεων που μπορεί να προκύψουν μετά την απώλεια της βλάστησης και ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια ισχυρών βροχοπτώσεων.
Το επόμενο διάστημα είναι κρίσιμο
Το γεγονός ότι μεγάλο μέρος της έκτασης καλυπτόταν από αείφυλλα πλατύφυλλα δημιουργεί, σύμφωνα με την εκτίμηση του Δασαρχείου, βάσιμες προσδοκίες για γρήγορη φυσική αναβλάστηση. Ταυτόχρονα, όμως, η περιοχή γύρω από τη βρύση του Παπανάστου και τα σημεία με έντονες κλίσεις απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή, καθώς εκεί οι επιπτώσεις της πυρκαγιάς μπορεί να φανούν περισσότερο όχι αμέσως, αλλά μετά τις πρώτες ισχυρές βροχές.
Το επόμενο διάστημα, επομένως, θα είναι καθοριστικό για να αποτυπωθεί η πραγματική εικόνα της περιοχής. Πόσο γρήγορα δηλαδή θα επανέλθει η φυσική βλάστηση, ποια σημεία θα χρειαστούν παρεμβάσεις και εάν θα εμφανιστούν φαινόμενα διάβρωσης, κατολισθήσεων ή πτώσεων βράχων.
Η βασική εκτίμηση του Δασαρχείου πάντως, είναι ότι η μεγαλύτερη έκταση έχει τη δυνατότητα να αναγεννηθεί φυσικά, χωρίς να απαιτηθεί άμεση τεχνητή αναδάσωση. Προτεραιότητα πλέον είναι η προστασία της περιοχής, η απομάκρυνση της επικίνδυνης νεκρής βλάστησης και η στενή παρακολούθηση της εξέλιξης του οικοσυστήματος.
