Μέσα σε κλίμα εθνικής συγκίνησης και με την συμμετοχή δεκάδων πολιτών τιμήθηκε και φέτος, την Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2026, η μνήμη των 351 Ηλείων Πεσόντων στον Ελληνοϊταλικό και τον Ελληνογερμανικό Πόλεμο του 1940-1941 στο Φραγκοπήδημα. Διοργανωτής του Εθνικού Μνημοσύνου, όπως κάθε χρόνο, ήταν ο Σύνδεσμος Οπλιτών Νομού Ηλείας σε συνεργασία με την Αδελφότητα της Μονής.
Το Μνημόσυνο τέλεσε ο Αρχιμανδρίτης π. Ρωμανός Καββαθάς, ενώ σύντομη αναφορά στην σημασία της εκδηλώσεως έκανε ο καθηγητής και συγγραφέας κ. Γεώργιος Κουρκούτας, ο οποίος παρουσίασε μορφές αυτοθυσίας από την Ηλεία, που αξίζει να θυμόμαστε και να τιμάμε, για να διατηρήσουμε τις Αξίες του Πολιτισμού μας. Ιδιαίτερη μνεία έγινε στο ετήσιο προσκύνημα που γίνεται με συμμετοχή δεκάδων Ηλείων στα χώματα της Θεσπρωτίας, όπου πολέμησαν εκατοντάδες Ηλείοι στις τάξεις του 12ου Συντάγματος Πεζικού Πατρών, αλλά και στην θυσία του στρατιώτη Ευσταθίου Γιαννόπουλου από την Αμαλιάδα, του οποίου πρόσφατα ευρέθησαν τα οστά του στην Μακεδονία.
Η εκδήλωση μνήμης στο ιστορικό Μοναστήρι του Αγίου Νικολάου Φραγκοπηδήματος τελείται για 28 συνεχή χρόνια, καθώς από το 1999 στην Ι. Μονή φιλοξενείται χώμα από το Ελληνικό Στρατιωτικό Κοιμητήριο Βουλιαράτων Βορείου Ηπείρου, που μεταφέρθηκε με πρωτοβουλία του Συνδέσμου Οπλιτών Νομού Ηλείας επί του αειμνήστου Προέδρου του Αθανασίου Τοπιντζή. Μετά το πέρας του Μνημοσύνου παρατέθηκε από την Αδελφότητα της Ι. Μονής και τον Σύνδεσμο Οπλιτών μικρή δεξίωση στο Αρχονταρίκι της Μονής. Το παρών πέραν των άλλων έδωσαν ο Αντιπρόεδρος της Ε.Α.Α.Σ. κ. Ιωάννης Μάρκοβας, ο εκπρόσωπος της Ε.Α.Α.Ν. Ηλείας κ. Δημήτριος Καρνέσης, η Διευθύντρια της Κεντρικής Βιβλιοθήκης Πύργου κ. Κατερίνα Σίψα, ο τ. Δημοτικός Σύμβουλος Αμαλιάδος Κ. Διονύσιος Δρακόπουλος, ο υιός της Γυναίκας της Πίνδου Αθηνάς Τσιτσή –Παπαδοπούλου Θεοφάνης Παπαδόπουλος, η εγγονή του Ήρωα Στρατιώτη Ευστ. Γιαννόπουλου κ. Ιωάννα Παπαδοπούλου κ.ά.
Ομιλία στο Φραγκοπήδημα για τους Ηλείους Ήρωες του 1940
Οι Ήρωες που πολέμησαν για τις Αξίες του Πολιτισμού μας….
Σεβαστέ μας πάτερ, Αγία Ηγουμένη,
σήμερα η Εκκλησία μας εορτάζει τους Αγίους Αναργύρους, μία ημέρα προς τιμήν των ιατρών. Στους Ύμνους τους υπάρχει η φράση «Δωρεάν ελάβετε, δωρεάν δότε», σαν παρότρυνση για κάτι αγαθό. Κάθε αγαθό δώρημα προέρχεται από τον Θεό. Το ίδιο ισχύει και για άλλα αγαθά, όπως η Ελευθερία.
Για να παραμείνει ένα αγαθό στον άνθρωπο ή σε έναν Λαό απαιτούνται αγώνες, ακόμη και θυσίες. Αυτό έγινε πολλές φορές στην Ελληνική Ιστορία, όποτε ο Ελληνισμός απειλήθηκε από εχθρούς. Το ίδιο έγινε κι εκείνο το πρωινό της Δευτέρας 28ης Οκτωβρίου 1940, όταν ο Ιταλός Πρέσβης Εμμανουέλε Γκράτσι απαίτησε από τον Έλληνα πρωθυπουργό να τσαλακώσει την Ελευθερία και την Αξιοπρέπεια των Ελλήνων. Για να εισπράξει ένα περήφανο ΟΧΙ. Και ο Ελληνικός Λαός να βρεθεί στο Μέτωπο υπό την καθοδήγηση των Ηγετών του.
Κι εδώ στην Ηλεία βρέθηκαν οι ντόπιοι, οι πατέρες και οι παππούδες μας, κατά εκατοντάδες ή και χιλιάδες, να επιστρατεύονται και να κινούνται προς το 9ο Σύνταγμα Πεζικού Καλαμών, όσοι ήταν από την νότια Ηλεία, ή το 12ο Σύνταγμα Πεζικού Πατρών, από όπου βρέθηκε σύντομα στο Μέτωπο. Να πολεμά σε Θεσπρωτία στην Ήπειρο, μαζί με το 2/39 Σύνταγμα Ευζώνων Μεσολογγίου, το 24ο Σύνταγμα Πρεβέζης, το 6ο Σύνταγμα Κορίνθου και, φυσικά, τις Μονάδες της 8ης Μεραρχίας, και να φθάνει ως την δοξασμένη Χειμάρρα ως τον Δεκέμβριο του 1940. Σε αυτά τα βήματα πήγαμε πέρσι, σε μια Προσκυνηματική επίσκεψη στην ακριτική Θεσπρωτία (που θα επαναλάβουμε και φέτος, στις 21 και 22 Νοεμβρίου), για να τιμήσουμε τους Πολεμιστές Ήρωες, αλλά και τους αφανείς, σαν την αείμνηστη Αθηνά Τσιτσή- Παπαδοπούλου, που 19 χρονών τότε, τον Νοέμβριο του 1940, μαζί με τις συγχωριανές στο ακριτικό χωριό της μετέφερε πολεμοφόδια στην πρώτη γραμμή για τον Ελληνικό Στρατό. Αλλά, και το 12χρονο τσοπανόπουλο Βασίλη Παπαδόπουλο, που υπήρξε αγγελιαφόρος του Ελληνικού Στρατού.
Μαζί με τους 351 Αξιωματικούς και Οπλίτες εξ Ηλείας του Έπους 1940-41, τιμάμε και τους αφανείς και αμάχους που βοήθησαν, όπως τους ιατρούς και τους νοσηλευτές (που εορτάζουν σήμερα), τις Ερυθροσταυρίτισσες (σαν την συμπατριώτισσά μας Ελένη Μητροπούλου, της οποία την προτομή την περικλείσαμε σε κλειστό χώρο, ίσως διότι η δική μας γενιά, αγνώμονες, γίναμε βάνδαλοι). Αλλά και τους στρατιωτικούς ιερείς, όπως τον π. Δανιήλ Παναγόπουλο, που εμψύχωνε τον πληθυσμό, και τον στρατιωτικό ιερέα π. Αχίλλειο, που και οι δύο είχαν πνευματικό έργο στην Ηλεία.
Ανάμεσά τους και για όσους δεν βρέθηκαν ως σήμερα τα οστά τους, στα πεδία των μαχών. Όπως ήταν ο γεννηθείς το 1913 στην Αμαλιάδα και πεσών κατά την Γερμανική εισβολή την 6η Απριλίου 1941 στα σύνορα με την Γιουγκοσλαβία, στην Δοϊράνη, Ευστάθιος Γιαννόπουλος, του οποίου η εγγονή του Ιωάννα Παπαδοπούλου είναι παρούσα σήμερα στο Μνημόσυνο. Πρόσφατα βρέθηκαν τα οστά του…
Κάθε φορά που τελούμε εδώ, στην Ιστορική Ιερά Μονή Αγίου Νικολάου Φραγκοπηδήματος, το Μνημόσυνο, ανάβουμε ένα κερί στην Μνήμη των Ηρώων μας. Και αυτό το κάνουμε για 28 χρόνια, από το 1999, όταν ο αείμνηστος Πρόεδρος του Συνδέσμου Οπλιτών Αθανάσιος Τοπιντζής μετέφερε με τις ανάλογες στρατιωτικές τιμές λίγο χώμα από το Ελληνικό Στρατιωτικό Κοιμητήριο Βουλιαράτων Βορείου Ηπείρου.
Με τον τρόπο αυτό θυμόμαστε ότι κάθε αγαθό, για να το διατηρήσουμε, πρέπει να κάνουμε θυσίες. Και το Έπος του 1940 είναι το πιο πρόσφατο δείγμα προσφοράς του Ελληνισμού και των Μαχών του ήταν αυτό το Έπος πριν 86 χρόνια. Τιμάμε τους Ηλείους Ήρωες που πολέμησαν από την πρώτη ημέρα του Πολέμου ως τις μάχες στην «Γραμμή Μεταξά» και στην Μάχη της Κρήτης.
Και, αφορμή λαμβάνοντας από το κήρυγμα του πατρός Ρωμανού για το σημερινό Ευαγγέλιο (πάνω στην Παραβολή του πλουσίου και του πτωχού Λαζάρου), ο πλούσιος και αλαζόνας της Παραβολής ήταν ανώνυμος, ενώ ο πτωχός και κοντά στις αγκάλες του Θεού είχε το όνομα Λάζαρος. Ο Ελληνικός Λαός είναι ολιγάριθμος στο πέρασμά των αιώνων και δέχθηκε πολλές απειλές και εισβολές. Από Έθνη πλούσια και δυνατά.
Όμως γεννώντας και υπερασπιζόμενος Αξίες του Πνεύματος και Πολιτισμού ο Ελληνισμός διατήρησε το όνομά του και την θέση του στην Ανθρωπότητα, στην Κοινότητα των Εθνών, ως Έθνος που προσέφερε στο Φως, το Πνεύμα και τον Πολιτισμό του Ανθρώπου. Και όσοι πολεμούν για το Έθνος αυτό γίνονται με το έργο τους και την θυσία τους Ευεργέτες της Ανθρωπότητος, σε αυτήν δίνουν το Φως και την Ελευθερία. Όπως αυτοί οι Ήρωες που με το σημερινό Μνημόσυνο τιμάμε.
ΑΘΑΝΑΤΟΙ!
Γεώργιος Διον. Κουρκούτας, Καθηγητής- συγγραφέας
(Δελτίο Τύπου)
