Όταν το παραδοσιακό θέρισμα του σιταριού ακολουθεί ένα εξίσου παραδοσιακό γεύμα
Του Γιάννη Σπυρούνη
Μπορεί στις ημέρες μας κάποιος να ακολουθεί ακόμα την παράδοση; Μπορεί να αναζητά την απόλυτη ποιότητα στα προϊόντα που παράγει η γη του; Μπορεί να παραβλέψει την τεχνολογία που του προσφέρει άνεση, λιγότερο κόπο και λιγότερο χρόνο για τις αγροτικές εργασίες; Στη Μάκιστο της Ζαχάρως, οι κάτοικοι αποδεικνύουν πως μπορούν και συνεχίζουν στο δρόμο που χάραξαν οι παππούδες και οι προπαπούδες και μια διαδικασία όπως το θέρισμα του σιταριού να γίνει πραγματική γιορτή. Το ilialive.gr βρέθηκε στο μαρτυρικό χωριό που το 2007 καταστράφηκε ολοκληρωτικά από τις φονικές πυρκαγιές και οκτώ χρόνια μετά, συνεχίζει σε πείσμα των καιρών, στέκεται όρθια και θα λέγαμε με ηρωισμό οι κάτοικοί της παραδίδουν μαθήματα ποιοτικής επιβίωσης σε καιρούς κρίσης.
Στο χωριό μας υποδέχθηκε ο Στάθης Κοκκαλιάρης. Μπορούμε να τον χαρακτηρίσουμε και ενεργό πολίτη, όχι όμως με την έννοια που θα δώσει κάποιος στην πόλη, αλλά ευρύτερα. Άνθρωπος που νοιάζεται για τα κοινά, νοσταλγεί το παρελθόν, πασχίζει να διατηρήσει τις παραδόσεις και θέλει να βλέπει το χωριό του ζωντανό. Περάσαμε το κατώφλι του παλιού σπιτιού του. Ένα πέτρινο δίπατο με καλάμια κάτω από τη σκεπή και το κατώι του, γεμάτο καλούδια της μάνας γης. Χτισμένο το 1886 αναστηλώθηκε μετά τις πυρκαγιές και συνεχίζει να στέκει καμάρι στο χωριό. Με τη σύζυγό του Ιωάννα και φίλους του ο κ. Κοκκαλιάρης, παίρνει τα δρεπάνια ανά χείρας και τα ψαθάκια για να αντιμετωπίσουν τον ήλιο, και προχωρά για το κτήμα του, που είναι σπαρμένο σιτάρι. Διατηρεί μια παλιά τοπική ποικιλία «Ασπροσίτι μαυραγάνι» που αν το παρατηρήσεις προσεκτικά θα δεις μια άλλη ομορφιά στην εικόνα του. Ο κυρ Στάθης δεν θα χρησιμοποιήσει τις σύγχρονες θεριζοαλωνιστικές μηχανές για να θερίσει τον καρπό του… Επιμένει όπως παλιά με το δρεπάνι να θερίζει και στη συνέχεια να φτιάχνει τα δεμάτια του στο θεριστή το μήνα που είναι ο Ιούνιος. Και μόλις «πιάσει» ο αλωνάρης Ιούλιος θα φροντίζει για το αλώνισμα. Όμως μας είπε μέχρι πριν λίγα χρόνια διατηρούσε η οικογένειά του και το αλώνι και τα άλογα. Όμως δεν κατάφερε αυτά να τα διατηρήσει έτσι θα βρει άλλους τρόπους για το αλώνισμα.
Η ολιγομελής ομάδα παίρνει τα δρεπάνια και χάνεται ανάμεσα στα στάχυα. Και δουλεύουν αδιάκοπα και με συγκεκριμένο ρυθμό. Κόβουν και δεματιάζουν και η δουλειά προχωρά γρήγορα. Ο δροσερός καιρός που επικρατεί τις τελευταίες ημέρες, κάνει πιο ξεκούραστη τη διαδικασία. «Προσπαθούμε να διατηρήσουμε την παράδοση και παράλληλα κάνουμε και το κέφι μας. Είναι μια ευχάριστη ανάμνηση από τοπ παρελθόν και μια καλή εμπειρία για τη νεότερη γενιά. Είναι μια γιορτή, ο θέρος πάντα ήταν γιορτή. Μακάρι να είχαμε τη δυνατότητα να διατηρήσουμε και το αλώνισμα. Δεν έχουμε πλέον αλώνι και άλογα. Θα ακολουθήσουμε άλλο τρόπο. Στο χωριό μας προσπαθούμε να παραμείνουμε ζωντανοί ιδιαίτερα μετά τις φωτιές του 2007. Ο σύλλογος στο χωριό είναι δραστήριος και συμμετέχει σε πολλές εκδηλώσεις και δεν εγκαταλείπουμε τη «μάχη». Προσπαθούμε να κρατήσουμε ζωντανό όχι μόνο το χωριό μας αλλά ευρύτερα την ύπαιθρο» είπε μεταξύ άλλων ο κ. Κοκκαλιάρης. Και αν νομίζετε πως το ρεπορτάζ τελειώνει κάπου εδώ, πλανάστε πλάνην οικτρά… Ο καλός οικοδεσπότης δεν αφήνει ποτέ τον επισκέπτη να φύγει από το σπιτικό του, χωρίς να τον φιλέψει κάτι… Και στην περίπτωση του Στάθη και της Ιωάννας Κοκκαλιάρη δεν υπάρχει η επιλογή να αρνηθείς… Έτσι όσοι συμμετείχαν στο θερισμό, κάθονται γύρω από το τραπέζι για να απολαύσουν εκείνα που παράγει η γη, σαν ένα μάθημα μιας άλλης εναλλακτικής οικονομίας, όπου κάθε σπίτι έχει αυτάρκεια και μπορεί να επιβιώσει, ακόμα και στα δύσκολα. Έτσι δοκιμάσαμε το σπιτικό ζυμωτό ψωμί, που με το σιτάρι νέας εσοδείας που σε λίγες ημέρες θα αποθηκευτεί στο κατώι, θα συνεχίσει να υπάρχει, το γιδοτύρι, με το γάλα που θα μαζέψουν οι νοικοκυραίοι από τα ζωντανά τους, το κρασί που έχουν παράξει από το αμπέλι τους, την ομελέτα με τα αυγά από τις κότες τους, τη τοματοσαλάτα με τομάτες, αγγούρια και κρεμμύδια από το μποστάνι τους… Κοιτάς αυτά τα τόσο απλά πράγματα και νοιώθεις τόσο πλούσιος… Και φεύγεις με την ελπίδα να σου δοθεί και πάλι η ευκαιρία να δοκιμάσεις όλα αυτά τα καλούδια που οι πολλοί στις πόλεις λαχταράνε αλλά δεν έχουν στο τραπέζι τους…
