Εκδήλωση - συζήτηση σήμερα στο συνεδριακό της ΠΕ Ηλείας από την Ενιαία Αγωνιστική Κίνηση Καθηγητών ΕΛΜΕ Ηλείας - Παρουσίαση βιβλίων των Γ. Σκαλιδάκη και Δ. Μαριόλη
Εκδήλωση συζήτηση με τους συγγραφείς δύο εξαιρετικών βιβλίων που εκδόθηκαν την τελευταία διετία «Η Ελεύθερη Ελλάδα» του Γιάννη Σκαλιδάκη (Αθήνα 2014, εκδ. Ασίνη) και «Η αδύνατη ταξική ανακωχή» του Δημήτρη Μαριόλη (Αθήνα 2015, εκδ. ΚΨM, διοργανώνει ενόψει της 28ης Οκτωβρίου η Ενιαία Αγωνιστική Κίνηση Καθηγητών ΕΛΜΕ Ηλείας. Η εκδήλωση που φέρει τον τίτλο «‘ΕΑΜ- Από τα βουνά της ελεύθερης Ελλάδας στην κυβέρνηση εθνικής ενότητας» θα πραγματοποιηθεί σήμερα το απόγευμα, στο συνεδριακό κέντρο της ΠΕ Ηλείας, στις 7 το απόγευμα.
Η ενδιαφέρουσα αυτή εκδήλωση έρχεται να ρίξει φως στο «πρώτη φορά Αριστερά», όχι της ελληνικής Αριστεράς που ανέλαβε την διακυβέρνηση της χώρας στις 26 Ιανουαρίου του 2015, διότι αυτή δεν ήταν η πρώτη φορά, αλλά στο γεγονός πως ένα μεγάλο τμήμα της ελλαδικής επικράτειας γνώρισε κάποια μορφή αριστερής εξουσίας, έστω και με τη μορφή μιας σύντομης παρένθεσης, ήδη από το πρώτο μισό της δεκαετίας του 1940. Με αξιοσημείωτες διαφορές από τόπο σε τόπο, η «παρένθεση» αυτή εγκαινιάστηκε στα μέσα του 1943 με τη συγκρότηση των πρώτων μορφών ΕΑΜικής αυτοδιοίκησης στην Ελεύθερη Ελλάδα κι έκλεισε την άνοιξη του 1945, όταν οι τελευταίοι θύλακες της «λαοκρατίας» παραδόθηκαν στο κράτος των εθνικοφρόνων βάσει της συμφωνίας της Βάρκιζας.
Ακόμη μικρότερο ενδιαφέρον προσέλκυαν μέχρι πρόσφατα τα πεπραγμένα της δίμηνης κυβέρνησης εθνικής ενότητας του 1944 στον οικονομικό και τον κοινωνικό τομέα, την ευθύνη των οποίων είχαν αναλάβει έξι υπουργοί και υφυπουργοί προερχόμενοι από το ΕΑΜ και το ΚΚΕ.
Κι όμως, είναι προφανές πως η αποτίμηση αυτής της «πρώτης φοράς Αριστερά», ως βραχύβιας κυβερνητικής πρακτικής κι όχι μονάχα ως ηττημένης επαναστατικής απόπειρας, αποδεικνύεται εξαιρετικά διδακτική για τη συλλογιστική, τις πρακτικές και τα αντικειμενικά όρια ενός στοιχειώδους φιλολαϊκού μετασχηματισμού σε συνθήκες εκτεταμένης προλεταριοποίησης, κοινωνικής πόλωσης κι αποδιάρθρωσης των παραδοσιακών πολιτικών εκπροσωπήσεων.
Το κενό αυτό έρχονται να καλύψουν δύο εξαιρετικά βιβλία που εκδόθηκαν την τελευταία διετία που θα παρουσιαστούν στην εκδήλωση της Ενιαίας Αγωνιστικής Κίνησης: «Η Ελεύθερη Ελλάδα» του Γιάννη Σκαλιδάκη) και «Η αδύνατη ταξική ανακωχή» του Δημήτρη Μαριόλη
Η Ελεύθερη Ελλάδα. Η εξουσία του ΕΑΜ στα χρόνια της Κατοχής (1943-1944)
Το βιβλίο αυτό του Γ. Σκαλιδάκη ξιστορεί τη διαδικασία συγκρότησης της Ελεύθερης Ελλάδας και των διαφόρων μορφών εξουσίας του ΕΑΜ την περίοδο της Κατοχής, με αποκορύφωμα τη δημιουργία της Πολιτικής Επιτροπής Εθνικής Απελευθέρωσης (ΠΕΕΑ) την άνοιξη του 1944, που θα αποτελούσε την πραγματική κυβέρνηση ενός μεγάλου μέρους της Ελλάδας μέχρι την αυτοδιάλυση της, ένα μήνα πριν τα Δεκεμβριανά. Δεν πρόκειται όμως απλώς για μια πολιτική ιστορία. Λαμβάνει υπόψη τους οικονομικούς όρους και τις προϋποθέσεις του εγχειρήματος, καθώς και την κοινωνική του απήχηση. Η ανάγκη υπεράσπισης της αγροτικής παραγωγής από τη λεηλασία των κατακτητών και των συνεργατών τους, η διαίρεση της χώρας με τον αποκλεισμό των εξεγερμένων περιοχών από τη διανομή της διεθνούς βοήθειας, η οικονομική λειτουργία της απελευθερωμένης επικράτειας με την κυριαρχία του αντιπραγματισμού και τη δράση των συνεταιρισμών, η δράση της λαϊκής αυτοδιοίκησης, όλα αυτά οδήγησαν στη συγκρότηση ενός ιδιόμορφου οικονομικού και κοινωνικού πλέγματος στις ελεύθερες περιοχές. Το ΕΑΜ, από εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα μετεξελίχτηκε σε μια ιδιότυπη μορφή κοινωνικής συγκρότησης με κρατικά χαρακτηριστικά. 70 χρόνια μετά την ίδρυση της ΠΕΕΑ, στο βιβλίο αυτό παρουσιάζεται η συναρπαστική, πλην ατελέσφορη, πορεία του ΕΑΜ προς την εξουσία, μέσα από πληθώρα αδημοσίευτων ντοκουμέντων και συγκεντρωμένων μαρτυριών, πινάκων και εικονογραφικού υλικού.
«Η αδύνατη ταξική ανακωχή» του Δ. Μαριόλη
Όσον αφορά το δεύτερο βιβλίο που θα παρουσιαστεί «Η αδύνατη ταξική ανακωχή», του Δημήτρη Μαριόλη, αφορά ένα βιβλίο με ιστορικά ντοκουμέντα που θέτει επίκαιρα ερωτήματα. Στο βιβλίο παρουσιάζεται, -με βάση τη μελέτη της αρθρογραφίας του Ριζοσπάστη και του ΕΑΜικού Τύπου αλλά και των εγγράφων και κειμένων των ΕΑΜικών υπουργών – η πολιτική και ο τρόπος με τον οποίο αντιμετώπισε το ΕΑΜ τα διλήμματα που έθετε η σιδερένια πραγματικότητα εκείνων των πρώτων κρίσιμων μηνών της απελευθέρωσης. Κάτω από την ασφυκτική πίεση του ξένου παράγοντα και καθώς το φάσμα της πείνας απλωνόταν πάνω από τα αστικά κέντρα, το ΕΑΜ, αναλαμβάνοντας υπουργεία οικονομικού περιεχομένου στην κυβέρνηση «εθνικής ενότητας», επιχειρούσε να αντιμετωπίσει μια σειρά κρίσιμα ζητήματα μέσα σε ένα πλαίσιο οξυμμένων κοινωνικών και ταξικών αντιπαραθέσεων.
Η μελέτη αυτή, επιχειρεί να διερευνήσει πως αντιμετώπισε το ΕΑΜ τα πιεστικά διλήμματα, ποιες ήταν οι βασικές συντεταγμένες της πολιτικής των ΕΑΜικών υπουργών καθώς και οι επιλογές που ακολούθησαν τα συνδικάτα.
