Ένα παιδί δεν είναι τίποτα άλλο παρά ένα θαύμα. Η πιο τρανή απόδειξη πως η ζωή συνεχίζεται. Τι γίνεται όμως, όταν αυτό το μικρό θαύμα της ζωής, έρχεται αντιμέτωπο με τον καρκίνο; Πόση στ’ αλήθεια δύναμη ψυχής χρειάζεται για να κερδηθεί αυτός ο σκληρός πόλεμος; Με αφορμή τη χθεσινή Παγκόσμια Ημέρα κατά του Παιδικού Καρκίνου τα μηνύματα είναι αισιόδοξα καθώς κάθε χρόνος που περνάει, προσθέτει νέα, ισχυρά και αποτελεσματικά «όπλα» στα χέρια των επιστημόνων, στη μάχη ενάντια στον καρκίνο. Μάχες άλλοτε κερδίζονται, άλλοτε χάνονται, τελικά όμως, φαίνεται πως η πλάστιγγα όλο και περισσότερο γέρνει προς τη μεριά των παιδιών!
Τρανταχτό παράδειγμα, η 28χρονη σήμερα Έφη Βλάμη από τη Ζαχάρω Ηλείας, πρωταθλήτρια Ελλάδας στην ξιφασκία με αμαξίδιο, η οποία δοκιμάστηκε στα 14 της χρόνια από τον καρκίνο και έχασε το πόδι της, συνεχίζει να αγωνίζεται με τεχνητό μέλος και κάνει όνειρα για τη ζωή. Σήμερα, πέρα από τον πρωταθλητισμό και την προετοιμασία της για τους Παραολυμπιακούς Αγώνες του 2016 στο Ρίο, εργάζεται στο Σύλλογο «Όραμα Ελπίδας- Τράπεζα Εθελοντών Μυελού των Οστών» και συμμετέχει στις εκδηλώσεις για τη διάδοση της ιδέας του εθελοντισμού και της προσφοράς μυελού των οστών.
«Δυστυχώς, υπάρχει προκατάληψη ως προς τον καρκίνο. Είναι όμως κάτι που ποτέ δεν ξέρεις αν και πότε θα σου χτυπήσει την πόρτα. Η υγεία δεν είναι κάτι δεδομένο, αυτό όμως δε σημαίνει ότι όσοι δοκιμάζονται από τον καρκίνο, χρειάζεται να φοβούνται. Η επιστήμη πλέον έχει προχωρήσει πολύ και ο καρκίνος στην πλειοψηφία των περιπτώσεων μπορεί να ιαθεί» δηλώνει με αισιοδοξία η Έφη Βλάμη στην «Πρωινή» ενώ απευθυνόμενη σε όλα εκείνα τα παιδιά που δίνουν τη δική τους μάχη αλλά και τις οικογένειες τους που δοκιμάζονται, στέλνει το δικό της μήνυμα συμπαράστασης. «Να έχουν πίστη, δύναμη και ελπίδα! Να σκέφτονται θετικά. Η θετική σκέψη πραγματικά βοηθά γιατί η ψυχολογία ενάντια στη δύσκολη μάχη που δίνουν είναι το παν. Και να θυμούνται, να στηρίζουν ο ένας τον άλλον και όλα θα πάνε καλά».
Η δύσκολη περιπέτεια της Έφης, ξεκίνησε το Σεπτέμβριο του 2002. Ένας ξαφνικός πόνος στο αριστερό της πόδι την οδήγησε πολλές φορές στο γιατρό έως ότου διαγνωστεί η αιτία. Οστεοσάρκωμα 2ου βαθμού και κυρίως 3 στην κνήμη. «Επιθετικός όγκος στην κνήμη. Πριν 14 χρόνια, που δεν είχε μπει το ιντερνέτ στη ζωή μας, δε μπορούσα να αντιληφθώ τι ακριβώς σήμαινε αυτό. Πήγαμε με τους γονείς μου στον Άγιο Σάββα αρχικά για βιοψία και ότι άλλο χρειαζόταν. Λόγω της ηλικίας μου, μας έστειλαν στο Παίδων για νοσηλεία. Οι γονείς μου, επειδή είμασταν από επαρχεία, φιλοξενήθηκαν για να είναι δίπλα μου, στον ξενώνα «ΕΛΠΙΔΑ». Εκεί υπάρχει κοινωνική υπηρεσία που βοηθά ψυχολογικά και οικονομικά τις οικογένειες…».
«Ήθελα να μάθω, τι περιθώριο ζωής έχω…»
Η 28χρονη σήμερα Έφη, ανασύρει από τη μνήμη της, τις πρώτες εκείνες μέρες στο ογκολογικό νοσοκομείο. «Η αλήθεια είναι ότι δεν ήξερα τι ακριβώς αντιμετώπιζα και το πόσο σοβαρά ήταν τα πράγματα. Στην πορεία το αντιλήφθηκα και μάλιστα έφτασα στο σημείο να ρωτήσω τον γιατρό, τι περιθώρια ζωής είχα, αν δεν επέλεγα τον ακρωτηριασμό… Η απόφαση δεν ήταν τόσο δύσκολη. Από τη στιγμή που με ενημέρωσαν ότι θα μπορούσα να περπατάω κανονικά με προσθετικό μέλος, ήταν ξεκάθαρο τι έπρεπε να επιλέξω… Και σε όλο αυτό, οι γονείς μου στήριζαν εμένα και εγώ αυτούς. Δε σκεφτόμουν αρνητικά και με φόβο. Στην αρχή σίγουρα φοβάσαι γιατί είναι το «άγνωστο», μετά όμως μπαίνεις στο … στο χορό και χορεύεις. Δε μπορείς να κάνεις διαφορετικά».
«Και να θέλεις, δε μπορείς να ξεχάσεις»
Η Έφη, έμεινε στο ογκολογικό νοσοκομείο εννέα μήνες. Εννέα ολόκληροι μήνες που έχουν μείνει χαραγμένοι στη μνήμη της και που όπως μας εκμυστηρεύεται, είναι αδύνατον να τους ξεχάσει. «Είναι κάτι, που και να θέλεις, δε μπορείς να το ξεχάσεις. Έχοντας ένα πόδι ακρωτηριασμένο, είναι εκεί και στο θυμίζει. Ακόμα και διαφορετικά όμως να ήταν τα πράγματα, να ήταν άλλη η διάγνωση που να μην μου άφηνε κάποιο πρόβλημα μετά, και πάλι δε θα μπορούσα να το ξεχάσεις. Είναι κομμάτι της ζωής μου. Όπως δε μπορούμε να ξεχάσουμε και να διαγράψουμε από τη μνήμη μας, σχέσεις, φιλίες, σχολείο, έτσι και τις ασθένειες όπως αυτή, μπορούμε. Γιατί τα ζήσαμε».
Από το πλευρό της Έφης, δεν έφυγαν ποτέ οι γονείς της. Ο πατέρας της, ξυλουργός στο επάγγελμα, χρειάστηκε να εγκαταλείψει τη δουλειά του για είναι μαζί με την κόρη του που έδινε μάχη και τη σύζυγο του. Πίσω όμως, στη Ζαχάρω, έμεινε η αδελφή της. «Είναι πάρα πολύ δύσκολο για την οικογένεια, όχι μόνο για τους γονείς αλλά και για τα αδέλφια. Οι γονείς μου ήταν μαζί μου στην Αθήνα και η αδελφή μου, έμεινε πίσω με παππούδες και θειους, αλλά ουσιαστικά, μόνη της… Είναι πολύ δύσκολη αυτή η περιπέτεια για όλη την οικογένεια αλλά και για το παιδί που μένει πίσω. Νιώθει παραμελημένο παρότι καταλαβαίνει γιατί οι γονείς του λείπουν. Έχει το παράπονο του. Το καλοκαίρι του 2003 γυρίσαμε σπίτι μας και ενώθηκε η οικογένεια μας ξανά».
Η 14χρονη τότε Έφη, συνέχισε τα μαθήματα της αλλά δεν επέστρεψε ποτέ ξανά στις σχολικές αίθουσες. Όλα, τα μαθήματα τα διδασκόταν στο περιβάλλον του σπιτιού για να προστατευτεί από ενδεχόμενους ιούς και μολύνσεις. Τα κατάφερε όμως περίφημα καθώς πέρασε στη σχολή Οδοντικής Τεχνολογίας στην Αθήνα και μερικά χρόνια αργότερα μπήκε ξανά στη ζωή της ο αθλητισμός.
Σήμερα, η Έφη Βλάμη, ένα ζωντανό παράδειγμα θέλησης και ελπίδας, μια αληθινή αγωνίστρια της ζωής, ενημερώνει μέσω του Συλλόγου «Όραμα Ελπίδας» για την Τράπεζα Εθελοντών Μυελού των Οστών και συμμετέχει σε εκστρατείες στην Αθήνα και την επαρχεία στην προσπάθεια αναζήτησης εθελοντών δοτών μυελού των οστών.
«Ο καθένας μπορεί να συνεισφέρει στον αγώνα ζωής των μικρών ασθενών, με το να γίνει εθελοντής αιμοδότης και εθελοντής δότης μυελού των οστών και με το να στηρίξει τους συλλόγους και φορείς υποστήριξης των παιδιών και των οικογενειών τους, που είναι καθημερινοί αρωγοί στο κλινικό έργο των επιστημόνων».
Ο παιδικός καρκίνος, μπορεί να νικηθεί
Κάθε χρόνο, περίπου 250.000 παιδιά νοσούν από καρκίνο, από τα οποία μόνο ποσοστό 20% έχει δυνατότητα πρόσβασης σε σωστή ιατρική φροντίδα. Το 80% από αυτά, προέρχεται από χώρες μέσου και χαμηλού εισοδήματος. Πάνω από 150.000 θάνατοι κάθε χρόνο, θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, εάν υπήρχε δυνατότητα έγκαιρης διάγνωσης και εξειδικευμένης θεραπείας σε όλα τα παιδιά.
Στη χώρα μας, περίπου 300 παιδιά προσβάλλονται ετησίως από καρκίνο, κυρίως από λευχαιμία. Τα τελευταία χρόνια, με την πρόοδο της ιατρικής και λόγω της επάρκειας φαρμάκων και καταρτισμένου επιστημονικού προσωπικού, ποσοστό 70% από τα παιδιά που έχουν πρόσβαση σε εξειδικευμένη θεραπεία γίνεται καλά. Μέγιστο επίτευγμα της ιατρικής αποτελεί το γεγονός ότι οκτώ στα δέκα παιδιά με λευχαιμία σήμερα θεραπεύονται.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα παιδιά προσβάλλονται πολύ σπανιότερα από καρκίνο σε σχέση με τους ενήλικες, ωστόσο, ο καρκίνος παραμένει η συχνότερη αιτία θανάτου σε παιδιά μετά τα ατυχήματα.
Ο καρκίνος στο παιδί δεν είναι κληρονομικός, δεν είναι μεταδοτικός. Δεν σημαίνει θάνατο. Είναι μια σοβαρή, απειλητική για τη ζωή του παιδιού, νόσος που χρειάζεται χρόνο και κατάλληλη, εξειδικευμένη θεραπεία, αναφέρει ο Σύλλογος Γονέων Παιδιών με Νεοπλασματικές Ασθένειες "Φλόγα", επισημαίνοντας παράλληλα ότι για τον παιδικό καρκίνο, δεν υπάρχει πρόληψη. Όμως η αξιολόγηση υπόπτων συμπτωμάτων και ευρημάτων μπορεί να οδηγήσει στην έγκαιρη διάγνωση, γι αυτό πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στην εκπαίδευση των επαγγελματιών της υγείας ώστε να είναι σε θέση να διαγνώσουν έγκαιρα τη νόσο και στη σωστή ενημέρωση των γονιών ώστε να απευθύνονται έγκαιρα στα παιδιατρικά νοσοκομεία.
Αν η διάγνωση γίνει χωρίς καθυστέρηση τα ποσοστά ίασης είναι υψηλά: οι σύγχρονες θεραπείες κάνουν την παρατεταμένη επιβίωση και την ανάρρωση όχι μόνο πιθανές αλλά και δυνατές για πολλούς παιδικούς καρκίνους.
Οι κυριότερες μορφές παιδικού καρκίνου είναι: Λευχαιμίες (οξεία λεμφοβλαστική, οξεία μυελοβλαστική), οι όγκοι του κεντρικού νευρικού συστήματος που είναι κυρίως εγκεφαλικοί όγκοι (αστροκύτωμα, γλοίωμα, μυελοβλάστωμα, επενδύμωμα), τα λεμφώματα (κακοήθεις όγκοι λεμφαδένων ή άλλων οργάνων), οι όγκοι του αμφιβληστροειδούς (ρετινοβλάστωμα), τα σαρκώματα μαλακών μορίων (ραβδομυοσάρκωμα) και των οστών (οστεοσάρκωμα, σάρκωμα Ewing),οι όγκοι νεφρών (νεφροβλάστωμα) και επινεφριδίων (νευροβλάστωμα), οι όγκοι ήπατος (ηπατοβλάστωμα), κ.α. Κακοήθεις όγκοι ενήλικου τύπου όπως ο καρκίνος του μαστού, του πνεύμονα, του προστάτη, κλπ είναι πάρα πολύ σπάνιο να παρατηρηθούν στην παιδική ηλικία. Ο πιο συνηθισμένος καρκίνος στην παιδική ηλικία είναι η λευχαιμία, μια νόσος που προσβάλλει τα κύτταρα που παράγονται στον μυελό των οστών.
Τα παιδιά με καρκίνο πρέπει να θεραπεύονται σε ειδικά παιδιατρικά ογκολογικά τμήματα και να αντιμετωπίζονται από εξειδικευμένο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς που θα τα φροντίζουν όχι μόνο κατά τη διάρκεια της θεραπείας αλλά και στην περίοδο της επανένταξης.
Κική Κολοβέρου
[email protected]
