Η Ομάδα Εθελοντών Υποστήριξης Μητρικού Θηλασμού και Μητρότητας Ηλείας προτετοιμάζεται για το φετινό Πανελλήνιο Δημόσιος Θηλασμό στην Ηλεία, που θα γίνει στις 6 Νοεμβρίου στο Κουρβισιάνειο της Γαστούνης.
Ρωτήσαμε όμως το μέλος της ομάδας Γεωργία Αναγνωστοπούλου για τις προσπάθειες που γίνονται αλλά κυρίως για τον δημόσιο μητρικό θηλασμό.
Μέρος 2ον
Είναι μόδα τελικά ο θηλασμός;
Δεν μπορεί να είναι μόδα κάτι το οποίο υπάρχει όσο υπάρχει κι άνθρωπος, το αρχέγονο ένστικτο του ανθρώπου να θρέψει το μωρό του από το σώμα του. Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα οι λαοί δείχνουν τη σπουδαιότητα του μητρικού θηλασμού μέσα από τη μυθολογία, τη φιλοσοφία αλλά και τη θρησκεία τους. Έχουμε αναπαραστάσεις σίτισης βρεφών με μητρικό γάλα σε αγαλματίδια ή εικόνες σε αγγεία και υπάρχουν και θρησκευτικές εικόνες όπως η Παναγία η γαλακτοτροφούσα όπου εικονίζεται η Θεοτόκος να θηλάζει το μωρό Ιησού Χριστό.
Μόδα μπορούμε να χαρακτηρίσουμε τα υποκατάστατα μητρικού γάλακτος τα οποία κυκλοφορούν τα τελευταία εκατό χρόνια και η χρήση τους εντατικοποιήθηκε μόλις τα τελευταία εξήντα.
Tην εποχή δηλαδή που η γυναίκα βγήκε στην αγορά εργασίας;
Καταλαβαίνω τι σκέφτεσαι αλλά δεν είναι ακριβώς έτσι. Η γυναίκα βγήκε στην αγορά εργασίας απαιτώντας την επί ίσοις όροις αντιμετώπισή της από τους άρρενες συναδέλφους. Προκειμένου όμως να θεωρείται επιτυχημένη στον επαγγελματικό τομέα έπρεπε να ανδροποιηθεί. Να υιοθετήσει το ανδρικό πρότυπο ζωής εκείνης της εποχής με εξαντλητικά ωράρια που επέβαλαν απουσία προσωπικής ή κοινωνικής ζωής. Έπρεπε να μην κάνει οικογένεια, να μη γεννήσει, να μην ασχοληθεί με τα παιδιά της για να πετύχει. Η εργαζόμενη μητέρα έπρεπε να επιστρέψει το συντομότερο δυνατό στη δουλειά της πριν καλά καλά εδραιωθεί η γαλουχία. Χωρίς άδεια μητρότητας ή παροχές που να διευκολύνουν τη νέα μητέρα, τα υποκατάστατα μητρικού γάλακτος ήρθαν να καλύψουν το κενό που δημιουργήθηκε.
Σήμερα η πολιτεία παρέχει άδεια μητρότητας χωρίς όμως να ελέγχει αν καταστρατηγείται το δικαίωμα αυτό της μητέρας. Η σύγχρονη τάση στον τομέα της κοινωνικής πρόνοιας που μας έρχεται από τα βόρεια και σε εμάς μοιάζει ουτοπία, είναι να δικαιούται και ο άντρας εξίσου παροχές για το νέο μέλος έτσι ώστε να καταργηθεί κάθε είδους διάκριση στον εργασιακό τομέα μεταξύ γυναικών δηλαδή υποψήφιων άδειας μητρότητας και ανδρών δηλαδή άριστο εργατικό υλικό.
Πολλές μητέρες επιλέγουν σήμερα να μη θηλάσουν καθόλου γιατί σύντομα θα χρειαστεί να επιστρέψουν στην εργασία τους και θα χρειαστεί να διακόψουν το θηλασμό. Η αλήθεια όμως είναι ότι με σωστή καθοδήγηση και ενημέρωση η μητέρα μπορεί να τα καταφέρει και να συνδυάσει το θηλασμό και την εργασία. Θέλει περισσότερη προσπάθεια η άντληση και η τράπεζα γάλακτος από τη λύση του μπιμπερό αλλά τα όσο περισσότερο θηλάσει μια γυναίκα τόσο μεγαλύτερα τα οφέλη για την υγεία τη δική της και του μωρού. Όσο περισσότερο θηλάσει μια μητέρα τόσο μειώνονται οι πιθανότητες να παρουσιάσει παχυσαρκία, σακχαρώδη διαβήτη, καρκίνο μαστού, οστεοπόρωση. Το μωρό προστατεύεται περισσότερο από κρυώματα και λοιμώξεις, διαβήτη, παχυσαρκία, ωριμάζει πληρέστερα από νευρολογικής άποψης κλπ. Ας μην παραβλέψουμε όμως και τα οφέλη για την ψυχολογία της μητέρας και του παιδιού. Η μητέρα που συνεχίζει να θηλάζει το μωρό της ενώ παράλληλα εργάζεται νιώθει λιγότερες ενοχές που το αφήνει στο σπίτι καθώς γνωρίζει ότι κατά την επιστροφή της, με το θηλασμό το μωρό της θα αναπληρώσει ευκολότερα το συναισθηματικό έλλειμμα που δημιουργεί η απουσία της και ο μεταξύ τους δεσμός θα ενισχυθεί.
O θηλασμός είναι λοιπόν ελευθερία ή σκλαβιά;
Θα μου πεις εσύ. Όντας μια θηλάζουσα μητέρα με εδραιωμένη γαλουχία μπορείς ανά πάσα στιγμή να βγεις από το σπίτι και να πεταχτείς για τις δουλειές σου ή για μια βόλτα χωρίς εξοπλισμό ή ιδιαίτερη προετοιμασία, με το μωρό ιδανικά στο μάρσιπο ή το καρότσι. Μπορείς να ταξιδέψεις με ελαφριές αποσκευές. Βάλε με το νου σου πόσο βάρος είναι τα μπιμπερό, ο βραστήρας, το θερμός, το γάλα σκόνη, ο αποστειρωτής και πόσα ακόμα. Μπορείς να πεις «θα βγω μια βόλτα να ξεσκάσω» και να βγεις μόνη ή με το σύντροφό σου χωρίς δεύτερη σκέψη! Το βραδινό ειδικά τάισμα γίνεται και χωρίς να σηκωθείς καν από το κρεβάτι. Δεν κλείνεσαι τόσο συχνά στο σπίτι με ιώσεις ή λοιμώξεις γιατί ο θηλασμός λειτουργεί προστατευτικά για την υγεία του βρέφους ή του νηπίου. Αυτά όλα σίγουρα σε κάνουν να νιώθεις ελευθερία!
Μπορείς βέβαια να αφήνεις το μωρό στους παππούδες ή σε άτομο εμπιστοσύνης και να κάνεις εκείνο το ταξιδάκι ή τα ψώνια στο σούπερ- μάρκετ. Τότε όμως το μωρό χάνει τα χρώματα, τα αρώματα και τις νέες παραστάσεις που θα γεμίσουν το μυαλουδάκι του εικόνες και ερεθίσματα. Θα χάσει τη συγκίνηση μιας νέας ανακάλυψης, τους πολύχρωμους πίνακες μιας αίθουσας τέχνης, το άρωμα της θάλασσας, τη μυρωδιά των καινούργιων βιβλίων ενός βιβλιοπωλείου. Κι ο γονιός χάνει την αλληλεπίδραση με το παιδί του σε απλά καθημερινά πράγματα δηλαδή χάνει πολλές από εκείνες τις στιγμούλες που κάνουν τη γονεϊκότητα υπέροχη. Πολλές φορές δύσκολη αλλά υπέροχη. Ούτως ή άλλως κανείς μας δεν έχει την αυταπάτη ότι η ζωή του θα συνεχίσει ίδια και απαράλλαχτη μετά το μωρό. Το μωρό, το οποίο όπως πολύ πετυχημένα έγραψε παιδίατρος φιλικός προς το θηλασμό, είναι κανονικός άνθρωπος, όχι έγκλειστος σε φυλακές με συσσίτιο.
Ποιος είναι ο μεγαλύτερος μύθος όσον αφορά το θηλασμό;
Το «δεν είχα γάλα». Το 99% των γυναικών μπορεί να θηλάσει. Ιατρικός λόγος που εμποδίζει το θηλασμό υπάρχει μόνο σε 1%. Περίπτωση να μην έχει πραγματικά γάλα μια γυναίκα είναι εξαιρετικά σπάνια:1 γέννηση κάθε 20 χρόνια στην Ελλάδα. Για να ξεκινήσει η γαλουχία θα πρέπει το μωρό να μπει στο στήθος από την πρώτη στιγμή της γέννησής του χωρίς να του χορηγηθεί οτιδήποτε άλλο. Το μωρό θα πρέπει να ταΐζεται αμέσως μόλις δείξει σημάδια πείνας, ελεύθερα, χωρίς ωράρια κι έτσι ρυθμίζεται η παραγωγή γάλακτος. Το στήθος ακολουθώντας το νόμο προσφοράς και ζήτησης θα παράγει όσο γάλα πίνει το μωρό. Ειδικά τις πρώτες ημέρες της ζωής του νεογνού, η μόνη τροφή που χρειάζεται είναι το μητρικό πρωτόγαλα που είναι σπουδαία τροφή και ένα πανίσχυρο εμβόλιο για το βρέφος. Λίγη, αλλά επαρκής και ανεκτίμητη τροφή για το ούτως ή άλλως μικροσκοπικό στομαχάκι του. Συνεπώς δε θα πρέπει να μιλάμε για μητέρες που δεν είχαν γάλα αλλά για μητέρες που δεν είχαν στήριξη από το περιβάλλον (μαιευτήριο, γιατρό κλπ) και βίωσαν κάτι από τα παρακάτω: το μωρό απομακρύνθηκε από τη μητέρα την πρώτη ώρα της ζωής του, μπήκε σε θάλαμο νεογέννητων μακριά από τη μαμά, έφτανε στη μητέρα ταϊσμένο με μπιμπερό ανά 3ωρα ή 4ωρα άσχετα αν πεινούσε νωρίτερα ή κοιμόταν, θήλασε χωρίς καθοδήγηση και έλεγχο αν πιάνει σωστά και αποτελεσματική τη θηλή κλπ.
Είναι σαφές ότι ο θηλασμός ωφελεί σημαντικά τη μητέρα και το βρέφος. Μόνον αυτούς;
Είναι πλέον ξεκάθαρο ότι μιλάμε για ένα υπερφορτωμένο Δημόσιο Σύστημα Υγείας όπου οι ανάγκες είναι πλέον δύσκολο να καλυφθούν, με μαιευτικές κλινικές και παιδιατρικές κλινικές να λειτουργούν μόνο χάρη στην υπερπροσπάθεια του προσωπικού τους, με σοβαρές ελλείψεις σε βασικές υποδομές. Είναι λοιπόν προς το συμφέρον των ίδιων των επαγγελματιών υγείας η εδραίωση του θηλασμού, η τοποθέτηση του μωρού από την πρώτη στιγμή της γέννησής του στο στήθος. Το θηλάζον βρέφος αρρωσταίνει πολύ πιο σπάνια και λιγότερο σοβαρά, επιβαρύνοντας λιγότερο τις υποδομές υγείας της χώρας και τα ασφαλιστικά ταμεία. Ο θηλασμός είναι το Πρόγραμμα Υγείας της φύσης.
Το καλοκαίρι είδαμε κι άλλη μια δράση από την Ομάδα Εθελοντών Υποστήριξης Μητρικού Θηλασμού και Μητρότητας Ηλείας.
Μέσα στο καλοκαίρι η Ομάδα Ηλείας είχε διοργανώσει μια επίδειξη βρεφικού μασάζ με την υποστήριξη του Δικτύου Πρωτοβάθμιων Μαιευτικών Υπηρεσιών- Υπηρεσιών Οικογενειακού προγραμματισμού και γιόρτασε τα τρία χρόνια λειτουργίας της. Έχουμε κι άλλες ιδέες κατά νου για δράσεις τις οποίες και θα υλοποιήσουμε. Όλα αυτά θέλουν το χρόνο τους και όπως έχουμε ήδη πει η Ομάδα αποτελείται αποκλειστικά από εθελοντές, άτομα με έντονες κοινωνικές ανησυχίες και δυνατή παρουσία σε κοινωνικές δράσεις όπως η συνδιαχειρίστριά μου Γρηγορία Βόγκα. Οι εθελοντές μας διαθέτουν όσο μπορούν περισσότερο από τον προσωπικό τους χρόνο και πολλές φορές με προσωπικά τους έξοδα γιατί δεν είχαμε και δεν έχουμε καμία σχέση με αμειβόμενες υπηρεσίες.
Η Ομάδα υπάρχει προκειμένου ο γονιός να ενημερωθεί και να αποφασίσει αν θέλει να θηλάσει λίγο πολύ ή καθόλου το μωρό του. Κι αν αποφασίσει να θηλάσει να στηρίξει τη θηλάζουσα μητέρα στην προσπάθειά της, να την εντάξει σε μια παρέας όπου υπάρχουν κι άλλες μητέρες όπως κι αυτή με απορίες, ανασφάλειες, άγχη. Μητέρες που βοηθούν η μια την άλλη μέσα από την εμπειρία τους και κάθε επιπλέον μέρα που καταφέρνουν να θηλάσουν γιορτάζουν μια ακόμα μικρή νίκη. Δε θεωρούμε ότι υπάρχουν καλοί και κακοί γονείς στο θέμα του θηλασμού, αλλά μόνο ενημερωμένοι ή όχι γονείς με πρόσβαση ή όχι σε έγκυρη και επιστημονικά τεκμηριωμένη πληροφόρηση. Δεν υποκαθιστούμε τους επαγγελματίες υγείας. Βοηθούμε στη διάδοση των αναρίθμητων σύγχρονων επιστημονικών αποδείξεων για τα οφέλη που προσφέρει ο θηλασμός στη μητέρα, το βρέφος ή το νήπιο που θηλάζει και προσφέρουμε τη βοήθειά μας στη μητέρα που ενημερώθηκε και αποφάσισε να παρέχει στο μωρό της την τροφή που η φύση προορίζει γι αυτό.
