Πιο φτωχή από προχθές, η οικογένειά μας, η μικρή κοινωνία της Αλφειούσας, αλλά και η ευρύτερη κοινωνία της Ηλείας και της Ελλάδας, της πατρίδας που είχε ταχθεί ψυχή τε και σώματι σε ολόκληρη την ζωή του, ο αγαπημένος «θείος» Γιώργος Γκρουμούτης!
Θείος με την έννοια του εξόχου ανδρός, όχι μόνο με την στενή συγγενική για εμάς έννοια. Γιατί ο Γιώργος Γκρουμούτης υπήρξε αγωνιστής καθ’ όλη τη διάρκεια της μακράς ζωής του, ένας αιώνιος έφηβος που δεν έπαψε να αντιπαλεύει κάθε μορφής εξουσία που θεωρούσε ότι καταπατά τα δίκια του απλού πολίτη, του αγρότη, του εργάτη, του βιοπαλαιστή.
Από παιδί είχε την αίσθηση του δικαίου, και για αυτό ακριβώς το λόγο, έγινε αντιστασιακός: ο πατέρας μου έλεγε πως κατά την γερμανική κατοχή, έφηβος, είχε αναλάβει από μόνος του νυχτερινό δρομολόγιο στις αποθήκες του ΑΣΟ στην Αλφειούσα, όπου με ένα καλάμι αφαιρούσε όση σταφίδα μπορούσε από τις σοδειές που αυθαίρετα είχαν αφαιρέσει από τους καλλιεργητές οι δυνάστες, και μάλιστα με κίνδυνο της ζωής του, καθώς οι αποθήκες φυλάσσονταν από ένοπλους γερμανούς στρατιώτες. Αυτή τη μικρή ποσότητα που σχεδόν κάθε βραδιά αφαιρούσε, την μοίραζε την άλλη μέρα στα παιδιά, γελώντας που κατάφερνε να γελοιοποιεί την γερμανική πολεμική μηχανή κάθε νύχτα με εφόδιο ένα καλάμι και τον απαράμιλλο ηρωισμό του. Όλοι φοβούνταν ότι κάποια βραδιά θα γινόταν αντιληπτός και ότι θα τον σκότωναν επιτόπου.
Όμως έζησε. Και συνέχισε με τον ίδιο εφηβικό ενθουσιασμό και με άοκνη δυναμικότητα τους αγώνες του για τα δίκαια των αγροτών και την ενδυνάμωση του συνεταιριστικού κινήματος. Στις δικές μας μνήμες, υπάρχει ως διοργανωτής πορειών, μπλόκων, ως συντονιστής της ομάδας συνθημάτων σε πανό που συχνά – πυκνά απλώνονταν στην αυλή του σπιτιού του για να γραφτούν.
Για πολλούς –κακοπροαίρετους- υπήρξε γραφικός, για τους καλοπροαίρετους αιθεροβάμων και για εμάς που είχαμε την τύχη να τον γνωρίσουμε από κοντά ένας άνθρωπος με σπάνιες ευαισθησίες, χειμαρρώδης, εργατικός, δημιουργικός, πρωτοπόρος!
Για εμένα προσωπικά υπήρξε ένας απαράμιλλος σύμβουλος περί των αγροτικών, όταν ξεκίνησα την σταδιοδρομία μου ως δημοσιογράφος και συμπαραγωγός μιας εβδομαδιαίας αγροτικής ραδιοφωνικής εκπομπής. Η μελέτη της ΚΑΠ, της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, έπαιρνε πραγματικές διαστάσεις, μετά την εμπεριστατωμένη ανάλυση που είχε κάνει μελετώντας την ο θείος. Οι εργατοπατέρες, οι πρόεδροι της ΠΑΣΕΓΕΣ, και οι περί των υπουργημάτων, πιάνονταν εγκληματικά αδιάβαστοι και αδιάφοροι μπροστά του για τα αγροτικά.
Πόση δύναμη αλήθεια πρέπει να διαθέτει κανείς για να συνεχίζει τους αγώνες όταν όλοι οι άλλοι γύρω του έχουν από καιρό εγκαταλείψει! Ο ίδιος υπήρξε εμπνευστής και εμψυχωτής των νεότερων γενιών που ζητούσαν καλύτερες τιμές για τα προϊόντα τους, καλύτερη εθνική και κοινοτική αγροτική πολιτική.
Ο ίδιος περνούσε μια παρατεταμένη εφηβεία με υψηλά ιδανικά και οράματα. Εμείς, μπροστά του, τώρα που το συλλογίζομαι δεν περάσαμε εφηβεία, εξάνθημα και αν. Είμαστε βολεμένοι έτσι, διάγοντας μια περίοδο ευδαιμονίας για την οποία άλλοι είχαν θυσιαστεί και κοπιάσει. Ή μήπως ένας έφηβος στην οικογένεια ήταν πολύς;
Αυτές οι ημέρες είναι βαθιά χαραγμένες στη μνήμη μου: των Φώτων πηγαίναμε Κατάκολο να ευχηθούμε στον αδελφό του και την άλλη μέρα, του Αι Γιαννιού είχε μεγάλο τραπέζι στο σπίτι του για τον γιο του, τον Γιάννη: και να οι προπόσεις που κορυφώνονταν με ευχές όπως: «χρόνια πολλά γιέ μου, να μοιάσεις του Νίκου Μπελογιάννη, του Πλουμπίδη, του Τσε Γκεβάρα!» Κι εγώ να ψιθυρίζω στο αυτί του ξαδελφού μου: « τώρα τα χρόνια πολλά τι τα ήθελε; Αφού με τις υπόλοιπες ευχές δεν έχεις ελπίδα: όλους αυτούς τους έφαγε το μαύρο σκοτάδι!»
Ο Γιώργος Γκρουμούτης ήταν εκτός των άλλων και σοφός, μόνο που θεωρούσαμε υπερβολές όσα έλεγε τότε. Έπρεπε ίσως να ζήσουμε αυτά που περνάμε σήμερα για να συνειδητοποιήσουμε πόσο δίκιο είχε που αμφισβητούσε τους πάντες και τα πάντα. Είχε περάσει πολλά και ήξερε. Σαν να ακούω τον ίδιο μέσα από το τραγούδι του Παύλου Σιδηρόπουλου:
Κάποτε θα 'ρθουν να σου πουν
πως σε πιστεύουν, σ' αγαπούν
και πώς σε θένε
Έχε τον νου σου στο παιδί
κλείσε την πόρτα με κλειδί
ψέματα λένε
Κάποτε θα 'ρθουν γνωστικοί
λογάδες και γραμματικοί
για να σε πείσουν
Έχε τον νου σου στο παιδί
κλείσε την πόρτα με κλειδί
θα σε πουλήσουν
Και όταν θα 'ρθουν οι καιροί
που θα 'χει σβήσει το κερί
στην καταιγίδα
Υπερασπίσου το παιδί
γιατί αν γλιτώσει το παιδί
υπάρχει ελπίδα
Ο ίδιος πίστευε πολύ στους νέους ανθρώπους και στις δύσκολες μέρες που περνάμε όλοι μας σήμερα σίγουρα θα μας προέτρεπε: «Υπερασπίσου το παιδί γιατί αν γλιτώσει το παιδί υπάρχει ελπίδα».
Αιωνία η μνήμη σου, θείε! Θα ζεις πάντα στις καρδιές μας, κρατάς ένα μεγάλο κομμάτι από την μνήμη μας, ζεις μέσα από τα παιδιά σου, τα εγγόνια και τα δισέγγονά σου. Να είναι υπερήφανα που φέρουν το όνομά σου!
Kαλό ταξίδι!
Ζωή Γκρουμούτη
