Στην περίπτωσή του οι προσδιορισμοί «διαπρεπής οικονομολόγος» και «διανοούμενος της οικονομίας» χάνουν κάθε ίχνος ευφημισμού. Ο άνθρωπος που κέρδισε τον σεβασμό με τον ασυμβίβαστο λόγο του και πρωταγωνίστησε στα δρώμενα της Μεταπολίτευσης το Μάιο του 2013 - πριν τέσσερα χρόνια τέτοιες μέρες - έγραφε για τα χώματα που τον γέννησαν και τον ανέθρεψαν, στην Ηλεία...
Αναδημοσίευση από το thetravelbook.gr
Ηλεία ή αλλιώς πώς τα «Αγια Χώματα» για να καλύψουμε τη νοσταλγία ή τις ενοχές που αρκετοί νιώθαμε καθώς επιλέξαμε τους μεγάλους αστικούς χώρους για τη διαβίωσή μας. Αγια χώματα αλλά και χώματα του Σατανά, χώματα της Ολυμπίας και χώματα της αμαρτωλής «Μανωλάδας».
Ολα εδώ, οι απέραντοι κάμποι, οι λόφοι και αμμόλοφοι, τα νερά, η καταγάλανη θάλασσα γλυκιά και δική μας, άγρια «μπούκα», πεύκα και θάμνοι, νεκροταφεία και μύθοι, η ιερή Ολυμπία, δαίμονες και μεταμεσονύχτια φαντάσματα, πέρα από καθετί άλλο το φαρμακείο του πατέρα μου. Ενός υπέροχου ισορροπημένου άνδρα, που σε αυτόν τα αδέλφια μου κι εγώ χρωστάμε ό,τι ανθρώπινο, ωραίο και γλυκό μέσα μας.
Το φαρμακείο του πατέρα μας – ο Γαληνός – με τα μπουκάλια, τα σκεύη και τα όργανα της εποχής, ένας τόπος πεντακάθαρος με αμέτρητα μπουκάλια και μπουκαλάκια, άλλα διαφανή κι άλλα σκοτεινά, ιγδία και μυστηριώδεις κρυψώνες, με εκείνη την απροσδιόριστη μυρωδιά, το απαλό και ωραίο χαμόγελο του πατέρα μου όταν παρασκεύαζε τα αντισυλληπτικά υπόθετα.
Εκείνο το φαρμακείο με τις μυρουδιές του και τα χρώματά του ακόμη και σήμερα ζωντανό έρχεται και ξανάρχεται στο μυαλό μου ως ο χώρος της διαπαιδαγώγησής μου, το σχολικό της ζωής μου, το μέτρον της ζωής μου.
Και αν θέλετε, να σας το ομολογήσω. Εκεί μέσα και στην προσφυγική συνοικία της Γαστούνης ή την «Αγκινάρα», εκεί πρώτοι πετάχτηκαν οι σπόροι που άνθισαν στο θερμοκήπιο των σπουδών μου για την οικονομία. Ετσι το φαρμακείο άσκησε καταλυτική επίδραση σε ολόκληρη τη ζωή μου. Στο φαρμακείο, εκεί είδα από κοντά τη φτώχεια, τη στέρηση και τον πόνο της καθημερινής ζωής.
Ποτέ δεν ξέχασα εκείνα τα πρόσωπα των αγροτών, της πεδινής Ηλείας, καλοκαίρι καιρό, που ήταν σαν κίτρινα τραβηγμένα πετσιά από την ελονοσία και τον τριήμερο πυρετό. Σκεβρωμένοι, με τον ιδρώτα της θέρμης να τρέχει, ξέπνοοι, να ζητούν από τον πατέρα μου τη δόση του κινίνου που θα το πλήρωναν όταν οι έμποροι της σταφίδας και της γλυκόριζας θα τους ξοφλούσαν.
Εκεί μέσα μύρισα τα ξινισμένα κορμιά τους, χαλασμένα από την αρρώστια και τη δουλειά. Παρ’ όλα αυτά, και μέσα στη δυστυχία έβλεπες τις κοινωνικές διακρίσεις, όπως στη συνοικία της «Αγκινάρας» όπου ζούσαν οι πρόσφυγες. Κι ας ήταν αυτοί οι πρόσφυγες εργατικοί νοικοκυραίοι. Μια μικρογραφία γκέτο με όλα τα επακόλουθα.
Αργότερα στην Αμερική, όπου ολοκλήρωσα την ακαδημαϊκή μου γνώση, είχα την ευκαιρία να διαπιστώσω τις πρώιμες και οδυνηρές εμπειρίες μου για τη χαμηλή ανεκτικότητα της ελληνικής κοινωνίας. Οι Ελληνες μετανάστες όχι μόνο της πρώτης αλλά και της δεύτερης γενιάς ήταν φανατικοί οπαδοί των φυλετικών διακρίσεων.
Κι εγώ, που είχα διδαχθεί τις αξίες του ελληνικού πολιτισμού από τον Σινόπουλο και τους άλλους εμπνευσμένους δασκάλους μου στο Γυμνάσιο του Πύργου και είχα μάθει για το μεγαλείο της ελληνικής ψυχής στα πολεμικά μέτωπα, ένιωθα μέσα μου ντροπή και ενοχές για τους συμπατριώτες μου. Καθώς μάλιστα γνώριζα από πρώτο χέρι ότι ήταν αυτοί που άλλαξαν τη μορφή της ελληνικής γεωργίας και της ελληνικής υπαίθρου...
Σήμερα, κοιτάζοντας στα μακρινά χρόνια που πέρασαν, αναρωτιέμαι για τη βλάβη που έχει γίνει στην ψυχή των Ελλήνων από τον «αγροίκο πλούτο» και από το τάμα που έχουν κάνει πολλοί σήμερα Ελληνες για να τον ξαναβρούν και να τον λιβανίσουν. Ομως οι «άλλοι Ελληνες» είναι πολλοί και ίσως γίνουν περισσότεροι, οι Ελληνες της Ολυμπίας.
