Παράλληλα, όποιος κάνει την αίτηση για λογαριασμό του αγρότη θα τιμωρείται με πρόστιμα που φτάνουν τα 20.000 ευρώ ανά παράβαση, ακόμη και οριστικό αποκλεισμό από τη διαδικασία αιτήσεων εφόσον διαπιστωθεί ότι η αίτηση του παραγωγού είναι καθ' οιονδήποτε τρόπο ψευδή.
Με βάση τη σχετική τροπολογία φαίνεται επίσης πως θα υπάρξει και κάποια διαδικασία πιστοποίησης των προσώπων που θα μπορούν να υποβάλλουν αιτήσεις ΟΣΔΕ για λογαριασμό των αγροτών, η οποία αναμένεται να οριστεί με απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή.
Δείτε εδώ αναλυτικά την τροπολογία
Αναφορικά με τη διαδικασία των αιτήσεων, η τροπολογία στο σχέδιο νόμου «Προσωπικός Βοηθός, Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναπηρία, ρυθμίσεις στεγαστικής πολιτικής και άλλες διατάξεις» αναφέρει συγκεκριμένα πως:
-Πρώτον, ότι τα ΚΥΔ καθώς και φυσικά πρόσωπα που ασκούν το επάγγελμα του γεωπόνου, γεωτεχνικού και λογιστή ή και νομικά πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στους αντίστοιχους τομείς δύνανται να υποβάλλουν δηλώσεις ΟΣΔΕ για λογαριασμό των αγροτών. Η ανάθεση θα γίνεται μόνο με έγγραφη συμφωνία με τον δικαιούχο. Η επιλογή του προσώπου και η συμφωνία για την αμοιβή αποτελούν ιδιωτική σχέση και ανήκουν αποκλειστικά στον ίδιο τον παραγωγό. Παράλληλα, αποκλείεται η ανάθεση σε πρόσωπο που έχει άμεσο ή έμμεσο οικονομικό, επαγγελματικό, οικογενειακό ή άλλο προσωπικό συμφέρον ικανό να επηρεάσει την αμερόληπτη εκτέλεση των υποχρεώσεών του.
-Δεύτερον, εισάγεται το μοντέλο της «συνυπευθυνότητας». Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να ελέγχουν την πληρότητα και την ορθή καταχώριση των στοιχείων με βάση τα δικαιολογητικά που τους παραδίδονται. Δηλαδή το πρόσωπο που υποβάλλει την αίτηση θα πρέπει να απέχει από την οριστικοποίηση, όταν «από τα δεδομένα του συστήματος προκύπτει πρόδηλη ασυμβατότητα», και «να μην συμπράττουν καθ' οιονδήποτε τρόπο υπαίτια σε ψευδή δήλωση».
-Τρίτον, αν διαπιστωθεί παράβαση θα υποβάλλονται πρόστιμα και κυρώσεις προς τα πρόσωπα που έκαναν την αίτηση για λογαριασμό των αγροτών. Για παράδειγμα για πλημμελή αποτύπτωση και μεταφορά στο ΟΣΔΕ των προς καταχώρηση στοιχείων που προσκομίστηκαν από τον δικαιούχο θα επιβάλλεται πρόστιμο 5.000-20.000 ευρώ ανά παράβαση και προσωρινός αποκλεισμός από τη δυνατότητα υποβολής ΕΑΕ για έως και δύο έτη ενίσχυσης. Για σοβαρές και υπαίτιες παραβάσεις, όπως η υποβολή ψευδών, ανακριβών ή νοθευμένων στοιχείων, η απόκρυψη κρίσιμων δικαιολογητικών, η χρήση πλαστών εγγράφων, η παροχή παραπλανητικών πληροφοριών προς την ΑΑΔΕ ή η υποβολή αιτήσεων υπό συνθήκες σύγκρουσης συμφερόντων, το πρόστιμο κυμαίνεται από 20.000 έως 50.000 ευρώ και μπορεί να επιβληθεί προσωρινός ή οριστικός αποκλεισμός.
-Τέταρτον, εφόσον κριθεί απαραίτητο ο διοικητής της ΑΑΔΕ μπορεί να προσθέσει στα πρόσωπα που κάνουν τις αιτήσεις και άλλες οντότητες που ασκούν άλλα επαγγέλματα ή ειδικότητες.
Ανοίγει ο δρόμος για την Κάρτα του Αγρότη
Στην τροπολογία προβλέπεται παράλληλα η λειτουργία της Κάρτας του Αγρότη με τις τράπεζες να αποκτούν δικαίωμα να αντλούν τα απολύτως αναγκαία δεδομένα της αίτησης ΟΣΔΕ του 2026 ώστε να μπορέσουν να προσφέρουν το σχετικό προϊόν αν το αιτηθεί ο αγρότης. Μετά τη χορήγηση της χρηματοδότησης, ο λογαριασμός στον οποίο καταβάλλονται οι ενισχύσεις δεν θα μπορεί να μεταβληθεί μέχρι την πλήρη εξόφλησή της. Η πρόβλεψη εφαρμόζεται και σε “Κάρτες Αγρότη” που έχουν ήδη χορηγηθεί και δεν έχουν εξοφληθεί πλήρως, για τις Ενιαίες Αιτήσεις Ενίσχυσης του 2026 και των επόμενων ετών.
Στη σχετική τροπολογία αναφέρονται τα εξής:
Άρθρο 4
Πρόσωπα, ευθύνη, κυρώσεις και λοιπά ζητήματα υποβολής Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης - Προσθήκη άρθρου 63Α στον ν. 5264/2025
Στον ν. 5264/2025 (Α' 239} προστίθεται άρθρο 63Α ως εξής:
«Άρθρο 63Α
Πρόσωπα, ευθύνη, κυρώσεις και λοιπά ζητήματα υποβολής Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης
- Κέντρα Υποβολής Δηλώσεων (Κ.Υ.Δ.), καθώς και φυσικά πρόσωπα, που ασκούν το επάγγελμα του γεωπόνου, γεωτεχνικού και λογιστή, καθώς και νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες που δραστηριοποιούνται στους αντίστοιχους τομείς δύνανται, κατόπιν έγγραφης συμφωνίας με τον δικαιούχο της ενίσχυσης, να εξουσιοδοτούνται να υποβάλλουν, να τροποποιούν και εν γένει να διαχειρίζονται έναντι αμοιβής Ενιαίες Αιτήσεις Ενίσχυσης (εφεξής: «Ε.Α.Ε.»), στο πλαίσιο του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου (Ο.Σ.Δ.Ε.). Δεν συμβάλλονται με τον δικαιούχο ενίσχυσης πρόσωπα που έχουν άμεσο ή έμμεσο οικονομικό, επαγγελματικό, οικογενειακό ή άλλο προσωπικό συμφέρον το οποίο δύναται να επηρεάσει την αμερόληπτη εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους.
- Τα πρόσωπα της παρ. 1 για κάθε Ε.Α.Ε. που υποβάλλεται από αυτά υποχρεούνται:
α) να τηρούν φάκελο τεκμηρίωσης,
β) να τηρούν όρους εμπιστευτικότητας των στοιχείων και δεδομένων που περιέρχονται σε γνώση τους και να λαμβάνουν τα αναγκαία τεχνικά και οργανωτικά μέτρα για την προστασία τους, καθώς και τις υποχρεώσεις ασφαλείας συστημάτων και πληροφοριών,
γ) να μην τελούν σε κατάσταση σύγκρουσης συμφερόντων κατά το δεύτερο εδάφιο της παρ. 1, και
δ) κατά τη διαδικασία υποβολής και οποιασδήποτε άλλης ενέργειας επί της Ε.Α.Ε. να επιδεικνύουν τη δέουσα επιμέλεια, ήτοι να διενεργούν έλεγχο πληρότητας και ορθότητας των στοιχείων που υποβάλλονται βάσει των συνυποβαλλόμενων δικαιολογητικών, να απέχουν από την οριστικοποίηση της εν λόγω ενέργειας, όταν από τα δεδομένα του συστήματος προκύπτει πρόδηλη ασυμβατότητα και να μην συμπράττουν καθ' οιονδήποτε τρόπο υπαίτια σε ψευδή δήλωση.
Η ευθύνη των προσώπων της παρ. 1 σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρούσα δεν αναιρεί την ευθύνη του δικαιούχου της ενίσχυσης για την ακρίβεια και πληρότητα των δηλωθέντων.
- Αν διαπιστώνεται παράβαση των υποχρεώσεων της παρ. 2, με απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), επιβάλλονται μία (1) ή περισσότερες από τις ακόλουθες κυρώσεις, λαμβανομένων υπόψη της σοβαρότητας, της έκτασης, της διάρκειας, του βαθμού υπαιτιότητας και της επανάληψης της παράβασης, καθώς και της τυχόν προκληθείσας ή δυνητικής ζημίας στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Δημοσίου:
α) για απλή παράβαση των υποχρεώσεων της παρ. 2, και συγκεκριμένα για:
αα) πλημμελή αποτύπωση και μεταφορά στο Ο.Σ.Δ.Ε. των προς καταχώρηση στοιχείων που προσκομίστηκαν από τον δικαιούχο,
αβ) παραβίαση υποχρεώσεων εμπιστευτικότητας και
αγ) ελλιπή τήρηση φακέλου τεκμηρίωσης, επιβάλλεται πρόστιμο από πέντε χιλιάδες (5.000) έως είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ ανά παράβαση και προσωρινός αποκλεισμός από τη δυνατότητα υποβολής Ε.Α.Ε. έως δύο (2) έτη ενίσχυσης,
β) για σοβαρές παραβάσεις των υποχρεώσεων της παρ. 2 και συγκεκριμένα για:
βα) υπαίτια υποβολή αιτήσεων με ψευδή, ανακριβή ή νοθευμένα στοιχεία, άλλως με δεδομένα για τα οποία από το σύστημα προκύπτει πρόδηλη ασυμβατότητα,
ββ) υπαίτια απόκρυψη στοιχείων ή δικαιολογητικών που επηρεάζουν ουσιωδώς τη χορήγηση, το ύψος ή τη διατήρηση της ενίσχυσης,
βγ) υπαίτια χρήση πλαστών ή νοθευμένων δικαιολογητικών,
βδ) υπαίτια παροχή αναληθών στοιχείων ή παραπλανητικών πληροφοριών προς την Α.Α.Δ.Ε.,
βε) μη τήρηση φακέλου τεκμηρίωσης,
βστ) υποβολή αιτήσεων, τελώντας σε κατάσταση σύγκρουσης συμφερόντων, επιβάλλονται πρόστιμο από είκοσι χιλιάδες (20.000) έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ και προσωρινός ή οριστικός αποκλεισμός από τη δυνατότητα υποβολής Ε.Α.Ε.
Τα πρόστιμα της περ. β) δεν επιβάλλονται, αν το ελεγχόμενο πρόσωπο αποδείξει ότι ενήργησε χωρίς υπαιτιότητα.
Αν διαπιστώνεται παράβαση της περ. β), τα πρόσωπα της παρ. 1 ευθύνονται αλληλεγγύως και εις ολόκληρον με τον δικαιούχο της ενίσχυσης για την καταβολή στην Α.Α.Δ.Ε. του ανακτώμενου ποσού, εφόσον η παράβαση τελεί σε αιτιώδη σύνδεσμο με την παράνομη ή αχρεώστητη καταβολή ενίσχυσης άνω του ποσού των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ ανά Ε.Α.Ε. Αν το ελεγχόμενο πρόσωπο είναι νομικό πρόσωπο, πέραν του νομικού προσώπου, ευθύνονται αλληλεγγύως και εις ολόκληρον και τα φυσικά πρόσωπα που ήταν διευθυντές, διαχειριστές ή διευθύνοντες σύμβουλοι και γενικώς εντεταλμένοι στη διοίκηση του ελεγχόμενου νομικού προσώπου κατά τον χρόνο που διαπράχθηκε η παράβαση.
Σε περίπτωση υποτροπής εντός τριών (3) ετών από την κοινοποίηση της απόφασης επιβολής κυρώσεων, διπλασιάζονται τα ως άνω προβλεπόμενα όρια προστίμου και ο χρόνος προσωρινού αποκλεισμού από τη δυνατότητα υποβολής Ε.Α.Ε. ως προς την περ. α).
- Τα πρόσωπα σε βάρος των οποίων εκδίδονται πράξεις επιβολής κυρώσεων της παρ. 3 δύνανται να προσβάλλουν τις πράξεις αυτές με άσκηση προσφυγής, σύμφωνα με τον Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α' 97). Σε περίπτωση υποχρέωσης επιστροφής αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών, σύμφωνα με το τρίτο και τέταρτο εδάφιο της παρ. 3, εφαρμόζονται οι παρ. 2, 3 και 6 του άρθρου 28 του ν. 2520/1997 (Α' 173).
- Από την έναρξη ισχύος της απόφασης της περ. α) της παρ. 5 του άρθρου 78, οι Συμβάσεις Διασφάλισης Επιπέδου Ποιότητας Υπηρεσιών και Ασφάλειας Πληροφοριών (Σ.Δ.Ε.Π.Υ.Α.Π.), που έχουν συναφθεί μεταξύ του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. και των Κέντρων Υποβολής Δηλώσεων, λύονται αυτοδικαίως.
- Ως προς το χρηματοδοτικό προϊόν «Κάρτα Αγρότη», καθώς και συναφή χρηματοδοτικά προϊόντα, κατόπιν αιτήματος του δικαιούχου ενισχύσεων προς την Α.Α.Δ.Ε., τα πιστωτικά ιδρύματα αντλούν, μέσω διαλειτουργικότητας, από την Α.Α.Δ.Ε. τα απολύτως αναγκαία δεδομένα αποκλειστικά για τη διασταύρωση των στοιχείων της Ε.Α.Ε. των δικαιούχων που αιτούνται τη χορήγηση της σχετικής χρηματοδότησης. Μετά τη χορήγηση της χρηματοδότησης, η δήλωση από τον δικαιούχο ενισχύσεων προς την Α.Α.Δ.Ε. του τραπεζικού λογαριασμού, που προορίζεται για την καταβολή των ενισχύσεων καθίσταται ανέκκλητη για όσο χρόνο διαρκεί η χρηματοδότηση και μέχρι την πλήρη εξόφλησή της. Η διαδικασία της παρούσας εφαρμόζεται και στις χρηματοδοτήσεις μέσω «Κάρτας Αγρότη» που έχουν χορηγηθεί πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος και δεν έχουν εξοφληθεί πλήρως, ως προς τις Ε.Α.Ε. του έτους 2026 και εφεξής.
- Κανονιστικές πράξεις που ρυθμίζουν ζητήματα υποβολής της Ε.Α.Ε., εξακολουθούν να ισχύουν μέχρι την τροποποίηση ή αντικατάστασή τους κατά το μέρος που δεν αντίκεινται στις διατάξεις του παρόντος.
- Οι παρ. 1 έως 5 εφαρμόζονται για το έτος υποβολής Ε.Α.Ε. 2026 και εφεξής.».
Άρθρο 5
Εξουσιοδοτικές διατάξεις ως προς την υποβολή Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης - Προσθήκη παρ. 5 και 6 στο άρθρο 78 του ν. 5264/2025
Στο άρθρο 78 του ν. 5264/2025 (Α' 239), περί εξουσιοδοτικών διατάξεων του Μέρους Γ', προστίθενται παρ. 5 και 6 ως εξής
«5. Με απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., καθορίζονται τα ειδικότερα ζητήματα εφαρμογής του άρθρου 63Α και συγκεκριμένα:
α) η διαδικασία υποβολής της Ε.Α.Ε., τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και στοιχεία ταυτοποίησης των προσώπων της παρ. 1 ή άλλα στοιχεία που τη συνοδεύουν, οι τεχνικές και λειτουργικές προδιαγραφές των πληροφοριακών συστημάτων που υποστηρίζουν την υποβολή της, οι ιδιότητες, προϋποθέσεις και κωλύματα των προσώπων της παρ. 1 του άρθρου 63Α, η διαδικασία χορήγησης εξουσιοδότησης, καθώς και η διαδικασία ενημέρωσης της Α.Α.Δ.Ε. για τη χορήγηση αυτής στα πρόσωπα αυτά, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 63Α,
β) οι κανόνες, το περιεχόμενο και ο χρόνος τήρησης του φακέλου τεκμηρίωσης από τα πρόσωπα της παρ. 1 του άρθρου 63Α, καθώς και οι κανόνες, τα τεχνικά ζητήματα και τα ειδικότερα μέτρα ασφαλείας και προστασίας των πληροφοριακών συστημάτων και δεδομένων, οι όροι εμπιστευτικότητας και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παρ. 2 του άρθρου 63Α,
γ) η διαδικασία ελέγχου και διαπίστωσης των παραβάσεων της παρ. 3, τα πρόσωπα και οι οργανικές μονάδες που είναι αρμόδιες για τον έλεγχο των προσώπων της παρ. 1, τα τεχνικά ζητήματα και η προθεσμία διενέργειας των ελέγχων για τη διαπίστωση των παραβάσεων της παρ. 3 του άρθρου 63Α, τα όργανα και η διαδικασία επιβολής κυρώσεων, η διαδικασία επιμέτρησης και η εξειδίκευση των κριτηρίων επιμέτρησης των κυρώσεων, οι περιπτώσεις υποτροπής και η διαδικασία προσωρινού ή οριστικού αποκλεισμού από τη δυνατότητα υποβολής Ε.Α.Ε., καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή των παρ. 3 και 4 του άρθρου 63Α,
δ) τα αναγκαία για τη διασταύρωση των στοιχείων της Ε.Α.Ε. δεδομένα της παρ. 6 του άρθρου 63Α, ο τρόπος, τα μέσα και οι διαδικασίες άντλησης αυτών, τα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα ασφαλείας, που οφείλει να τηρεί ο λήπτης των δεδομένων, ο χρόνος τήρησης των δεδομένων, η διαδικασία ενημέρωσης της Α.Α.Δ.Ε. ως προς τον τραπεζικό λογαριασμό στον οποίο καταβάλλονται οι ενισχύσεις και τη χορήγηση της χρηματοδότησης, η διαδικασία, τα πρόσωπα και η προθεσμία ενημέρωσης της Α.Α.Δ.Ε. για την εξόφλησή της, καθώς και
ε) κάθε άλλη συναφής και ειδικότερη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του άρθρου 63Α.
- Με απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., δύναται:
α) να προστίθενται στα πρόσωπα της παρ. 1 του άρθρου 63Α πρόσωπα που ασκούν άλλα επαγγέλματα ή ειδικότητες, καθώς και λοιπές οντότητες, με συναφή επιστημονική κατάρτιση ή επαγγελματική εμπειρία.
β) να προβλέπεται διαδικασία, κριτήρια και λοιπές προϋποθέσεις πιστοποίησης των προσώπων της παρ. 1 του άρθρου 63Α, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια σχετικά με αυτήν.».
Άρθρο 6
Δικαιούχοι αποζημίωσης για ημέρες μετακίνησης εκτός έδρας για τη διενέργεια επιτόπιων ελέγχων - Τροποποίηση περ. γ) παρ. 3 υποπαρ. Δ.9 παρ. Δ΄ν. 4336/2015
Στην περ. γ) της παρ. 3 του άρθρου 3 της υποπαρ. Δ.9 της παρ. Δ΄ του ν. 4336/2015 (Α΄94), περί ημερών μετακίνησης εκτός έδρας, οι λέξεις «του προσωπικού του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε, για τους επιτόπιους φυσικούς ελέγχους που υποχρεούται να διενεργεί σύμφωνα με τους κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς» αντικαθίστανται από τις λέξεις «του προσωπικού της Γενικής Διεύθυνσης Ελέγχων Ενισχύσεων και Πληρωμών της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων για τους επιτόπιους φυσικούς ελέγχους που διενεργούνται σύμφωνα με τους κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης και» και η περ. γ) διαμορφώνεται ως εξής:
«γ) του προσωπικού κλάδου Γεωπόνων και Κτηνιάτρων του Οργανισμού Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΕΛ.Γ.Α.), του προσωπικού της Γενικής Διεύθυνσης Ελέγχων Ενισχύσεων και Πληρωμών της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων για τους επιτόπιους φυσικούς ελέγχους που διενεργούνται σύμφωνα με τους κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του προσωπικού του Ελληνικού Γεωργικού Οργανισμού Δήμητρα που συμμετέχει στην διενέργεια υποχρεωτικών ελέγχων και επιθεωρήσεων σε επιχειρήσεις, παραγωγούς και σημεία χονδρικής και λιανικής πώλησης και προκειμένου για τα μέλη του Σώματος Ελεγκτών Παιγνίων της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (Ε.Ε.Ε.Π.) μέχρι εκατόν ογδόντα (180) ημέρες συνολικά για τη διενέργεια ελέγχων,».
Αναλυτικά σε σχετική ανακοίνωση του ΥΠΑΑΤ αναφέρονται τα εξής:
Γιάννης Ανδριανός στη Βουλή: Σαφείς κανόνες για τις αγροτικές ενισχύσεις
Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Γιάννης Ανδριανός υποστήριξε σήμερα στη Βουλή τις διατάξεις των άρθρων 4, 5 και 6 τροπολογίας που κατατέθηκε στο νομοσχέδιο του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας με τίτλο «Προσωπικός Βοηθός, Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναηπηρία, ρυθμίσεις στεγαστικής πολιτικής και άλλες διατάξεις».
Οι ρυθμίσεις της τροπολογίας απαντούν σε πρακτικά και θεσμικά ζητήματα που ανέκυψαν μετά τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Ειδικότερα, θεσπίζουν σαφείς κανόνες, υποχρεώσεις και κυρώσεις για τα πρόσωπα που αναλαμβάνουν την υποβολή και τη διαχείριση των Ενιαίων Αιτήσεων Ενίσχυσης, εξειδικεύουν τις σχετικές αρμοδιότητες της ΑΑΔΕ και διασφαλίζουν τη συνέχιση των υποχρεωτικών επιτόπιων ελέγχων των αγροτικών ενισχύσεων.
Συγκεκριμένα, ο Υφυπουργός από το βήμα της Βουλής τόνισε τα εξής:
«Τα άρθρα 4, 5 και 6 της τροπολογίας ρυθμίζουν συγκεκριμένα ζητήματα που αφορούν την υποβολή, τη διαχείριση και τον έλεγχο της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης, μετά τη μεταφορά του συνόλου των αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων.
Κατά το πρώτο διάστημα εφαρμογής του νέου διοικητικού σχήματος αναδείχθηκαν πρακτικά και θεσμικά ζητήματα, κυρίως ως προς τον ρόλο και την ευθύνη των προσώπων που υποβάλλουν αιτήσεις για λογαριασμό των παραγωγών, το σύστημα ελέγχου και κυρώσεων, τη λειτουργία της “Κάρτας Αγρότη” και τη δυνατότητα συνέχισης των επιτόπιων ελέγχων.
Οι διατάξεις που εισάγουμε απαντούν ακριβώς σε αυτά τα ζητήματα. Δεν μεταβάλλουν τα δικαιώματα των παραγωγών ούτε περιορίζουν την πρόσβασή τους στις ενισχύσεις. Θέτουν σαφείς κανόνες, ώστε κάθε αίτηση να υποβάλλεται με νομιμότητα, ασφάλεια και διαφάνεια και οι ενισχύσεις να καταλήγουν σε όσους πραγματικά τις δικαιούνται.
Με το άρθρο 4 προστίθεται νέο άρθρο 63Α στον ν. 5264/2025 και αποσαφηνίζεται καταρχάς ποιοι μπορούν να υποβάλλουν, να τροποποιούν και να διαχειρίζονται έναντι αμοιβής μια Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης για λογαριασμό του δικαιούχου.
Πρόκειται για τα Κέντρα Υποβολής Δηλώσεων, για φυσικά πρόσωπα που ασκούν το επάγγελμα του γεωπόνου, του γεωτεχνικού ή του λογιστή, καθώς και για νομικά πρόσωπα ή άλλες νομικές οντότητες που δραστηριοποιούνται στους αντίστοιχους τομείς.
Η ανάθεση θα γίνεται μόνο με έγγραφη συμφωνία με τον δικαιούχο. Η επιλογή του προσώπου και η συμφωνία για την αμοιβή αποτελούν ιδιωτική σχέση και ανήκουν αποκλειστικά στον ίδιο τον παραγωγό. Παράλληλα, αποκλείεται η ανάθεση σε πρόσωπο που έχει άμεσο ή έμμεσο οικονομικό, επαγγελματικό, οικογενειακό ή άλλο προσωπικό συμφέρον ικανό να επηρεάσει την αμερόληπτη εκτέλεση των υποχρεώσεών του.
Η δυνατότητα υποβολής αιτήσεων για λογαριασμό τρίτου συνοδεύεται από σαφείς υποχρεώσεις. Τα πρόσωπα αυτά οφείλουν να τηρούν φάκελο τεκμηρίωσης για κάθε αίτηση, να προστατεύουν την εμπιστευτικότητα των στοιχείων και την ασφάλεια των πληροφοριακών συστημάτων, να αποφεύγουν κάθε σύγκρουση συμφερόντων και να επιδεικνύουν τη δέουσα επιμέλεια.
Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να ελέγχουν την πληρότητα και την ορθή καταχώριση των στοιχείων με βάση τα δικαιολογητικά που τους παραδίδονται. Αν από τα δεδομένα του συστήματος προκύπτει πρόδηλη ασυμβατότητα, δεν μπορούν να προχωρήσουν στην οριστικοποίηση. Και, βεβαίως, δεν επιτρέπεται να συμπράττουν με οποιονδήποτε τρόπο και με υπαιτιότητά τους σε ψευδή δήλωση.
Η ευθύνη του επαγγελματία δεν απαλλάσσει τον ίδιο τον δικαιούχο από την ευθύνη για την ακρίβεια και την πληρότητα όσων δηλώνει. Το πλαίσιο διαχωρίζει καθαρά τις δύο ευθύνες: ο παραγωγός ευθύνεται για τα στοιχεία που παρέχει και εκείνος που αναλαμβάνει την αίτηση ευθύνεται για τον τρόπο με τον οποίο τα ελέγχει, τα καταχωρίζει και διαχειρίζεται τη διαδικασία.
Για να έχουν οι υποχρεώσεις αυτές πραγματικό περιεχόμενο, θεσπίζεται ένα σαφές και αναλογικό σύστημα διοικητικών κυρώσεων. Για απλές παραβάσεις, όπως η πλημμελής μεταφορά των στοιχείων στο ΟΣΔΕ, η παραβίαση της εμπιστευτικότητας ή η ελλιπής τήρηση του φακέλου τεκμηρίωσης, προβλέπεται πρόστιμο από 5.000 έως 20.000 ευρώ ανά παράβαση και προσωρινός αποκλεισμός από τη δυνατότητα υποβολής αιτήσεων έως δύο έτη.
Για σοβαρές και υπαίτιες παραβάσεις, όπως η υποβολή ψευδών, ανακριβών ή νοθευμένων στοιχείων, η απόκρυψη κρίσιμων δικαιολογητικών, η χρήση πλαστών εγγράφων, η παροχή παραπλανητικών πληροφοριών προς την ΑΑΔΕ ή η υποβολή αιτήσεων υπό συνθήκες σύγκρουσης συμφερόντων, το πρόστιμο κυμαίνεται από 20.000 έως 50.000 ευρώ και μπορεί να επιβληθεί προσωρινός ή οριστικός αποκλεισμός. Πρόστιμο για τις σοβαρές παραβάσεις δεν επιβάλλεται αν το ελεγχόμενο πρόσωπο αποδείξει ότι ενήργησε χωρίς υπαιτιότητα.
Όταν η παράβαση συνδέεται αιτιωδώς με παράνομη ή αχρεώστητη καταβολή ενίσχυσης άνω των 5.000 ευρώ ανά αίτηση, το πρόσωπο που διαχειρίστηκε την αίτηση ευθύνεται αλληλεγγύως και εις ολόκληρον με τον δικαιούχο για την επιστροφή του ποσού.
Σε περίπτωση νομικού προσώπου, η ευθύνη επεκτείνεται και στα πρόσωπα που ασκούσαν τη διοίκησή του κατά τον χρόνο της παράβασης. Σε περίπτωση υποτροπής μέσα σε τρία έτη, διπλασιάζονται τα προβλεπόμενα όρια του προστίμου και, όπου προβλέπεται, ο χρόνος προσωρινού αποκλεισμού. Παράλληλα, κατοχυρώνεται ρητά το δικαίωμα δικαστικής προσφυγής κατά των πράξεων επιβολής κυρώσεων.
Το άρθρο 4 επιλύει και δύο ακόμη πρακτικά ζητήματα. Πρώτον, από την έναρξη ισχύος της σχετικής απόφασης του Διοικητή της ΑΑΔΕ, οι υφιστάμενες Συμβάσεις Διασφάλισης Επιπέδου Ποιότητας Υπηρεσιών και Ασφάλειας Πληροφοριών μεταξύ του ΟΠΕΚΕΠΕ και των Κέντρων Υποβολής Δηλώσεων λύονται αυτοδικαίως. Η ρύθμιση είναι αναγκαία, ώστε το παλαιό συμβατικό πλαίσιο να μην εξακολουθήσει να λειτουργεί παράλληλα με το νέο καθεστώς της ΑΑΔΕ.
Δεύτερον, ρυθμίζεται η αναγκαία διαλειτουργικότητα για την “Κάρτα Αγρότη” και άλλα συναφή χρηματοδοτικά προϊόντα. Μόνο ύστερα από αίτημα του δικαιούχου, τα πιστωτικά ιδρύματα θα μπορούν να αντλούν από την ΑΑΔΕ τα απολύτως αναγκαία δεδομένα για τη διασταύρωση των στοιχείων της αίτησης και αποκλειστικά για τον συγκεκριμένο χρηματοδοτικό σκοπό. Μετά τη χορήγηση της χρηματοδότησης, ο λογαριασμός στον οποίο καταβάλλονται οι ενισχύσεις δεν θα μπορεί να μεταβληθεί μέχρι την πλήρη εξόφλησή της. Η πρόβλεψη εφαρμόζεται και σε “Κάρτες Αγρότη” που έχουν ήδη χορηγηθεί και δεν έχουν εξοφληθεί πλήρως, για τις Ενιαίες Αιτήσεις Ενίσχυσης του 2026 και των επόμενων ετών.
Με το άρθρο 5 προστίθενται οι αναγκαίες εξουσιοδοτικές διατάξεις, ώστε το νέο πλαίσιο να μπορεί να λειτουργήσει στην πράξη. Ο Διοικητής της ΑΑΔΕ θα καθορίσει με απόφασή του τη διαδικασία υποβολής της αίτησης, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και στοιχεία ταυτοποίησης, τις τεχνικές προδιαγραφές των πληροφοριακών συστημάτων, τις προϋποθέσεις και τα κωλύματα των προσώπων που αναλαμβάνουν αιτήσεις και τον τρόπο χορήγησης και γνωστοποίησης της εξουσιοδότησης.
Με την ίδια απόφαση θα εξειδικευθούν οι κανόνες τήρησης των φακέλων, τα μέτρα ασφάλειας και προστασίας των δεδομένων, η διαδικασία ελέγχου και διαπίστωσης των παραβάσεων, τα αρμόδια όργανα, τα κριτήρια επιμέτρησης των κυρώσεων και η διαδικασία προσωρινού ή οριστικού αποκλεισμού.
Θα ρυθμιστούν επίσης τα απολύτως αναγκαία δεδομένα για την “Κάρτα Αγρότη”, ο τρόπος ασφαλούς ανταλλαγής τους και η ενημέρωση της ΑΑΔΕ για τη χορήγηση και την εξόφληση της χρηματοδότησης.
Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα να ενταχθούν στο πλαίσιο και άλλες επαγγελματικές ειδικότητες ή οντότητες με συναφή επιστημονική κατάρτιση ή επαγγελματική εμπειρία, καθώς και να θεσπιστεί διαδικασία πιστοποίησης.
Ο νόμος θέτει τις βασικές προϋποθέσεις, τις ευθύνες και τις εγγυήσεις. Η κανονιστική απόφαση θα εξειδικεύσει τις τεχνικές λεπτομέρειες, ώστε το σύστημα να μπορεί να προσαρμόζεται στις πραγματικές επιχειρησιακές ανάγκες χωρίς να δημιουργούνται νέα νομοθετικά κενά.
Τέλος, με το άρθρο 6 διατηρείται το αυξημένο όριο των 180 ημερών μετακίνησης εκτός έδρας για το προσωπικό που διενεργεί τους υποχρεωτικούς επιτόπιους φυσικούς ελέγχους των αγροτικών ενισχύσεων. Η ισχύουσα διάταξη αναφερόταν ρητά στο προσωπικό του ΟΠΕΚΕΠΕ. Μετά τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων και του προσωπικού, η αναφορά αυτή δεν κάλυπτε πλέον τους ίδιους υπαλλήλους υπό τη νέα διοικητική τους υπαγωγή στη Γενική Διεύθυνση Ελέγχων Ενισχύσεων και Πληρωμών της ΑΑΔΕ.
Δεν αλλάζει, επομένως, το ισχύον όριο. Επικαιροποιείται ο φορέας στον οποίο υπάγεται το προσωπικό, ώστε οι αναγκαίοι επιτόπιοι έλεγχοι να συνεχιστούν χωρίς διακοπή. Αν δεν γινόταν αυτή η προσαρμογή, θα υπήρχε κίνδυνος να περιοριστεί η δυνατότητα διενέργειας των ελέγχων που απαιτεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία, με άμεσες συνέπειες για την αξιοπιστία του συστήματος, την προστασία των ενωσιακών και εθνικών πόρων και, τελικά, την ομαλή καταβολή των ενισχύσεων στους παραγωγούς.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Με τα τρία αυτά άρθρα ολοκληρώνουμε ένα αναγκαίο μέρος της μετάβασης στο νέο διοικητικό σχήμα. Διασφαλίζουμε την ελευθερία επιλογής και την εξυπηρέτηση του παραγωγού, αλλά ταυτόχρονα απαιτούμε υπευθυνότητα από όσους αναλαμβάνουν τη διαχείριση των αιτήσεων. Θεσπίζουμε σαφείς κανόνες, αναλογικές κυρώσεις και ουσιαστικές εγγυήσεις για τα δεδομένα και τα πληροφοριακά συστήματα. Και εξασφαλίζουμε ότι ο ελεγκτικός μηχανισμός θα συνεχίσει να λειτουργεί με την αναγκαία επιχειρησιακή δυνατότητα».
Πηγή: agronews.gr
