Η μάστιγα της σομαλικής πειρατείας που στοχεύει φορτηγά πλοία και μικρότερα πλοιάρια στο Κέρας της Αφρικής έχει επιστρέψει σε επίπεδα που δεν έχουν παρατηρηθεί εδώ και μια δεκαετία, λόγω των διαταραχών στη ναυτιλιακή βιομηχανία που προκλήθηκαν από τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν και της αναζωπύρωσης της πολιτικής αστάθειας στη Σομαλία. Από το τέλος Απριλίου έχουν σημειωθεί οκτώ επιθέσεις από Σομαλούς πειρατές, ανάμεσά τους δύο που έγιναν μέσα σε δύο εβδομάδες τον Αύγουστο: η μία είχε ως στόχο ένα πετρελαιοφόρο που είχε δεσμούς με το Ιράν και η άλλη ένα πλοίο με σημαία Καμερούν, το Lutuf, που μετέφερε στρατιωτικό εξοπλισμό για την Τουρκία.
Σε μια περίοδο επτά ετών από το 2005, σημειώθηκαν περισσότερες από 1.000 επιθέσεις σε πλοία στα ύδατα ανοιχτά της Σομαλίας, η οποία έχει τη μεγαλύτερη ακτογραμμή της Αφρικής. Χιλιάδες μέλη πληρώματος κρατήθηκαν όμηροι, αποκομίζοντας 400 εκατομμύρια δολάρια σε λύτρα για τους χρηματοδότες του δικτύου πειρατείας, τους πειρατές χαμηλού επιπέδου και τις κοινότητες που τους παρείχαν αγαθά και υπηρεσίες. Οι επιθέσεις εξασθένησαν μόνο μετά την ανάπτυξη μιας πολυεθνικής δύναμης κατά της πειρατείας.
{https://www.youtube.com/watch?v=wYiUZjSSR10}
Η πειρατεία του Lutuf ήταν το πιο προβεβλημένο από τα πρόσφατα περιστατικά. Η Τουρκία επεκτείνει την επιρροή της στη Σομαλία μετά από συμφωνία που υπογράφηκε το 2024 για την ενίσχυση του ναυτικού της, και η απελευθέρωσή του δύο εβδομάδες μετά την κατάληψή του περιελάμβανε κοινή τουρκο-σομαλική επιχείρηση που είχε ως αποτέλεσμα την καταστροφή τεσσάρων πειρατικών σκαφών.
Ωστόσο, τοπικοί αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου του Μοχάμεντ Μουμπάρακ, επικεφαλής του γραφείου συντονισμού ασφαλείας του Πούντλαντ, δήλωσαν ότι καταβλήθηκαν επίσης λύτρα ύψους 2,5 εκατομμυρίων δολαρίων, προκαλώντας προειδοποιήσεις ότι τέτοιες πληρωμές ενέχουν τον κίνδυνο να ενθαρρύνουν παρόμοια περιστατικά.
Τον κώδωνα του κινδύνου για την αναζωπύρωση της περιφερειακής πειρατείας έκρουσε ο Matthew Reisener, σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Κέντρου Ναυτικής Ασφάλειας. Σε παρέμβασή του τον Ιούλιο, υπογράμμισε ότι οι ναυτικές επιχειρήσεις που διεξάγει το Ιράν στα Στενά του Ορμούζ, σε συνδυασμό με τη δράση των υποστηριζόμενων από αυτό ανταρτών Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα —ως αντίδραση στη σύγκρουση ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν— δημιουργούν εξαιρετικά εύφορο έδαφος για την επανεμφάνιση των φαινομένων πειρατείας στην περιοχή.
Σε σχόλιό του για το Κέντρο Ναυτικής Ασφάλειας τον Ιούλιο, ο Matthew Reisener, σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του thinktank, προειδοποίησε ότι οι ναυτικές εκστρατείες του Ιράν στο στενό του Ορμούζ και των Χούθι πληρεξουσίων του Ιράν στην Ερυθρά Θάλασσα - που ξεκίνησαν σε απάντηση στον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν - επιτρέπουν στην περιφερειακή πειρατεία «να ευδοκιμήσει για άλλη μια φορά».
{https://www.youtube.com/channel/UC4oVjJptcsvtgIMrdIUQYlQ}
Ο ίδιος σημείωσε: «Οι διεθνείς ναυτικές δυνάμεις, που κάποτε καταπολεμούσαν την πειρατεία στο Κέρας της Αφρικής, όχι μόνο έχουν μετατοπίσει τις δυνάμεις τους για να αντιμετωπίσουν τις απειλές στις κρίσιμες αυτές θαλάσσιες διόδους, αλλά οι συγκρούσεις αυτές έχουν φέρει ταυτόχρονα τα πλοία πιο κοντά στις ακτές της Σομαλίας, δίνοντας την ευκαιρία σε επίδοξους πειρατές να βάλουν στο στόχαστρο εμπορικά σκάφη». Σύμφωνα με τον Reisener, περίπου το 70% της θαλάσσιας κυκλοφορίας που διέρχονταν από την Ερυθρά Θάλασσα πριν ξεκινήσουν οι επιθέσεις των Χούθι, τώρα αναδρομολογείται γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας στη Νότια Αφρική.
Μια έκθεση του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών τον Μάιο κατέληξε σε παρόμοιο συμπέρασμα: «Η πρόσφατη επιδείνωση της ασφάλειας στη θάλασσα ακολούθησε μια παρατεταμένη περίοδο σχετικής ηρεμίας στα ανοικτά των ακτών της Σομαλίας, η οποία είχε ως αποτέλεσμα την αναδιάταξη διεθνών στόλων κατά της πειρατείας και τη χαλάρωση των πρακτικών διαχείρισης εμπορικού κινδύνου. Αυτοί οι παράγοντες - σε συνδυασμό με την απόσπαση της προσοχής που προκαλούν οι επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα - έχουν συνενωθεί για να δημιουργήσουν ένα άνοιγμα που οι Σομαλοί πειρατές έσπευσαν να εκμεταλλευτούν».
Οι αναλυτές σημειώνουν επίσης ότι η αύξηση των τιμών του πετρελαίου, λόγω του πολέμου, έχει καταστήσει τα φορτία πετρελαίου έναν πιο πολύτιμο στόχο. Μεταξύ των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών στον κόσμο, η Σομαλία έχει υποστεί συγκρούσεις και μάχες μεταξύ φυλών χωρίς ισχυρή κεντρική κυβέρνηση από την πτώση του αυταρχικού ηγέτη Μοχάμεντ Σιάντ Μπαρέ το 1991. Η ανεπάρκεια σκαφών περιπολίας και η αδυναμία τακτικής καταβολής μισθών σε όσους συμμετέχουν σε παράκτιες περιπολίες είναι μερικοί από τους λόγους για τους οποίους η Σομαλία αγωνίζεται εδώ και καιρό να ασφαλίσει την ακτογραμμή της.
Η πειρατεία ιστορικά άκμασε σε περιόδους αυξανόμενης αστάθειας και περιφερειακού ανταγωνισμού. Οι παρατηρητές λένε ότι η πρόσφατη αύξηση των περιστατικών έχει επιδεινωθεί από την εγχώρια και διεθνή εστίαση στο λαθρεμπόριο όπλων στην Υεμένη από δίκτυα που ενεργούν για λογαριασμό του Ιράν. Οι αναλυτές υποδηλώνουν ότι ορισμένα από αυτά τα δίκτυα έχουν συνδεθεί ολοένα και περισσότερο με την ισλαμιστική οργάνωση αλ-Σαμπάμπ της Σομαλίας, καθώς επεκτείνει για άλλη μια φορά τον εδαφικό της έλεγχο στην κεντρική και νότια Σομαλία και επιδιώκει να οικοδομήσει δεσμούς με τους Χούθι στην Υεμένη.
Τοπικοί αξιωματούχοι που έδωσαν συνέντευξη στον Guardian περιέγραψαν πώς, στην πρόσφατη έξαρση περιστατικών, πειρατικές ομάδες χρησιμοποίησαν σκάφη που είχαν ήδη κατασχέσει για να επιτεθούν και να αιχμαλωτίσουν άλλα σκάφη. Σύμφωνα με τις αρχές, το Lutuf δέχθηκε προσέγγιση ενώ έπλεε τρία ναυτικά μίλια στα ανοικτά των σομαλικών ακτών, κοντά στην αλιευτική κωμόπολη Μαράγια, από ένα καταληφθέν τσιμεντοφόρο, το MV Sward, το οποίο οι πειρατές είχαν μετατρέψει σε μητρικό πλοίο. Στη συνέχεια, οκτώ ένοπλοι που επέβαιναν στο Sward πραγματοποίησαν ρεσάλτο στο Lutuf και κατάφεραν να εξουδετερώσουν την ένοπλη φρουρά του σκάφους.
Αξιωματούχοι λένε ότι οι πρόσφατες επιθέσεις χαρακτηρίστηκαν επίσης από αυξημένη τεχνολογική πολυπλοκότητα εκ μέρους των πειρατικών ομάδων, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης της δορυφορικής υπηρεσίας διαδικτύου Starlink της SpaceX για τη διευκόλυνση της παρακολούθησης πιθανών στόχων και για επικοινωνίες υψηλής ταχύτητας μεταξύ πειρατών.«Αυτό αντικατοπτρίζει αυτό που η Lloyd's List περιέγραψε ως μια ολοένα και πιο "ικανή και προσαρμοστική απειλή σομαλικής πειρατείας", η οποία αναδεικνύει ήδη τα τρωτά σημεία στα υφιστάμενα μέτρα προστασίας των ναυτιλιακών εταιρειών»
Το ερώτημα τώρα είναι αν η αυξανόμενη απειλή μπορεί να αντιμετωπιστεί. Γράφοντας στο The Conversation τον Μάιο, οι ακαδημαϊκοί Anja Shortland και Federico Varese με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίοι μελέτησαν το πρόβλημα της πειρατείας στη Σομαλία το 2014, δεν ήταν βέβαιοι αν υπήρχε όρεξη ή ικανότητα για να καταπολεμηθεί η πειρατεία όπως πριν από μια δεκαετία. «Κανένα κράτος και καμία συμμαχία δεν διαθέτει αυτή τη στιγμή τη βούληση ή την ικανότητα να αναλάβει μια ναυτική αποστολή αντίστοιχης κλίμακας με εκείνες του 2011 και του 2012, όταν τα πολεμικά ναυτικά ανά τον κόσμο δαπανούσαν πάνω από 1 δισεκατομμύριο δολάρια ετησίως για επιχειρήσεις κατά της πειρατείας στα ανοικτά της Σομαλίας». «Παρόλο που η πειρατεία εκδηλώνεται στη θάλασσα, η ρίζα του προβλήματος μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο στην ξηρά».
Πηγή: newsbomb.gr
