...στη βορειοανατολική Βραζιλία προσφέρει νέα στοιχεία για το πώς εξαπλώθηκαν τα σαυρόποδα στις αρχαίες ηπείρους.
Το είδος ονομάστηκε Dasosaurus tocantinensis και περιγράφεται σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Systematic Palaeontology. Το ζώο έφθανε σε μήκος περίπου τα 20 μέτρα και έζησε πριν από περίπου 120 εκατομμύρια χρόνια. Τα απολιθώματά του βρέθηκαν σε εργοτάξιο οδικού-σιδηροδρομικού τερματικού σταθμού στη Davinópolis, στην πολιτεία Maranhão.
Από την Ευρώπη στη Νότια Αμερική
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εξελικτική του συγγένεια με δεινόσαυρο που ζούσε στη σημερινή Ισπανία. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι οι δύο ανήκαν σε μια ευρύτερη εξελικτική γραμμή, η οποία κάποτε εκτεινόταν σε περιοχές που σήμερα χωρίζονται από τον Ατλαντικό Ωκεανό, αναφέρει το Science Daily.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι πρόγονοι του Dasosaurus tocantinensis έφθασαν στη Νότια Αμερική μέσω της Βόρειας Αφρικής πριν από 140 έως 120 εκατομμύρια χρόνια. Εκείνη την περίοδο, οι συγκεκριμένες χερσαίες μάζες εξακολουθούσαν να συνδέονται στο πλαίσιο της υπερηπείρου Γκοντβάνα.
Ο νέος δεινόσαυρος είναι ο μεγαλύτερος που έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα στην πολιτεία Maranhão. Στην περιοχή έχουν βρεθεί και άλλα είδη, αλλά μικρότερου μεγέθους, όπως ο Amazonsaurus maranhensis, ένα σαυρόποδο μήκους περίπου 10 μέτρων.
Η ανακάλυψη των οστών
Τα οστά αποκαλύφθηκαν από αρχαιολόγους που παρακολουθούσαν τις εργασίες στο πλαίσιο των απαιτήσεων περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Αρχικά θεωρήθηκε ότι ανήκαν σε μεγάλα προϊστορικά θηλαστικά. Ωστόσο, ο Elver Luiz Mayer, καθηγητής στο Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο της Κοιλάδας São Francisco, υποψιάστηκε ότι ήταν πολύ παλαιότερα.
Το βάθος στο οποίο βρέθηκαν, περίπου οκτώ μέτρα, και η γνωστή ηλικία του γεωλογικού σχηματισμού έδειχναν ότι τα απολιθώματα προέρχονταν από την Κρητιδική περίοδο, περίπου 120 εκατ. χρόνια πριν. Στη συνέχεια συγκροτήθηκε διεπιστημονική ομάδα για τη μελέτη τους.
Το δείγμα αποδείχθηκε ασυνήθιστα πλήρες. Μεταξύ άλλων, διατηρούνται σπόνδυλοι της ουράς, πλευρά, οστά των άκρων και των ποδιών, καθώς και ένα μηριαίο οστό μήκους 1,5 μέτρου. Οι παλαιοντολόγοι πιστεύουν ότι στο ίδιο σημείο μπορεί να υπάρχουν ακόμη περισσότερα οστά του ίδιου ζώου.
Η ονομασία του είδους παραπέμπει τόσο στο τοπίο της Maranhão όσο και στη γεωγραφία της περιοχής. Το «Daso» προέρχεται από το ελληνικό «δάσος», αναφορά στην πυκνή δασώδη βλάστηση, ενώ το «tocantinensis» προέρχεται από τον ποταμό Tocantins, καθώς τα απολιθώματα βρέθηκαν κοντά στην ανατολική όχθη του.
Τι μαθαίνουμε από την ανακάλυψη
Οι επιστήμονες μελέτησαν επίσης τη μικροσκοπική δομή των οστών. Η ανάλυση αποκάλυψε ένα πρότυπο ανάπτυξης που συνδυάζει χαρακτηριστικά παλαιότερων σαυρόποδων με γνωρίσματα των τιτανόσαυρων, ομάδας συγγενικής με το νέο είδος. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι ορισμένοι μηχανισμοί ανάπτυξης και αναδιαμόρφωσης των οστών εμφανίστηκαν νωρίτερα στην εξέλιξη των δεινοσαύρων απ’ όσο θεωρούνταν έως σήμερα, κάτι που ίσως βοηθήσει να εξηγηθεί πώς ορισμένα σαυρόποδα έφθασαν σε τόσο τεράστια μεγέθη.
Η ανακάλυψη αναδεικνύει παράλληλα τον διπλό ρόλο των μεγάλων κατασκευαστικών έργων στην παλαιοντολογία. Από τη μία πλευρά μπορούν να καταστρέψουν απολιθωματοφόρα στρώματα, από την άλλη όμως αποκαλύπτουν πετρώματα που συχνά παραμένουν κρυμμένα κάτω από τη βλάστηση ή το έδαφος. Οι ερευνητές επισημαίνουν γι’ αυτό την ανάγκη στενότερης συνεργασίας μεταξύ κατασκευαστικών εταιρειών και επιστημονικών φορέων, ώστε τα έργα να προχωρούν χωρίς να χάνεται πολύτιμη παλαιοντολογική κληρονομιά.
