Ο Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε την πρόταση της Τεχεράνης για επαναλειτουργία των στενών του Ορμούζ μέσα σε επτά ημέρες, διατηρώντας ανοιχτό το μέτωπο με το Ιράν σε μια περίοδο κατά την οποία η σύγκρουση πιέζει τις διεθνείς τιμές της ενέργειας και αποκτά ολοένα μεγαλύτερο πολιτικό κόστος στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ο Αμερικανός πρόεδρος όχι μόνο εμφανίζεται δύσπιστος απέναντι στις προθέσεις της Τεχεράνης, αλλά εκτιμά ότι οι αμερικανικές επιθέσεις κατά του Ιράν ενδέχεται να επαναληφθούν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις αρχές Νοεμβρίου.
Το βράδυ της Παρασκευής, λίγο πριν από τις 04:00 ώρα Ελλάδας, ο Τραμπ επανήλθε μάλιστα με ακόμη μία συμβολική κίνηση, δημοσιεύοντας στο Truth Social χάρτη στον οποίο το στενό του Ορμούζ εμφανίζεται μετονομασμένο σε «Στενό Τραμπ».
Η πρόταση των επτά ημερών που απέρριψε ο Τραμπ
Η Τεχεράνη είχε καταθέσει νωρίτερα την Παρασκευή πρόταση προς την Ουάσιγκτον για να ανοίξει εκ νέου το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα μέσα σε επτά ημέρες, υποστηρίζοντας ότι πλέον η απόφαση βρίσκεται στην αμερικανική πλευρά.
«Η προθεσμία των επτά ημερών θα αρχίσει μόλις οι ΗΠΑ αποδεχτούν το σχέδιο αυτό», δήλωσε στην έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Η Wall Street Journal, επικαλούμενη πηγές στην κυβέρνηση Τραμπ, ανέφερε ωστόσο ότι ο Αμερικανός πρόεδρος αντιμετωπίζει με έντονο σκεπτικισμό το ενδεχόμενο η Τεχεράνη να ανταποκριθεί τελικά στις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον.
Το άνοιγμα του Ορμούζ έχει μετατραπεί σε ένα από τα βασικά σημεία της αντιπαράθεσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν μετά την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επίθεση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Πριν από τη σύγκρουση, περίπου το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως περνούσε από το στενό, γεγονός που εξηγεί γιατί η τύχη του θαλάσσιου περάσματος έχει άμεσες συνέπειες για τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Η Τεχεράνη επικαλείται τη συμφωνία του Ιουνίου
Ο Αμπάς Αραγτσί υποστήριξε ότι οι κινήσεις που ζητεί σήμερα το Ιράν από την Ουάσιγκτον δεν αποτελούν νέες απαιτήσεις.
Όπως ανέφερε, είχαν ήδη περιληφθεί στο μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν τον Ιούνιο οι πρόεδροι των δύο χωρών.
Την ίδια γραμμή ακολούθησε και ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν.
«Αν οι ΗΠΑ αποδεχτούν να προχωρήσουμε κατ' αυτόν τον τρόπο, όλα θα επιστρέψουν στην κατάσταση που επικρατούσε προηγουμένως», δήλωσε σε συνέντευξή του στο CBS News, επιμένοντας ότι «η διαδικασία θα αρχίσει την ημέρα που θα το δεχτούν».
Το μνημόνιο του Ισλαμαμπάντ και η συμφωνία που κατέρρευσε
Τραμπ και Πεζεσκιάν είχαν υπογράψει τον Ιούνιο το λεγόμενο μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, το οποίο θεωρητικά άνοιγε τον δρόμο για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Η συμφωνία προέβλεπε την επαναλειτουργία του στενού του Ορμούζ και τη δημιουργία πλαισίου για διαπραγματεύσεις γύρω από το ιρανικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας.
Η εφαρμογή της, ωστόσο, δεν προχώρησε ποτέ.
Οι δύο πλευρές ερμήνευσαν διαφορετικά βασικά σημεία του κειμένου, με αποτέλεσμα η συμφωνία να καταρρεύσει και οι εχθροπραξίες να συνεχιστούν.
Τι ζητά το Ιράν από τις ΗΠΑ
Στους όρους που είχε θέσει η Τεχεράνη ήδη από τον Ιούνιο περιλαμβανόταν ο τερματισμός των εχθροπραξιών και η πλήρης διακοπή των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα.
Στις απαιτήσεις αυτές περιλαμβάνεται και ο Λίβανος, όπου οι ισραηλινές δυνάμεις βρίσκονται σε σύγκρουση με τη Χεζμπολάχ.
Πλέον, σύμφωνα με όσα δήλωσε την Τρίτη στο Γαλλικό Πρακτορείο ο εκπρόσωπος των Φρουρών της Επανάστασης Χουσεΐν Μουχεμπί, η Τεχεράνη ζητεί να σταματήσουν οι εχθροπραξίες και στην Υεμένη.
Παράλληλα, το Ιράν απαιτεί την αποδέσμευση κεφαλαίων του που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό και την άρση των οικονομικών κυρώσεων.
«Παγωμένοι» πόροι
Οι οικονομικές απαιτήσεις της Τεχεράνης αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ιρανική οικονομία δοκιμάζεται από τη μεγάλη αύξηση των τιμών και τις επιπτώσεις των πολυετών κυρώσεων.
Η οικονομική πίεση είχε οδηγήσει τον Ιανουάριο σε μεγάλης κλίμακας διαδηλώσεις, οι οποίες καταστάλθηκαν βίαια.
Το Ιράν βρίσκεται εδώ και δεκαετίες υπό αμερικανικές κυρώσεις που περιορίζουν σημαντικά τις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές του, ενώ περιουσιακά στοιχεία της χώρας παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό ήδη από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.
Ελλείψει επίσημων στοιχείων, ιρανικά μέσα ενημέρωσης υπολόγιζαν την άνοιξη ότι η αξία των δεσμευμένων πόρων κυμαίνεται μεταξύ 100 και 123 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Οι μυστικές επαφές και το μήνυμα Πεζεσκιάν προς την Ουάσιγκτον
Παρά το αδιέξοδο, οι επαφές μεταξύ των δύο πλευρών δεν έχουν διακοπεί πλήρως.
Ο Τραμπ αποκάλυψε την Τρίτη ότι Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι πραγματοποίησαν συνομιλίες στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Λίγο νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, ο Πεζεσκιάν είχε στείλει σαφές μήνυμα προς την Ουάσιγκτον μέσω συνέντευξής του στο Fox News.
«Στην Αμερική επαφίεται αν θέλει ή όχι να τελειώσει αυτός ο πόλεμος», δήλωσε.
Παρά τις επαφές αυτές, ο Τραμπ έχει μέχρι στιγμής κρατήσει σε δεύτερο πλάνο τη διπλωματική διαδικασία για την επαναλειτουργία του Ορμούζ και την αποκλιμάκωση της κρίσης.
Το Ορμούζ «χτυπά» πλέον και την αμερικανική πολιτική σκηνή
Η στάση του Αμερικανού προέδρου αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές της δεύτερης θητείας του, στις αρχές Νοεμβρίου.
Οι εκλογές είναι κρίσιμες για τους Ρεπουμπλικανούς, καθώς θα καθορίσουν τις ισορροπίες τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία.
Την ίδια ώρα, το αυξημένο κόστος ζωής και ιδιαίτερα οι υψηλές τιμές των καυσίμων έχουν εξελιχθεί σε βασικό πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης στις ΗΠΑ.
Πηγή: cnn.gr
