Ανασκαφή σε ταφικό τύμβο του σκυθικού πολιτισμού στη Σιβηρία έδωσε τις αρχαιότερες ενδείξεις χρήσης της κάνναβης για τις ψυχοτρόπες ιδιότητές της, ηλικίας 2.800 ετών, με τους ερευνητές να εικάζουν ότι το φυτό μπορεί να χρησιμοποιούταν για να χαλαρώνει τα θύματα πριν από ανθρωποθυσίες.
Μελέτη που δημοσιεύεται στο Science περιγράφει τα ασυνήθιστα ευρήματα από τον μνημειώδη τύμβο του Τούνουγκ (κεντρική εικόνα), διαμέτρου 140 μέτρων, ο οποίος βρίσκεται στην κοιλάδα Ουγιούκ της ρωσικής Δημοκρατίας της Τιβά στη νότια Σιβηρία.
Το ταφικό συγκρότημα εκτιμάται ότι αποτελούσε την τελευταία κατοικία υψηλόβαθμων μελών της σκυθικής κοινωνίας, η οποία ήταν γνωστή για τις ικανότητές της στον έφιππο πόλεμο, τη χρυσοχοΐα και τον νομαδικό τρόπο ζωής της στις στέπες της Ευρασίας.
«Στηριγμένα σε πασσάλους, τα νεκρά άλογα και οι αναβάτες τους θα αποτελούσαν μια εντυπωσιακή επίδειξη ισχύος»
Μέσα στον τύμβο, οι ερευνητές ανακάλυψαν περίπου 1.500 σπόρους κάνναβης, ενώ τα μαλλιά αρκετών νεκρών που είχαν ταφεί σε ξύλινα φέρετρα βρέθηκαν να περιέχουν τετραϋδροκανναβινόλη (THC) και κανναβιδιόλη (CBD), δύο βασικά συστατικά της κάνναβης.
Τα ευρήματα «υποδεικνύουν ότι η κάνναβη χρησιμοποιούταν για τις ψυχοτρόπες ιδιότητές της», δήλωσε ο Τζίνο Κασπάρι του Ινστιτούτου Γεωανθρωπολογίας Μαξ Πλανκ στη Γερμανία, πρώτος συγγραφέας της μελέτης.
Η κάνναβη, η οποία πιστεύεται ότι κατάγεται από την Ασία, είναι γνωστό ότι εξημερώθηκε πριν από χιλιάδες χρόνια και χρησιμοποιήθηκε για την παραγωγή ελαίου από τους σπόρους της και σχοινιών και υφασμάτων από τις ανθεκτικές της ίνες.
Το πότε άρχισε να χρησιμοποιείται ως ναρκωτικό παραμένει ωστόσο ασαφές. «Υπάρχουν πολλές εικασίες σχετικά με τη χρήση ψυχοδραστικών ουσιών στο παρελθόν, όμως πολύ σπάνια βρίσκουμε απτές αποδείξεις που μας επιτρέπουν να επιβεβαιώσουμε ότι ένα φυτό καταναλωνόταν πράγματι για αυτόν τον σκοπό» είπε ο Κασπάρι.
Μέχρι σήμερα, οι αρχαιότερες ενδείξεις χρήσης της κάνναβης ως ναρκωτικού προέρχονταν από ευρήματα της πρώτης χιλιετία π.Χ., όπως σκεύη που χρησιμοποιούνταν για την καύση της στη Μέση Ανατολή και στα όρη Παμίρ της Κεντρικής Ασίας.
Στην κορυφή του τύμβου, ο οποίος ήταν χτισμένος από κορμούς, πηλό και χιλιάδες τόνους πέτρας, οι Σκύθες πραγματοποιούσαν θυσίες αλόγων και πιθανότατα ανθρώπων, όπως υποδεικνύουν τα διάσπαρτα ανθρώπινα οστά.
«Στηριγμένα σε πασσάλους, τα νεκρά άλογα και οι αναβάτες τους θα αποτελούσαν μια εντυπωσιακή επίδειξη κοινωνικής ισχύος στις κοινότητες των στεπών», είπε ο Κασπάρι.
Η κάνναβη μπορεί να χρησίμευε ως «μέσο για να ηρεμούν τα άτομα που επρόκειτο να συμπεριληφθούν στις τελετουργίες» γράφει η ερευνητική ομάδα.
Οι Σκύθες ήρθαν σε επαφή με σημαντικούς πολιτισμούς της εποχής τους, μεταξύ των οποίων και οι αρχαίοι Έλληνες, σύμφωνα με όσα έγραψε ο Ηρόδοτος τον 5ο αιώνα π.Χ.
Ο αρχαίος ιστορικός ανέφερε ότι οι Σκύθες εισέπνεαν τους καπνούς από την καύση σπόρων κάνναβης και έστηναν σε πασσάλους θυσιασμένα άλογα και τους αναβάτες τους σε μια τελετουργική πομπή εφίππων.
«Ο Ηρόδοτος περιέγραψε το τελετουργικό της πομπής, ήμασταν όμως επιφυλακτικοί απέναντι στις αφηγήσεις του, καθώς είχε την τάση να διολισθαίνει σε φανταστικές περιγραφές. Μετά την ανακάλυψη των λειψάνων στη νότια Σιβηρία, γνωρίζουμε πλέον ότι τουλάχιστον ορισμένες από τις περιγραφές του για τους λαούς των στεπών είχαν κάποια βάση», δήλωσε ο Κασπάρι.
Πρόσθεσε ότι από τους αρχαίους σπόρους κάνναβης απομονώθηκε DNA, του οποίου η ανάλυση μπορεί να βοηθήσει στην ιχνηλάτηση της εξημέρωσης του φυτού.
Πηγή: in.gr
