Η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί ορισμένες από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας στον κόσμο. Ωστόσο, οι γυναίκες όχι μόνο καταλαμβάνουν ένα μικρό μέρος αυτών των νέων θέσεων, αλλά βρίσκονται δυσανάλογα συχνά σε επαγγέλματα που κινδυνεύουν περισσότερο από την επέλαση της AI.
Το παράδοξο αυτό αναδεικνύει δημοσίευμα του Guardian, παρουσιάζοντας στοιχεία που δείχνουν ότι η τεχνολογική επανάσταση μπορεί να οδηγήσει σε ένα ακόμη μεγαλύτερο χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών στην αγορά εργασίας.
Στη Silicon Valley έχει ήδη αρχίσει να κυκλοφορεί ο φόβος μιας νέας «μόνιμης κατώτερης τάξης»: εργαζομένων που, σε αντίθεση με όσους εξασφαλίζουν τις υψηλά αμειβόμενες θέσεις της AI, δεν θα έχουν πλέον τις ίδιες δυνατότητες επαγγελματικής και οικονομικής ανέλιξης.
Για τις γυναίκες στην τεχνολογία, αυτό δεν αποτελεί απλώς ένα σενάριο για το μέλλον.
«Πολλοί λένε ότι η AI μειώνει τα εμπόδια και δημιουργεί ίσους όρους ανταγωνισμού για τις γυναίκες. Εγώ πιστεύω ότι στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο», λέει στον Guardian η Ούρβασι Μπάτρα, συνιδρύτρια και διευθύνουσα σύμβουλος της Prioriwise.
Η ίδια περιγράφει ότι συχνά δεν αντιμετωπίζεται με την ίδια σοβαρότητα με τον άνδρα συνιδρυτή της. Οι δυο τους έχουν μάλιστα διαπιστώσει ότι, όταν απευθύνονται σε επενδυτές, οι πιθανότητες χρηματοδότησης αυξάνονται όταν την παρουσίαση αναλαμβάνει εκείνος.
Μόλις μία στις τέσσερις νέες προσλήψεις
Τα στοιχεία αποτυπώνουν ένα ήδη σημαντικό χάσμα. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του LinkedIn που επικαλείται ο Guardian, οι γυναίκες αποτέλεσαν περίπου το 25% των νέων προσλήψεων σε θέσεις σχετικές με την AI τον τελευταίο χρόνο. Στις υπόλοιπες θέσεις εργασίας, το αντίστοιχο ποσοστό έφτασε το 50%.
Όσο ανεβαίνει κανείς στην επαγγελματική ιεραρχία, η απόσταση μεγαλώνει ακόμη περισσότερο: στις διευθυντικές θέσεις της AI, οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν μόλις το 13%.
Την ίδια στιγμή, βρίσκονται συχνότερα σε επαγγέλματα που θεωρούνται περισσότερο εκτεθειμένα στην αυτοματοποίηση, όπως η εξυπηρέτηση πελατών. Με άλλα λόγια, υποεκπροσωπούνται στις νέες θέσεις που δημιουργεί η AI, ενώ υπερεκπροσωπούνται σε εκείνες που μπορεί να περιορίσει ή να καταργήσει.
Και πρόκειται για θέσεις με σημαντικό οικονομικό αντίκρισμα. Οι αγγελίες εργασίας που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη έχουν διπλασιαστεί από το 2023, ενώ κατά μέσο όρο οι συγκεκριμένες δουλειές αμείβονται με περισσότερο από το διπλάσιο σε σχέση με εκείνες που δεν περιλαμβάνουν εργασία με AI.
Ακόμη όμως και όταν οι γυναίκες εισέρχονται στον συγκεκριμένο κλάδο, συναντάται μια δεύτερη ανισότητα: συγκεντρώνονται δυσανάλογα σε χαμηλότερα αμειβόμενες ειδικότητες, όπως η επισήμανση και κατηγοριοποίηση δεδομένων.
Σε όλες τις ειδικότητες της AI, η διάμεση αμοιβή των ανδρών είναι κατά 45.000 δολάρια υψηλότερη από εκείνη των γυναικών, διαφορά που συνδέεται εν μέρει με το είδος των θέσεων που καταλαμβάνουν.
«Η AI δημιουργεί μερικές από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες, καλύτερα αμειβόμενες και σημαντικότερες θέσεις εργασίας στην παγκόσμια οικονομία», σημειώνει η Σάρα Στάινμπεργκ του LinkedIn. «Οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται σε εντυπωσιακό βαθμό».
Όταν τέσσερις μήνες απουσίας μοιάζουν με χρόνια
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στις προσλήψεις. Η ταχύτητα με την οποία μεταβάλλεται η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί ένα εργασιακό περιβάλλον στο οποίο ακόμη και μια σύντομη απουσία μπορεί να αφήσει κάποιον αρκετά πίσω.
Η Τζαγιέτα Πουτατούντα, επικεφαλής μηχανικός AI στην Turing, περιγράφει στον Guardian έναν χώρο όπου οι γυναίκες μπορεί να είναι οι μοναδικές μηχανικοί μέσα σε μια ομάδα και συχνά χρειάζεται να διεκδικούν περισσότερο χώρο για να ακουστούν. Την ίδια στιγμή, η εύρεση γυναικών-μεντόρων παραμένει δύσκολη.
Οι απαιτήσεις είναι επίσης μεγάλες. Σε ορισμένες περιόδους, αναφέρει, η εργασία μπορεί να φτάνει τις 12 ώρες ημερησίως μόνο και μόνο για να μπορεί κάποιος να παρακολουθεί τις εξελίξεις.
Η ίδια το διαπίστωσε όταν επέστρεψε έπειτα από τέσσερις μήνες άδειας μητρότητας. Στο διάστημα της απουσίας της, τα εργαλεία, τα μοντέλα και τα τεχνολογικά πλαίσια είχαν ήδη αλλάξει σημαντικά.
Για να καλύψει το χαμένο έδαφος χρειάστηκε τη στήριξη των συναδέλφων της και έναν σύζυγο που μοιραζόταν ισότιμα τη φροντίδα των παιδιών.
«Αυτός είναι ένας τρόπος με τον οποίο οι γυναίκες ωθούνται εκτός της AI», εξηγεί. «Δεν τους λείπει το ενδιαφέρον ή η ικανότητα να συμβαδίσουν. Μπορεί να τους λείπει η υποδομή που κάνει εφικτό το να συμβαδίσουν».
Τα ίδια δίκτυα, οι ίδιες ανισότητες
Θεωρητικά, ένας τόσο νέος κλάδος θα μπορούσε να αποτελεί ευκαιρία για ένα πιο ισότιμο ξεκίνημα. Κανείς δεν μπορεί να διαθέτει δεκαετή εμπειρία πάνω σε ένα μοντέλο που εμφανίστηκε μόλις πριν από έναν χρόνο.
Στην πράξη, όμως, οι προσλήψεις εξακολουθούν να βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στα προσωπικά δίκτυα, στις συστάσεις και σε μηχανισμούς που υπήρχαν ήδη στον τεχνολογικό κλάδο.
«Οι εταιρείες προσλαμβάνουν με ιλιγγιώδη ταχύτητα, αλλά βρίσκουν ανθρώπους μέσα από τα ίδια δίκτυα, τις ίδιες συστάσεις και τα ίδια φίλτρα που χρησιμοποιούσαν πάντα», επισημαίνει η Μπρέντα Ντάρντεν Γουίλκερσον, πρόεδρος της AnitaB.org.
Οι προσπάθειες για μεγαλύτερη συμμετοχή των γυναικών στην τεχνολογία είχαν μέχρι σήμερα ανάμεικτα αποτελέσματα. Οι γυναίκες καταλαμβάνουν περίπου το ένα τρίτο των θέσεων του τεχνολογικού κλάδου στις ΗΠΑ, ωστόσο εγκαταλείπουν τον χώρο σε μεγαλύτερα ποσοστά από τους άνδρες, με τις έρευνες να καταγράφουν μεταξύ των αιτιών την εργασιακή κουλτούρα και τα εμπόδια στην εξέλιξη.
Την ίδια στιγμή, αρκετές εταιρείες έχουν περιορίσει τα τελευταία χρόνια τα προγράμματα διαφορετικότητας, ισότητας και συμπερίληψης (DEI), μέσα σε ένα πολιτικό περιβάλλον στις ΗΠΑ που έχει γίνει ολοένα πιο εχθρικό απέναντι σε τέτοιες πολιτικές.
Η Φελίσια Νιούχαουζ, ιδρύτρια της AI Powered Women, αναφέρει ότι έχει γίνει δυσκολότερο ακόμη και να εξασφαλιστεί εταιρική υποστήριξη για πρωτοβουλίες που απευθύνονται ειδικά στις γυναίκες.
Και αυτό συμβαίνει τη στιγμή που διακυβεύεται κάτι πολύ μεγαλύτερο από την εκπροσώπηση σε έναν ακόμη τεχνολογικό κλάδο. Η AI αναμένεται να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες πηγές νέου πλούτου και επαγγελματικής ανέλιξης των επόμενων ετών.
Εάν οι γυναίκες παραμείνουν στις θέσεις που κινδυνεύουν περισσότερο από την αυτοματοποίηση και ταυτόχρονα αποκλειστούν από εκείνες που δημιουργεί η νέα τεχνολογία, η σημερινή ανισότητα μπορεί να αποκτήσει πολύ βαθύτερες οικονομικές συνέπειες.
Ή, όπως το θέτει η Νιούχαουζ: «Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι ένα χάσμα συμμετοχής να μετατραπεί σε χάσμα ισχύος».
Πηγή: in.gr
