Χωρίς προτάσεις έργων ο νομός - Τι αναφέρει ο πρόεδρος του ΕΒΕ Ηλείας
Του Γιάννη Σπυρούνη
Όσο δύο ΕΣΠΑ «μετριέται» το «πακέτο Γιούνκερ» για τη Ελλάδα και σε ένα τέτοιο γιγαντιαίο μέγεθος δράσεων η Ηλεία είναι απούσα. Την ώρα που έχουν κατατεθεί σημαντικές προτάσεις έργων για όλη την Ελλάδα, ανάλογων με αυτών που ζητά η Ηλεία, ο νομός μας παραμένει εκτός προτάσεων για χρηματοδότηση. Η διοίκηση του ΕΒΕ Ηλείας με συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε χθες το μεσημέρι επισήμανε την απουσία προτάσεων και έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, ώστε να μην χαθεί αυτή η ευκαιρία, που μπορεί να καλύψει ανάγκες του τόπου και να προσφέρει αναπτυξιακές προοπτικές που εδώ και δεκαετίες χάθηκαν για διάφορούς λόγους.
Όπως είπε ο κ. Νικολούτσος το «πακέτο Γιούνκερ» είναι ένα σύνολο χρηματοδότησης που σε ύψος ξεπερνά ακόμα και τα δύο ΕΣΠΑ. Το «πακέτο» αναμένεται να διαμορφωθεί για την Ελλάδα πάνω από τα 40 εκατ. ευρώ, με έργα από τα οποία απουσιάζει η Ηλεία. Οι πρώτες προτάσεις που έχουν υποβληθεί δεν περιλαμβάνουν το νομό μας, πέραν ενός συνολικού έργου που αφορά σε λιμενικές υποδομές και εντάσσεται και το Κατάκολο σε αυτό. «Σε καμία περίπτωση αυτό δεν καλύπτει την Ηλεία, αλλά και όλη η περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, υστερεί σε επίπεδο προτάσεων σε ότι αφορά αυτές που είδαν το φως της δημοσιότητας. Υπάρχουν έργα που δεν καλύπτουν τις ανάγκες της Ηλείας… Ακόμα περιλαμβάνονται πολλά μεγάλα έργα σε άλλα μέρη της Ελλάδας, τη στιγμή που απαιτούνται ανάλογα έργα στην Ηλεία. Είδαμε πως η Ηλεία οφείλει να είναι παρούσα σε αυτό το πακέτο, σε τομείς όπως οι οδικοί άξονες, οι λιμενικές υποδομές και άλλα. Πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη σημασία σε δράσεις στις οποίες μπορεί να συμπεριληφθεί η Ηλεία. Η Περιφέρεια, οι δήμοι και οι θεσμικοί φορείς της Ηλείας πρέπει να κινηθούν προς την κατεύθυνση της επαναδιατύπωσης των προτάσεων που η ελληνική κυβέρνηση θα οριστικοποιήσει για το «πακέτο Γιούνκερ» και να φυσήξει άνεμος ανάπτυξης και στην περιοχή μας. Ως Επιμελητήριο επιφυλασσόμαστε ώστε σε σύντομο χρονικό διάστημα να καταθέσουμε τη δική μας ολοκληρωμένη πρόταση» ανέφερε μεταξύ άλλων ο κ. Νικολούτσος. Παράλληλα σχολίασε δηλώσεις του κ. Κατσιφάρα για το λιμάνι του Κατακόλου, λέγοντας πως υπάρχουν οι εκκρεμότητες των χερσαίων έργων και της παράκαμψης Αγ. Ιωάννη, όμως η θέση του ΕΒΕ Ηλείας αφορά την εξέλιξη της κρουαζιέρας, όπου θα πρέπει να εξακτινωθεί η κρουαζιέρα και να προσφέρει η Ηλεία και άλλους προορισμούς για νέες εκδρομές και την ανάπτυξη νέων δραστηριοτήτων. «Το θέμα της κρουαζιέρας αφορά όλη την Ηλεία και όχι μόνο το λιμάνι του Κατακόλου και την Ολυμπία» σχολίασε ο κ. Νικολούτσος.
Το Επενδυτικό Σχέδιο της Ευρώπης («πακέτο Γιούνκερ») -Η ΗΛΕΙΑ ΚΑΙ Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων (European Fund for Strategic Investment / EFSI), γνωστό και ως «σχέδιο Juncker» θα διαδραματίσει στρατηγικό ρόλο στην κινητοποίηση κεφαλαίων για επενδύσεις, με πρόσθετες ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις που θα φθάσουν τα 315 δισ. ευρώ για την επόμενη τριετία για όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση και το οποίο έχει εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (τον Σεπτέμβριο) και έχει ήδη συσταθεί ειδική ομάδα της Ε.Ε. που θα υποδείξει τα πιθανά σχέδια .
Είναι ένα αναπτυξιακό πακέτο πέραν του ΕΣΠΑ.
Ο λόγος που σαν Επιμελητήριο Ηλείας αναφερόμαστε σε αυτό το θέμα είναι :
A. Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας έχει υποβαθμισμένη ένταξη στις προτάσεις και η Ηλεία, πλην μιας ασαφούς (Λιμάνι Κατακόλου), απουσιάζει!
B. Ενώ πρόκειται ουσιαστικά για δύο ΕΣΠΑ (από πλευράς επενδυτικών κεφαλαίων ) το θέμα αυτό έχει ανοίξει ελάχιστα ως συζήτηση στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και στην Ηλεία καθόλου, την ώρα που το πακέτο είναι υπό επαναδιαπραγμάτευση και πολλές περιοχές πιέζουν ή έχουν εντάξει έργα και δράσεις.
Το ύψος του πακέτου για την Ελλάδα είναι αδιευκρίνιστο και τελεί υπό διαπραγμάτευση, ωστόσο η λίστα με τα έργα που είχε αποστείλει τον Δεκέμβριο η προηγούμενη κυβέρνηση περιείχε, 174 επενδύσεις προϋπολογισμού 41 δισ. ευρώ.
Ήδη, εν όψει της προετοιμασίας της νέας λίστας έργων που προτίθεται να υποβάλει η κυβέρνηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, υπάρχουν κατατεθειμένες πολλές προτάσεις από Περιφέρειες, Δήμους, επιχειρηματικά λόμπι και ενδιαφερόμενους επενδυτές, οι οποίοι βλέπουν να ανοίγεται μια τεράστια ευκαιρία για τα συμφέροντά τους με τα κονδύλια που θα διεκδικήσει η Ελλάδα.
Το επενδυτικό σχέδιο
Στον κατάλογο, που αποστάλθηκε το Νοέμβριο του 2014 η Ελλάδα πρότεινε 214 έργα συνολικού προϋπολογισμού 41 δισ. ευρώ, εκ των οποίων το 69% αφορά έργα ενεργειακών και μεταφορικών υποδομών, και το υπόλοιπο 31% αφορά την Ψηφιακή Οικονομία, την Οικονομία της Γνώσης, τις Κοινωνικές Υποδομές, τους Πόρους και το Περιβάλλον.
Τα 55 έργα αφορούν τον κλάδο της ενέργειας, 29 τις μεταφορές και 25 έργα υποδομών. Αναλυτικότερα, η μερίδα του λέοντος ανήκει στο κομμάτι των μεταφορών, που σύμφωνα με τις απαιτήσεις των υπουργείων θα απορροφηθούν περίπου 18 δισ. ευρώ, ενώ ακολουθούν οι υποδομές (11 δισ. ευρώ) και ο τομέας της ενέργειας (3,4 δισ. ευρώ).
Στη λίστα περιλαμβάνονται πολλά από τα λεγόμενα έργα προτεραιότητας, τα οποία χρήζουν χρηματοδοτικής ενίσχυσης, έργα του ΕΣΠΑ που βρίσκονται σε φάση καθυστέρησης, καθώς και νέα έργα.
Από τον κατάλογο των αιτημάτων, με τα 174 έργα, συνολικού κόστους 41,5 δισ. ευρώ, που κατέθεσε η χώρα μας και που το Επιμελητήριο Ηλείας έχει διαπιστώνεται ότι η Ηλεία είναι απούσα με εξαίρεση μια πρόταση σχετικά με το λιμάνι Κατακόλου όπου είναι και αυτό ενταγμένο σε μια ομάδα λιμένων.
Οι Περιφέρειες κινητοποιούνται και αυτό φανερώνει η συνάντηση που είχε με τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν Κλοντ Γιούνκερ στις Βρυξέλλες ο πρόεδρος της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας τον Ιούνιο .
Οι Δήμοι, διεκδικούν χρηματοδότηση ύψους 10% από το «πακέτο Γιούνκερ» και το Δ.Σ της ΚΕΔΕ ενέκρινε ομόφωνα την πρόταση που κατέθεσε ο πρόεδρος της Ένωσης Γ. Πατούλης, κατόπιν συνεννόησης με τον πρόεδρο της Επιτροπής Οικονομικών Αλ. Καστρινό, για τη διεκδίκηση του παραπάνω ποσοστού των κονδυλίων σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο.
Ηλεία και Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας.
Η μελέτη της αρχικής πρότασης μας οδηγεί σε ορισμένες διαπιστώσεις και συμπεράσματα.
1) Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας έχει υποβαθμισμένη ένταξη στις προτάσεις. Η ΠΔΕ συμπεριλαμβάνεται στις προτάσεις , όσον αφορά την λειτουργία Τραμ στην πόλη της Πάτρας, τα σωφρονιστικά καταστήματα σε Αχαΐα και Αιτωλοακαρνανία, το νέο Δικαστικό κτίριο Πατρών, τις γενικές δράσεις που αφορούν οριζόντια όλη την Ελλάδα (ενεργειακή απόδοση κτιρίων, εκσυγχρονισμός Δημοσίου κλπ)και τον αγωγό «Eastern Mediterranean Pipeline»(Κύπρος, Κρήτη, Πελοπόννησος, Δυτική Ελλάδα , Ευρώπη).
2) Η Ηλεία των μεγάλων ελλείψεων σε υποδομές βρίσκεται εκτός των προτάσεων, με εξαίρεση την πρόταση «172 : Τουρισμός - Κρουαζιέρες του Υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων 1. Ανάπτυξη των υποδομών και των πρόσθετων θέσεων ελλιμενισμού μεγάλων κρουαζιερόπλοιων σε σημαντικούς προορισμούς. 2. Ένα εξειδικευμένο τερματικό κρουαζιέρας στην περιοχή της Αττικής. Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς τελική πρόταση μελέτης € 100 εκ. Προτεραιότητες: Σαντορίνη, Κατάκολο, Ρόδος, Μύκονος. Ιδιωτικό ενδιαφέρον για τη χρηματοδότηση μιας ειδικής εγκατάστασης στην περιοχή του Φαλήρου. Συνολικό ύψος επενδύσεων 300 εκ. € », χωρίς βέβαια να αναφέρεται το αναλογούν ποσό της επένδυσης για το Κατάκολο.
Η Ηλεία εξαιρείται όταν στην πρόταση εντάσσονται:
1) Άνω των είκοσι (20) μεγάλων οδικών έργων(προτάσεις 25-34) που αφορούν τον Ε65 Τρίκαλα-Εγνατία, τον ΒΟΑΚ στην Κρήτη κ.α. και ενώ στην Ηλεία εκκρεμεί το Πάτρα – Πύργος & το Πύργος – Τσακώνα καθώς και το Πύργος - Αρχ. Ολυμπία – Τρίπολη .
2) Σιδηροδρομικά έργα (προτάσεις 35, 36, 37) σε Φλώρινα, Έδεσσα, Θεσσαλονίκη, Αλεξανδρούπολη κλπ., ενώ ο σιδηρόδρομος στην Ηλεία έχει σταματήσει από το 2011.
3) Νέα Αεροδρόμια ή αναβαθμίσεις υπαρχόντων (προτάσεις 39 & 165) σε Καστέλι, Ηράκλειο, Κέρκυρα, Θεσσαλονίκη και Σαντορίνη ενώ η λειτουργία του αεροδρομίου της Ανδραβίδας παραμένει στα σχέδια (μάλλον ούτε σε αυτά).
4) Υποδομές στον πρωτογενή τομέα (προτάσεις 89-94), όπως κατασκευή φραγμάτων και αρδευτικών έργων σε οκτώ περιοχές της χώρας, (Αργολίδα, Φιλιατρά Μεσσηνίας, Αρκαδία κλπ.) και πρόγραμμα για κέντρο περισυλλογής, διαχείρισης και απόρριψης νεκρών ζώων σε Θεσσαλία και Ανατολική Μακεδονία – Θράκη (λόγω του καταρροϊκού πυρετού) και ενώ στην Ηλεία υπάρχει μέγιστη ανάγκη συντήρησης και εκσυγχρονισμού του αρδευτικού κα αποστραγγιστικού δικτύου.
5) Έργα για την ψηφιακή οικονομία και την Ευρυζωνικότητα με Ανάπτυξη Δικτύων στις μεγάλες πόλεις της Ελλάδας (πρόταση 4ο), παρέχοντας ταχύτητες πάνω από 100Mbps, όπου η Ηλεία εξαιρείται και εντάσσονται οι Πάτρα, Τρίπολη, Ναύπλιο, Καλαμάτα.
6) Υπάρχουν βέβαια προτάσεις που δυνητικά μπορεί να ενταχθούν έργα για την Ηλεία, όπως:
- η πρόταση 166 που αφορά περιοχές που υποστηρίζουν για να φιλοξενούν την τουριστική ζήτηση με την αναβάθμιση των απαιτήσεων σε βασικούς προορισμούς τουριστική υποδομή - αναβάθμιση των απαιτήσεων σε βασικούς προορισμούς (δρόμοι, ενέργεια, νερό, απόβλητα, λύματα κλπ) ύψους εκ 500 €.
- η πρόταση 167 που αφορά κόμβους μεταφορών και πύλες (π.χ. αναβαθμίσεις σε κεντρικό σταθμό τρένων και τους τερματικούς σταθμούς λεωφορείων, εργασίες ανακαίνισης στα κυριότερα σημεία εισόδου), ύψους εκ 500 €.
Σε αυτές υπάρχει δυνατότητα για έργα που αφορούν το σύνολο της Ηλείας σαν μια από τις πιο πολυσύχναστες τουριστικά περιοχές της χώρας.
- η πρόταση 87 (λιμάνια που δεν θα είναι σε θέση να λαμβάνουν χρηματοδότηση των ΔΕΔ-Μ και δεν έχουν περιληφθεί στο εθνικό σχέδιο για επενδύσεις, αν και θεωρούνται πολύ σημαντικά για τη διευκόλυνση των επιβατικών και εμπορευματικών μεταφορών) και που μπορεί να ενταχθεί το Λιμάνι της Κυλλήνης.
- η πρόταση 171 που αφορά την ανάπτυξη νέων μαρίνων και αγκυροβολίων ,ύψους εκ 540 € και που μπορεί να ενταθούν η μαρίνα Κατάκωλου και τα αγκυροβόλια στην Γλύφα, Παλούκι, Κουνουπέλι κ.α
- Οι προτάσεις που αφορούν τομείς όπως η ενέργεια (ιδίως οι ανανεώσιμες πηγές), το περιβάλλον κ.α. που μπορεί η Ηλεία να διεκδικήσει συμμετοχή
Είμαστε γνώστες ότι το ενδιαφέρον της Κυβέρνησης και του Υπουργείου Υποδομών, λόγω της στενότητας του Νέου ΕΣΠΑ στρέφεται στο Πακέτο Γιούνκερ . Με το ποσό, για αμιγώς νέα έργα, να μικραίνει όλο και περισσότερο γίνεται πλέον αντιληπτό πως το Ευρωπαϊκό χρήμα από αυτή τουλάχιστον την σκοπιά δεν φτάνει για να καλύψει τις ολοένα και μεγαλύτερες ανάγκες για βασικά έργα υποδομής.
Μάλιστα οδεύουν στο Πακέτο Γιουνκέρ , όπως προαναφέραμε ,το βόρειο τμήμα του Ε65 Τρίκαλα - Εγνατία, ο αυτοκινητόδρομος ΒΟΑΚ στην Κρήτη , σιδηροδρομικά έργα κλπ.
Το γενικότερο κλίμα αυτή την εποχή είναι λίγο ρευστό καθώς οι εκκρεμότητες του ΕΣΠΑ, που ολοκληρώνεται σε 2,5 μήνες αν δεν πάρει παράταση, θα είναι εκείνες που θα καθορίσουν τελικά πια έργα θα σταλούν προς υλοποίηση είτε στο Νέο ΕΣΠΑ είτε στο Πακέτο Γιουνκέρ.
Είναι γνωστό ότι πολλά από τα έργα και δράσεις που αφορούν την Ηλεία δεν υλοποιούνται σήμερα, λόγω οικονομικών, κανονιστικών ή άλλων εμποδίων.
Είναι σαφές, ότι το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων (European Fund for Strategic Investment / EFSI), γνωστό και ως «σχέδιο Juncker», όπως και το νέο ΕΣΠΑ-ΣΕΣ 2014-2020, αποτελούν σημείο εκκίνησης και διεκδίκησης για την Ηλεία.
Ως Επιμελητήριο Ηλείας θεωρούμε, ότι διανύουμε μια κρίσιμη περίοδο για την χώρα μας και για τον τόπο μας , τον κοινό χώρο δράσης και κοινό μας «σπίτι» και επειδή πιστεύουμε ότι η επόμενη περίοδος , περίοδος που θα
− υλοποιηθούν το νέο ΕΣΠΑ-ΣΕΣ 2014-2020 (Τομεακά ΕΠ, ΠΕΠ ΠΔΕ, Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης, Πρόγραμμα Αλιείας και Θάλασσας), νέα κοινοτικά προγράμματα (HORIZON 2020, LIFE 2014-2020, Δημιουργική Ευρώπη 2014-2020, LEADER κλπ),το πακέτο Γιούνκερ»,
− αλλά παράλληλα θα έχουμε την συγκρότηση του νέου πενταετούς Αναπτυξιακού Σχεδίου 2014-2019 της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, καθώς και την αναθεώρηση των Περιφερειακού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού , δηλαδή τις βασικές στρατηγικές αναπτυξιακού και χωρικού σχεδιασμού για τα επόμενα χρόνια,
θα καθορίσουν το μέλλον της Ηλείας, θα καταθέσουμε πλήρη και αναλυτική πρόταση – μελέτη, ένα συνολικό σχέδιο ανάπτυξης και ανασυγκρότησης για το μέλλον του νομού μας, που θα είναι ταυτόχρονα πλαίσιο διεκδίκησης και δράσης.
