Μεξικό - Του Γιάννη Γιαγκίνη*
Η διοργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου δίνει την ευκαιρία σε δεκάδες οργανώσεις, συλλογικότητες αλλά και μεμονωμένους πολίτες να προσπαθήσουν να διεθνοποιήσουν ορισμένα από τα σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η κοινωνία του Μεξικού.
Την ημέρα της πρεμιέρας στον σταθμό Tasqueña πραγματοποιήθηκε μια συμβολική κατάληψη σε ένα τμήμα του. Δεν είναι τυχαίος σταθμός. Πρόκειται για τον τελευταίο σταθμό προς το νότιο τμήμα της γραμμής 2 του μέτρο, της μπλε γραμμής που διασχίζει το κέντρο της Πόλης του Μεξικού. Από αυτόν τον σταθμό έπρεπε απαραίτητα να περάσει όποιος ήθελε να πάει στο Azteca με μέσα σταθερής τροχιάς για να πάρει από εκεί άλλο τρένο, τύπου προαστιακού, προκειμένου να φτάσει στο φημισμένο Στάδιο.
Οι διοργανωτές είχαν φροντίσει ειδικά για τους ξένους δημοσιογράφους να μας περιμένουν shuttle buses έξω από τα ξενοδοχεία μας που θα μας μετέφεραν γρήγορα και με ασφάλεια έξω στη θύρα εισόδου των media.
Ήταν ο πιο γρήγορος και ασφαλής δρόμος για το γήπεδο και μοιραία τον προτίμησε το 95% των συναδέλφων, όσων δεν προτίμησαν τη λύση του ταξί (ή Uber).
Επέλεξα τον δύσκολο και πιο χρονοβόρο δρόμο, περισσότερο γιατί πάντα μου αρέσει να συγχρωτίζομαι με τους απλούς κατοίκους, όπου κι αν βρίσκομαι, όσο επικίνδυνο κι αν είναι. Αυτό όχι μόνο δεν αποδείχθηκε επικίνδυνο αλλά αποτέλεσε και ιδιαίτερη εμπειρία. Η διαπίστευση που πάντα ήταν σε εμφανές σημείο αφενός άνοιγε δρόμους για να αποφεύγεις μεγάλες ουρές και συνωστισμούς, αφετέρου λειτουργούσε σα μαγνήτης για τους ντόπιους που έσπευδαν να σου μιλήσουν με τα φτωχά αγγλικά τους.
Τη συγκεκριμένη ημέρα προς μεγάλη μου έκπληξη οι πιο πολλοί σταθμοί του μετρό ήταν κλειστοί. Τα τρένα περνούσαν αλλά δεν σταματούσαν. Αργότερα κατάλαβα ότι αυτό γινόταν για προληπτικούς λόγους καθώς πριν και κατά τη διάρκεια του αγώνα της πρεμιέρας είχαν προγραμματιστεί πολλές διαδηλώσεις και όπως στην Αθήνα η αστυνομία κλείνει το Σύνταγμα και το Πανεπιστήμιο, έτσι και εδώ είχε κλείσει τους μίσους σταθμούς του συγκοινωνιακού δικτύου.
Στην Tasqueña όμως που ήταν ο σταθμός μετεπιβίβασης, καμία δεκαριά γυναίκες είχαν καταφέρει να εισέλθουν στο σημείο από όπου όλοι οι φίλαθλοι έπρεπε να περάσουν για να αλλάξουν τρένα, πραγματοποιώντας την δική τους ειρηνική διαμαρτυρία. Δεν ήξεραν αγγλικά.
Κρατούσαν όμως πλακάτ με συνθήματα γραμμένα στα αγγλικά που αρκούσαν για να αντιληφθούμε ότι η συγκεκριμένη διαμαρτυρία είχε να κάνει με ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα στην κοινωνία του Μεξικού: τις απαγωγές και τις ακούσιες εξαφανίσεις.
Περισσότεροι από 130.000 άνθρωποι έχουν δηλωθεί ως αγνοούμενοι στο Μεξικό τα τελευταία 20 χρόνια, αν και αρκετοί υποστηρίζουν ότι ο αριθμός είναι μεγαλύτερος. Οι μαζικές εξαφανίσεις συνδέονται άμεσα κυρίως με τη δράση πανίσχυρων καρτέλ ναρκωτικών, τη βία και τις συγκρούσεις μεταξύ συμμοριών. Επτά στους δέκα αγνοούμενους εκτιμάται ότι δεν βρίσκονται στη ζωή, πολλοί όμως πιστεύεται ότι εξαναγκάζονται να λειτουργούν ως μέλη παράνομων κυκλωμάτων.
Το φαινόμενο έχει γιγαντωθεί μετά το 2006 και είναι πιο έντονο στα βόρεια της χώρας, προς την Γκουαδαλαχάρα, την έτερη μεξικάνικη πόλη που φιλοξένησε αγώνα της πρεμιέρας του Μουντιάλ. Εκεί έχουν κατά καιρούς εντοπιστεί οι πιο πολλοί αυτοσχέδιοι ομαδικοί τάφοι, εκεί έχει δημιουργηθεί και η περίφημη «Πλατεία των Εξαφανισμένων» αφού σύμφωνα με τον θρύλο, δεν υπάρχει οικογένεια χωρίς τουλάχιστον έναν αγνοούμενο. Μέχρι και ο ΟΗΕ έχει κάνει λόγο για «ανθρώπινη τραγωδία τεραστίων διαστάσεων». Αλλά μέχρι εκεί.
Για τις οικογένειες αυτών των αγνοουμένων δεν υπάρχει Μουντιάλ. Ή για την ακρίβεια, είναι μια ευκαιρία να ζητήσουν διεθνή βοήθεια. Ειδικά για τις μητέρες που δεν έχουν πάψει να αναζητούν τα παιδιά τους. Άλλες διαδηλώνουν και άλλες σκάβουν στα χωράφια ψάχνοντας, αν ανακαλυφθούν οστά, να διαπιστώσουν με τη βοήθεια dna αν πρόκειται για τους δικούς τους ανθρώπους…
* Ο Γιάννης Γιαγκίνης είναι Κομοτηναίος δημοσιογράφος και αθλητικός συντάκτης του Euronews
