Του Θέμη Μαντά
Η μεταβίβαση των αθλητικών εγκαταστάσεων προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση, με τον αρχικό Ν. 2725/1999, αποδείχθηκε στην πράξη ένα «ξεφόρτωμα» ευθυνών και δαπανών από τις εκάστοτε ελληνικές κυβερνήσεις.
Η χρόνια υποχρηματοδότηση, σε συνδυασμό με τις περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες των δημοτικών αρχών, οδήγησε στην απαξίωση των αθλητικών υποδομών του Πύργου.
Το κολυμβητήριο καταστράφηκε, το κλειστό γυμναστήριο απορρόφησε εκατομμύρια ευρώ μέσα από άστοχες επιλογές συντήρησης, ενώ το Δημοτικό Στάδιο, στη μετά την Α' Εθνική εποχή του Πανηλειακού, εγκαταλείφθηκε.
Στις σύγχρονες ανάγκες του ποδοσφαίρου και του στίβου, των συλλόγων, των φιλάθλων και των πολιτών, το Στάδιο Πύργου αδυνατεί να ανταποκριθεί.
Απέχει αισθητά από τις απαιτήσεις που θέτουν τόσο το επαγγελματικό ποδόσφαιρο όσο και ο κλασικός αθλητισμός.
Η επάνοδος του πυργιώτικου ποδοσφαίρου, μέσω του ΠΑΣ Πύργος 1968, στη Super League 2 υποχρεώνει πλέον τη δημοτική αρχή να προχωρήσει άμεσα στις αναγκαίες παρεμβάσεις, ώστε το στάδιο να μπορέσει να χρησιμοποιηθεί στις νέες αγωνιστικές υποχρεώσεις.
Είναι αλήθεια ότι καμία δημοτική αρχή, από την κατασκευή του σταδίου μέχρι σήμερα, δεν το αντιμετώπισε ως προτεραιότητα σε επίπεδο αναπτυξιακών υποδομών.
Οι παρεμβάσεις που δεν έλυσαν το πρόβλημα
Σημαντική, αλλά προσωρινή, υπήρξε η παρέμβαση του συνδρομητικού καναλιού Filmnet, επί προεδρίας του αείμνηστου Σταυρόπουλου, την περίοδο κατά την οποία ο Πανηλειακός αγωνιζόταν στην Α' Εθνική. Το στάδιο απέκτησε μερική λειτουργικότητα όσον αφορά τον ηλεκτροφωτισμό, τα καθίσματα και την επανασπορά του δεύτερου χλοοτάπητα.
Ωστόσο, η τοποθέτηση των καθισμάτων με βίδες επάνω στις κερκίδες επιβάρυνε τον φέροντα οργανισμό του σταδίου. Ως συνέπεια, οι χώροι κάτω από τις εξέδρες, όπου στεγάζονται τα αποδυτήρια των ομάδων ποδοσφαίρου και στίβου, αντιμετωπίζουν χρόνια προβλήματα υγρασίας και πλημμυρών.
Οι παρεμβάσεις στεγανοποίησης που πραγματοποίησαν τα σωματεία με δικές τους δαπάνες, περιόρισαν το πρόβλημα των πλημμυρών στις αίθουσες, όχι και τη διάβρωση των εξεδρών, η οποία συνεχίστηκε.
Με την πάροδο του χρόνου αναδείχθηκαν και νέα προβλήματα. Το στάδιο είχε κατασκευαστεί χωρίς αρχιτεκτονική φαντασία, με τον παλαιό αντισεισμικό κανονισμό, και η αλλαγή χρήσεων του στέρησε βασικές υποδομές.
Οι χώροι υγιεινής έχουν ξεπεραστεί από τις σύγχρονες απαιτήσεις, δεν υπάρχει πλήρης προσβασιμότητα για άτομα με αναπηρία στις κερκίδες και στις τουαλέτες, η καταπακτή πρόσβασης είναι πλέον άχρηστη, ενώ υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις σε βοηθητικούς χώρους και αίθουσες, ώστε το στάδιο να μπορεί να λειτουργήσει σύμφωνα με τις απαιτήσεις ποδοσφαιρικών αγώνων και διοργανώσεων στίβου.
Αγωνιστικός χώρος σε οριακή κατάσταση
Τα όρια της λειτουργικής ζωής του φυσικού χλοοτάπητα έχουν πλέον εξαντληθεί. Το υπέδαφος αδυνατεί να υποστηρίξει ποιοτικό φυσικό χλοοτάπητα, ενώ το αποστραγγιστικό σύστημα θεωρείται τεχνολογικά ξεπερασμένο.
Ο αγωνιστικός χώρος μειώθηκε κατά πλάτος το 1993 προκειμένου να χωρέσουν τα σκάμματα των οριζόντιων αλμάτων. Παράλληλα, οι κλίσεις των διαδρομών του ταρτάν στο βορειοανατολικό τμήμα του, εξαιτίας της αρχικής χάραξης, επηρεάζουν την ισορροπία των αθλητών και των αθλητριών. Η συγκεκριμένη κατασκευαστική αδυναμία καθιστά τον στίβο ακατάλληλο για μεγάλες διοργανώσεις, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι έχει ήδη λήξει και η πιστοποίηση του ταρτάν. (σ.σ.: Διαπιστώσεις της τεχνικής επιτροπής του ΣΕΓΑΣ.)
Δευτερεύον ίσως θεωρείται το γεγονός ότι ακόμη και οι εστίες δεν πληρούν τις σύγχρονες προδιαγραφές, ενώ τα δίχτυα στερεώνονται με μονωτικές ταινίες πάνω στα φθαρμένα δοκάρια. Οι εικόνες αυτές καταγράφονται στις τηλεοπτικές μεταδόσεις και στις φωτογραφίες κάθε παιχνιδιού, αναπαράγονται στα ΜΜΕ και προκαλούν ειρωνικά σχόλια.
Τι διαθέτει το στάδιο
Παρά τις ελλείψεις η εγκατάσταση διαθέτει ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά: χωρητικότητα άνω των 6.500 καθήμενων θεατών, αγωνιστικό χώρο διαστάσεων 105 x 68 μ., περίφραξη, ξεχωριστή πρόσβαση φιλοξενούμενων φιλάθλων, αποδυτήρια ομάδων χωρητικότητας 25 προσώπων με λουτήρες, αποδυτήρια ανδρών διαιτητών (όχι όμως γυναικών), καθώς και δυνατότητα πρόσβασης ασθενοφόρου στον αγωνιστικό χώρο.
Ωστόσο, οι περισσότερες από τις υποδομές απαιτούν εκτεταμένες παρεμβάσεις ή ακόμη και πλήρη ανακατασκευή. Σύμφωνα με μηχανικούς που γνωρίζουν τις απαιτήσεις της Super League 2, μόνο οι απαραίτητες εργασίες προσαρμογής στις προδιαγραφές της κατηγορίας εκτιμάται ότι θα απαιτήσουν δαπάνη κοντά στο ένα εκατομμύριο ευρώ.
Οι σημαντικές ελλείψεις
Το στάδιο δεν διαθέτει ιατρικούς χώρους και αίθουσα doping control, πλήρη προσβασιμότητα ΑμεΑ στις εξέδρες, σύγχρονο φωτισμό τηλεοπτικών μεταδόσεων υψηλής ευκρίνειας (HD), αίθουσα συνεντεύξεων Τύπου και κυλικείο.
Παράλληλα, απαιτούνται εκτεταμένες ηλεκτρολογικές παρεμβάσεις, νέες καλωδιώσεις, αναβάθμιση των εισόδων, καθώς και πιστοποιήσεις ασφαλείας και στατικής επάρκειας σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.
Στο ερώτημα εάν μπορεί να φιλοξενήσει μεγάλες διοργανώσεις, η απάντηση είναι αρνητική. Στη σημερινή του μορφή, το Δημοτικό Στάδιο «Χαράλαμπος Βιλαέτης» μπορεί να εξυπηρετήσει τοπικά και εθνικά ερασιτεχνικά πρωταθλήματα, σχολικούς αγώνες στίβου και προπονήσεις.
Δεν μπορεί να φιλοξενήσει αγώνες της Super League 2, ενώ ακόμη και για τη Super League απαιτούνται πολύ πιο ουσιαστικές παρεμβάσεις.
Είναι επίσης σαφές ότι απέχει σημαντικά από τις προδιαγραφές UEFA Category 3 και, πολύ περισσότερο, από τις προδιαγραφές UEFA Category 4, που απαιτούνται για διεθνείς διοργανώσεις υψηλού επιπέδου.
Τι απαιτείται για αναβάθμιση σε UEFA Category 3
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι απαιτούνται:
- πλήρης στατικός έλεγχος των εξεδρών,
- ολοκληρωμένη ανακατασκευή του αγωνιστικού χώρου,
- νέο αποστραγγιστικό σύστημα,
- αναβάθμιση του φωτισμού,
- πλήρης ανακατασκευή των αποδυτηρίων,
- νέα συστήματα ασφαλείας και καμερών,
- πλήρης ανακατασκευή των χώρων υγιεινής,
- βελτίωση των εισόδων και των θυρών,
- δημιουργία Media Center,
- ανασχεδιασμός της κυκλοφορίας των θεατών,
- στέγαστρο στο 50% των κερκίδων,
- ασφαλής πρόσβαση παικτών, διαιτητών και αξιωματούχων στον αγωνιστικό χώρο.
Το οικονομικό δίλημμα
Σύμφωνα με εκτίμηση εταιρείας που εξειδικεύεται στις αθλητικές εγκαταστάσεις, η συνολική αναβάθμιση του σταδίου σε επίπεδο UEFA Category 3 απαιτεί επένδυση ύψους 6 έως 7 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε περισσότερο από το 60%-70% της αξίας μιας νέας εγκατάστασης αντίστοιχων προδιαγραφών.
Έμπειροι επαγγελματίες του Real Estate και του σχεδιασμού αθλητικών υποδομών υποστηρίζουν ότι: «Όταν το κόστος αναβάθμισης υπερβαίνει το 60% του κόστους μιας νέας κατασκευής, η πλέον ορθολογική επιλογή είναι η δημιουργία νέας εγκατάστασης.»
Οι ίδιες εκτιμήσεις αναφέρουν ότι, με προϋπολογισμό 10 έως 12 εκατ. ευρώ, μπορεί να κατασκευαστεί σύγχρονο ποδοσφαιρικό γήπεδο 6.000 θέσεων, πιστοποιημένο ως UEFA Category 3, με δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης —με πρόσθετη επένδυση— στις 12.000 θέσεις.
Παράλληλα, το σημερινό Δημοτικό Στάδιο, με επένδυση περίπου 1,3 εκατ. ευρώ, θα μπορούσε να μετατραπεί σε ένα σύγχρονο προπονητικό κέντρο κλασικού αθλητισμού και άλλων αθλημάτων, ικανό να φιλοξενεί παράλληλα και ποδοσφαιρικούς αγώνες ομάδων, όπως ο ιστορικός Πέλοπας Πύργου, που σήμερα δεν διαθέτει δική του έδρα.
Με τον τρόπο αυτό θα υπήρχε η δυνατότητα φιλοξενίας Πανελλήνιων Πρωταθλημάτων στίβου και άλλων αθλημάτων, διοργανώσεων που απουσιάζουν διαχρονικά από τη γη των Ολυμπιακών Αγώνων, ενώ το σημαντικότερο είναι ότι οι εγκαταστάσεις θα αποκτούσαν μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα.
σ.σ.: Η Περιφέρεια έχει εκδηλώσει εδώ και καιρό ενδιαφέρον για το Δημοτικό Στάδιο. Ωστόσο, η εγκατάσταση ανήκει στον Δήμο Πύργου.
Τα πραγματικά ερωτήματα
Το δίλημμα πλέον δεν αφορά μόνο την ανακαίνιση του Δημοτικού Σταδίου, αλλά συνολικά το μοντέλο ανάπτυξης του αθλητισμού στον Πύργο, με αφορμή τη νέα προοπτική που δημιουργεί η επιστροφή του επαγγελματικού ποδοσφαίρου μέσω του ΠΑΣ Πύργος 1968 - ή του Pyrgos FC ή του Πανηλειακού, όπως εξακολουθεί να αποκαλεί την ομάδα μεγάλο μέρος του φίλαθλου κόσμου της περιοχής.
- 1ον Θα διατεθούν δημόσιοι πόροι, ύψους πολλών εκατομμυρίων ευρώ, για την αναβάθμιση μιας αθλητικής εγκατάστασης ηλικίας άνω των πενήντα ετών, με αντικειμενικά περιορισμένες προοπτικές;
- 2ον Μήπως η δημιουργία ενός νέου, σύγχρονου ποδοσφαιρικού γηπέδου, σε συνδυασμό με τον εκσυγχρονισμό του Δημοτικού Σταδίου, μπορεί να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης για την περιοχή, προσελκύοντας ευρωπαϊκές και πανελλήνιες διοργανώσεις, όχι μόνο ποδοσφαιρικές αλλά και άλλων αθλημάτων, δημιουργώντας νέες οικονομικές προοπτικές και αναβαθμίζοντας συνολικά το αθλητικό αποτύπωμα Πύργου και Ολυμπίας;
- 3ον Εάν επιλεγεί ένα γενικευμένο «λίφτινγκ» του σταδίου, που θα απαιτήσει αναδιάταξη ή κατάργηση αιθουσών και βοηθητικών χώρων, είναι διατεθειμένες οι διοικήσεις των συλλόγων που στεγάζονται σήμερα στις εγκαταστάσεις να αποδεχθούν τη μετεγκατάσταση ή τη συρρίκνωση των χώρων που χρησιμοποιούν;
- 4ον Θα επιλεγεί μια περιορισμένη ανακαίνιση του σημερινού σταδίου ή μια στρατηγική επιλογή με ορίζοντα δεκαετιών, που θα περιλαμβάνει την κατασκευή ενός νέου ποδοσφαιρικού γηπέδου και θα δώσει στην πρωτεύουσα της Ηλείας τη δυνατότητα να φιλοξενεί και άλλες σημαντικές αθλητικές και πολιτιστικές διοργανώσεις;
Τελικό συμπέρασμα
Τίθεται, τέλος, ένα συγκεκριμένο πολιτικό και αναπτυξιακό ερώτημα προς τον κ. Αριστοτέλη Οικονόμου, ιδιοκτήτη της ΠΑΕ και, μετά την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων διαδικασιών της 13ης Ιουλίου, επικεφαλής του νέου ποδοσφαιρικού εγχειρήματος στον Πύργο.
Προτίθεται να επενδύσει, σε συνεργασία με την Πολιτεία και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, στη δημιουργία ενός νέου ποδοσφαιρικού γηπέδου, μέσω του επαγγελματικού αθλητικού οργανισμού που συγκροτεί;
Ή θα περιοριστεί αποκλειστικά στη χρηματοδότηση της αγωνιστικής λειτουργίας της ομάδας, επιλογή που ασφαλώς διαθέτει αθλητική, τουριστική και συναισθηματική αξία για τους φιλάθλους, χωρίς όμως να δημιουργεί μόνιμες αναπτυξιακές υποδομές για την πόλη;
Η εμπειρία δείχνει ότι τα πλέον επιτυχημένα μοντέλα επαγγελματικού αθλητισμού στηρίζονται στις ιδιόκτητες ή σύγχρονες αθλητικές υποδομές τους.
Δεν είναι τυχαίο ότι περιφερειακές ομάδες, όπως ο Αστέρας Τρίπολης και ο Παναιτωλικός, επένδυσαν στις εγκαταστάσεις τους, εξασφαλίζοντας διάρκεια, σταθερότητα και προοπτική.
Αντίθετα, μοντέλα που στηρίζονται αποκλειστικά στην οικονομική δύναμη ενός παράγοντα έχουν, κατά κανόνα, περιορισμένο χρονικό ορίζοντα.
Αυτό διδάσκει και η ιστορία του Πανηλειακού.
Η εποχή Σταυρόπουλου χάρισε στον Πύργο στιγμές υπερηφάνειας και πανελλήνιας αναγνώρισης γι' αυτό και παραμένει σημείο αναφοράς στη συλλογική μνήμη της πόλης.
Ταυτόχρονα μας δίδαξε ότι, χωρίς βιώσιμες υποδομές και ακαδημίες, ακόμη και το πιο επιτυχημένο αθλητικό εγχείρημα δύσκολα αντέχει στον χρόνο.
