«Κάθε χρόνο στις 2 Φεβρουαρίου γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων και σηματοδοτεί την ημερομηνία της υπογραφής της σύμβασης για τους υγροτόπους στις 2 Φεβρουαρίου 1971, στην ιρανική πόλη Ραμσάρ, στις ακτές της Κασπίας Θάλασσας. Σήμερα, οι 158 χώρες που έχουν υπογράψει τη Συνθήκη αυτή, δεσμεύονται να προστατεύουν τους υγροτόπους τους καθώς και να τους εκμεταλλεύονται με σωστό τρόπο ώστε να συμβάλλουν στην οικονομική ανάπτυξη του πλανήτη μας λαμβάνοντας υπόψη το δικαίωμα των επόμενων γενιών για ένα υγιές και καθαρό περιβάλλον. Εορτάστηκε για πρώτη φορά το 1997 . Η Ελλάδα έχει υπογράψει τη συγκεκριμένη σύμβαση και την επικύρωσε με το Ν.Δ.191/74.
Η Περιβαλλοντική Ομάδα του ΓΕ.Λ Ανδραβίδας ετοίμασε ένα μικρό αφιέρωμα στη λιμνοθάλασσα Κοτυχίου, η οποία βρίσκεται πολύ κοντά στην Ανδραβίδα και είναι ένας από τους 11 υγρότοπους που προστατεύονται από τη Συνθήκη Ραμσάρ.
Παρουσίαση της λ/θ Κοτυχίου
Η λ/θ Κοτυχίου βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή Λεχαινών-Αρετής της Περιφερειακής Ενότητας Ηλείας, βόρεια του ακρωτηρίου της Κυλλήνης και νότια του ακρωτηρίου του Αράξου. Είναι περιουσία του Δημοσίου και διοικητικά υπάγεται στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας.
Αποτελεί μια τυπική μεσογειακή λιμνοθάλασσα, την μεγαλύτερη της Δυτικής Πελοποννήσου, με έκταση περίπου 8000 στρεμμάτων, η οποία παρουσιάζει έντονη εποχική διακύμανση που εξαρτάται κύρια από την ετήσια βροχόπτωση, όπως άλλωστε και το βάθος της που κυμαίνεται από 40 εκατοστά έως 1 μέτρο και μπορεί να φτάσει σε σημεία και το 1,5 μέτρο σε περιόδους μεγάλης βροχόπτωσης.
Το σχήμα της είναι κλειστό ‘’C’’ και ο προσανατολισμός της, με το μεγαλύτερο άξονα παράλληλο στην ακτή, δείχνει ότι πρόκειται για λιμνοθάλασσα που σχηματίστηκε από αποκλεισμό αβαθούς ακτής. Η όλη περιοχή ήταν μια αβαθής θάλασσα, η οποία προσχωνόταν από τα φερτά υλικά που μετέφεραν οι ποταμοί και οι χείμαρροι της περιοχής, με συνέπεια το σχηματισμό λιμνών.
Ειδικά τα τελευταία χρόνια, μετά τη λειτουργία του αρδευτικού δικτύου της βόρειας ζώνης του φράγματος Πηνειού, η λ/θ λειτούργησε ως αποδέκτης αρκετών συλλεκτήριων τάφρων του αρδευτικού δικτύου.
Τροφοδοτείται με γλυκό νερό μέσω δικτύου ρευμάτων που εκβάλλουν στο εσωτερικό της και είναι:
· Ο Βέργας, το Κλιματσίδι και το Καπελεταίικο στα Β.Α
· Το Μπραντζελαίικο και ο Γούβας στα Νότια
· Ο Συκιάς και ο Τρικοκκιάς στα Ν.Δ
Διαχωρίζεται από το Ιόνιο πέλαγος με στενή λουρονησίδα μήκους περίπου 4,5 Km και πλάτους 30 m, ενώ επικοινωνεί με τη θάλασσα μέσω στομίου, το οποίο έχει στο στενότερο σημείο του πλάτος 23 m και βάθος 5 m. Στο σημείο αυτό γίνονται συνεχώς έργα ώστε να διατηρηθεί ανοιχτό το στόμιο.
Αξία και οφέλη για την ευρύτερη περιοχή
Το Κοτύχι, όπως άλλωστε και όλοι οι υγρότοποι, επιτελούν διάφορες λειτουργίες και από αυτές απορρέουν οι διάφορες αξίες που αποδίδονται σε αυτούς. Έτσι οι υγρότοποι:
1. συμβάλλουν στον εμπλουτισμό των υπόγειων υδροφορέων
2. διαθέτουν μηχανισμούς για τον έλεγχο των πλημμυρών, καθώς
αποθηκεύουν το νερό της πλημμύρας και το αποδίδουν βαθμιαία
3. δεσμεύουν το διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα
4. αποθηκεύουν ή ελευθερώνουν θερμότητα χάρη στην υψηλή
θερμοχωρητικότητα του νερού, ρυθμίζοντας έτσι το μικροκλίμα της περιοχής
5. παράγουν αλιεύματα, συντηρούν θηράματα, παρέχουν τροφή σε
αγροτικά ζώα
6. δίνουν ευκαιρίες για τουρισμό, άθληση, εκπαίδευση, έρευνα και
εργασία
Η λιμνοθάλασσα Κοτύχι είναι πλούσια σε ιχθυοπανίδα αποτελώντας φυσικό πόλο έλξης των ψαριών για την διαβίωση τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αλιευτική εκμετάλλευση της λιμνοθάλασσας και την αφαίρεση εκατοντάδων τόνων ψαριών ετησίως. Η αλιεία γίνεται με ιχθυοσυλλεκτικές εγκαταστάσεις που έχουν κατασκευασθεί εκεί που ενώνεται η λιμνοθάλασσα με τη θάλασσα.
Την αλιευτική εκμετάλλευση της λιμνοθάλασσας έχει αναλάβει η δημοτικό-συνεταιριστική εταιρία «Κοτύχι ΑΕ» και τα αλιευόμενα είδη είναι : κεφαλοειδή (40%), χέλια (50%), λαβράκια (8%) και διάφορα άλλα (τσιπούρες, γλώσσες, κτλ. 2%).
Η λειτουργία της λιμνοθάλασσας στηρίζεται στο φαινόμενο της παλίρροιας. Η
εναλλαγή της φοράς ροής των νερών δυο φορές την ημέρα έχει σαν αποτέλεσμα τις μετακινήσεις ψαριών από την θάλασσα προς την λ/θ και αντίστροφα. Στην περιοχή απαντώνται περίπου 60 είδη πτηνών, 5 είδη θηλαστικών και 7 είδη αμφίβιων ερπετών, ενώ τα παράλια Κοτυχίου αποτελούν σημαντικό τόπο αναπαραγωγής της θαλάσσιας χελώνας Καρέτα-Καρέτα. Τα ρηχά νερά της λιμνοθάλασσας και οι καλαμώνες που αφθονούν στην περιοχή, προσφέρουν προστασία και αποτελούν κατάλληλα ενδιαιτήματα για την άγρια ζωή. Πολλά νερόφιδα, βάτραχοι και διάφορα είδη ψαριών των γλυκών και υφάλμυρων νερών βρίσκουν τροφή και χώρο για φώλιασμα.
Από ορνιθολογικής πλευράς, το Κοτύχι είναι ο πιο σημαντικός υγρότοπος της Πελοποννήσου, γιατί βρίσκεται ακριβώς επάνω στο δυτικό διάδρομο της αποδημίας των πουλιών. Κατά τη διάρκεια της αποδημίας μπορεί να παρατηρήσει κανείς σπάνια είδη πουλιών, που σταματούν να ξεκουραστούν και να τραφούν. Κάθε χειμώνα συγκεντρώνονται στο Κοτύχι και διαχειμάζουν μεγάλοι αριθμοί από αγριόπαπιες διαφόρων ειδών, όπως Πρασινοκέφαλες, Σφυριχτάρια, Κιρκίρια, Φαλαρίδες και Κορμοράνοι. Τα τελευταία χρόνια έχουν παρατηρηθεί και πολλοί πανέμορφοι κύκνοι. Από τις λειτουργίες και κατά συνέπεια τις αξίες των υγροτόπων απορρέει και η ανάγκη για την προστασία τους.
Καθεστώς προστασίας
Η λιμνοθάλασσα Κοτύχι μαζί με γειτονικούς υγροτόπους και με το δάσος της Στροφυλιάς, έχει συμπεριληφθεί από το 1974 στον Κατάλογο Υγροτόπων Διεθνούς σημασίας της Συνθήκης Ραμσάρ και αποτελεί έναν από τους 11 υγροτόπους που έχει εντάξει η χώρα μας στον κατάλογο αυτό.
Αποτελεί τμήμα του Δικτύου Natura 2000 με κωδικό GR2330006 ως Ζώνη Ειδικής Προστασίας σύμφωνα με την οδηγία 79/409/ΕΟΚ για την προστασία των πουλιών και παράλληλα αποτελεί Προτεινόμενο Τόπο Κοινοτικού
Ενδιαφέροντος του δικτύου Natura 2000, σύμφωνα με την οδηγία 92/43/ΕΟΚ για την προστασία των οικοτόπων και ειδών πανίδας και χλωρίδας.
Με Κοινή Υπουργική Απόφαση, οι χερσαίες, οι υδάτινες και οι θαλάσσιες περιοχές της Λιμνοθάλασσας Κοτυχίου, του δάσους Στροφυλιάς και της ευρύτερης περιοχής τους, χαρακτηρίζονται ως Εθνικό Πάρκο που θα φέρει την ονομασία «Δάσος Στροφυλιάς-Λιμνοθάλασσα Κοτυχίου». Το Εθνικό Πάρκο καλύπτει έκταση 48.000 στρεμμάτων και περιβάλλεται από περιφερειακή ζώνη προστασίας έκτασης 88.000 στρεμμάτων στην οποία προβλέπονται περιορισμοί σε ορισμένες δράσεις και χρήσεις. Στο Λάππα Αχαΐας λειτουργεί Κέντρο Πληροφόρησης της προστατευόμενης περιοχής υγροτόπων Στροφυλιάς-Κοτυχίου και μπορούν να το επισκέπτονται ομάδες μαθητών όλων των τάξεων και να συμμετέχουν σε διάφορες δραστηριότητες ανάλογα με την ηλικία τους.
Ας μην ξεχνάμε, λοιπόν, ότι οι υγρότοποι είναι πηγή ζωής και αξίζει να τους γνωρίσουμε και να τους προστατεύσουμε.
Περιβαλλοντική Ομάδα Γενικού Λυκείου Ανδραβίδας (Σχ. Έτος: 2013-14)
Πηγές: 1. Αργυράκης Δημήτριος, Διερεύνηση των ανθρωπογενών πιέσεων στη Λιμνοθάλασσα Κοτυχίου. Αξιολόγηση περιβαλλοντικών επιδράσεων (Διπλωματική εργασία), Αθήνα, 2010.
2. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Έδεσσας: http://kpe-edess.pel.sch.gr/
3. Ελληνικό Κέντρο Υγροτόπων-Βιοτόπων: http://www.ekby.gr
4. Φωτογραφίες από τη Συλλογή Φωτογραφιών του ΓΕ.Λ Ανδραβίδας
http://lyk-andrav.ilei.sch.gr/photos
