Σε κρίσιμη καμπή βρίσκεται η μεσογειακή φώκια στην Ελλάδα καθώς, όπως επισημάνθηκε την Τετάρτη (17/12), η ραγδαία αύξηση του θαλάσσιου τουρισμού απειλεί να αναστρέψει την πρόοδο που έχει επιτευχθεί για τη διάσωση του είδους.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με τον Guardian, φιλοξενεί σήμερα περίπου 500 μεσογειακές φώκιες, δηλαδή τον μισό παγκόσμιο πληθυσμό της monachus monachus, η οποία πλέον κατατάσσεται ως «ευάλωτο» και όχι «κινδυνεύον» είδος. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, η όχληση από τα σκάφη και η ανθρώπινη παρουσία στις ζώνες αναπαραγωγής δημιουργούν θανάσιμους κινδύνους.
Από το κυνήγι στην τουριστική πίεση
Ενώ παλαιότερες απειλές όπως η θανάτωση για το δέρμα έχουν εκλείψει, η μείωση των ιχθυαποθεμάτων και η εμπλοκή σε αλιευτικά εργαλεία παραμένουν σοβαρά προβλήματα. Ο μεγαλύτερος σύγχρονος κίνδυνος για τη μεσογειακή φώκια, όμως, προέρχεται από τη βιομηχανία τουρισμού.
Οι φώκιες, λόγω της ανθρώπινης πίεσης, κατέφυγαν σε θαλάσσιες σπηλιές για να γεννήσουν, μέρη συχνά ακατάλληλα λόγω του κυματισμού. Πλέον, ούτε εκεί είναι ασφαλείς. «Μια εβδομάδα μετά τη γέννα, οι μητέρες φώκιες βγαίνουν για ψάρεμα», εξηγεί ο Πάνος Δενδρινός, πρόεδρος της MOm (Εταιρεία για τη Μελέτη και Προστασία της Μεσογειακής Φώκιας) και προσθέτει: «Αν κάποιος μπει στη σπηλιά, το μικρό πανικοβάλλεται και την εγκαταλείπει, με αποτέλεσμα η μητέρα να μην μπορεί να το βρει».
Το παράδειγμα των Σποράδων και η κρίση στο Ιόνιο
Η κατάσταση παρουσιάζει δύο όψεις. Στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου, και συγκεκριμένα στη νήσο Πιπέρι όπου η πρόσβαση απαγορεύεται αυστηρά, τα μέτρα αποδίδουν. Ο θαλάσσιος βιολόγος, Άγγελος Αργυρίου, επιβεβαιώνει πως οι φώκιες πλέον ξεκουράζονται σε ανοιχτές παραλίες, δείγμα ότι αισθάνονται ασφαλείς.
Αντίθετα, στη βραχονησίδα Φορμίκουλα στο Ιόνιο, η κατάσταση περιγράφεται δραματική. Παρά τη θεσμοθέτηση ζώνης απαγόρευσης 200 μέτρων, η περιοχή κατακλύζεται από τουριστικά σκάφη.
Ο θαλάσσιος βιολόγος, Joan Gonzalvo από το Ινστιτούτο «Tethys», αναφέρει χαρακτηριστικά: «Αυτό που άρχισε ως συναρπαστικό, εξελίχθηκε σε εφιάλτη. Πριν χρόνια βλέπαμε πέντε-έξι φώκιες μαζί. Τώρα είμαστε τυχεροί αν δούμε μία». Ο ίδιος έχει καταγράψει περιστατικά κατά τα οποία τουρίστες μπήκαν σε σπηλιές, οδηγώντας στην εξαφάνιση νεογέννητων ενώ, τον Αύγουστο του 2024, μέτρησε πάνω από 50 σκάφη γύρω από τη βραχονησίδα.
Θαλάσσια πάρκα και έλλειψη φύλαξης
Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ανακοίνωσε πρόσφατα τη δημιουργία δύο νέων θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών (MPA), ωστόσο το ζήτημα της εφαρμογής παραμένει αγκάθι. Μελέτη περιβαλλοντικών οργανώσεων έδειξε ότι μόλις 12 από τις 174 θαλάσσιες περιοχές Natura 2000 έχουν ουσιαστικό καθεστώς προστασίας.
Οι επιστήμονες ζητούν άμεση ενίσχυση του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ). «Χρειαζόμαστε περισσότερα σκάφη και προσωπικό, η αναφορά στο Λιμενικό είναι διαδικασία χρονοβόρα και αναποτελεσματική», τονίζει ο Πάνος Δενδρινός.
«Αν δεν μπορέσουμε να προστατεύσουμε αυτόν τον σημαντικό βιότοπο, υπάρχει ελάχιστη ελπίδα για οτιδήποτε άλλο στους ωκεανούς μας», προειδοποιεί ο Joan Gonzalvo, ζητώντας σοβαρές επενδύσεις στην επιβολή του νόμου.
{https://www.youtube.com/watch?v=Zfp8vL4WR7M}
Πηγή: iEidiseis.gr
