Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στις αγορές είναι πια μετρήσιμο μέγεθος. Σε έρευνα της Adobe τον Μάρτιο του 2026, σε περισσότερους από 5.000 ερωτηθέντες στις ΗΠΑ, το 39% δήλωσε ότι την είχε ήδη χρησιμοποιήσει για τις ηλεκτρονικές αγορές του. Παράλληλα, σύμφωνα με την εταιρεία, οι επισκέψεις από εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης σε αμερικανικές ιστοσελίδες λιανικής αυξήθηκαν κατά 393% το πρώτο τρίμηνο του 2026, σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Μια καινούρια συνήθεια αποκτά θέση στην καθημερινότητά μας. Πριν αγοράσουμε, μπορούμε να αναζητήσουμε πληροφορίες στη Google, να ζητήσουμε προτάσεις από έναν ψηφιακό βοηθό και να συνδυάσουμε τις απαντήσεις τους. Για εμάς, τους καταναλωτές, μια στοχευμένη απάντηση μπορεί να σημαίνει λιγότερες ανοιχτές καρτέλες και ευκολότερη σύγκριση. Για τις επιχειρήσεις σημαίνει και κάτι ακόμη: ένα νέο πεδίο ανταγωνισμού για το ποια θα βρεθεί μέσα στις προτάσεις ενός chatbot.
Από τους συνδέσμους στις στοχευμένες απαντήσεις
Η Google έχει ήδη ενσωματώσει αυτή την αλλαγή στην αναζήτηση. Τον Μάιο του 2024 άρχισε να διαθέτει ευρέως στις ΗΠΑ τα AI Overviews: συνόψεις που δημιουργούνται με παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη και εμφανίζονται πάνω από τα παραδοσιακά αποτελέσματα. Δίπλα στη λίστα των συνδέσμων, ο χρήστης βρίσκει πλέον και μια έτοιμη απάντηση. Τον Μάιο του 2025, η Google ανακοίνωσε ότι πραγματοποιούνται περισσότερες από 5 τρισεκατομμύρια αναζητήσεις ετησίως. Σύμφωνα με εσωτερικές μετρήσεις της, τα AI Overviews αύξησαν πάνω από 10% τον όγκο των αναζητήσεων στις κατηγορίες ερωτημάτων όπου εμφανίζονταν, στις ΗΠΑ και στην Ινδία. Η μέτρηση βασίστηκε σε σύγκριση ομάδων χρηστών με και χωρίς πρόσβαση στις συνόψεις. Η τεχνητή νοημοσύνη αποκτά έτσι θέση μέσα στην ίδια την αναζήτηση, επηρεάζοντας τον τρόπο με τον οποίο βρίσκουμε και αξιολογούμε πληροφορίες.
Σε έρευνα που διεξήγαγε το Pew Research Center, ανεξάρτητος αμερικανικός ερευνητικός οργανισμός, τον Φεβρουάριο του 2026 σε 5.119 ενηλίκους, το 42% δήλωσε ότι χρησιμοποιεί chatbot τεχνητής νοημοσύνης για να αναζητήσει πληροφορίες. Τον ίδιο μήνα, έρευνα της McKinsey σε 4.008 καταναλωτές στις ΗΠΑ έδειξε ότι το 68% είχε χρησιμοποιήσει τουλάχιστον ένα εργαλείο ΤΝ μέσα στους προηγούμενους τρεις μήνες. Ανάμεσα σε όσους χρησιμοποιούσαν ΤΝ, το 19% την είχε αξιοποιήσει για να ανακαλύψει ή να επιλέξει μάρκες, προϊόντα και υπηρεσίες. Η Similarweb, εταιρεία που μετρά την επισκεψιμότητα ιστοσελίδων και εφαρμογών, αποτυπώνει στην έκθεσή της για το ηλεκτρονικό εμπόριο του 2026 μια αγορά σε μετάβαση. Οι παραπομπές από εργαλεία παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης αντιστοιχούν μόλις στο 0,4% των επισκέψεων σε ηλεκτρονικά καταστήματα, περίπου τέσσερις στις χίλιες. Η έκθεση καταγράφει, ωστόσο, ετήσια αύξηση 203% αυτών των επισκέψεων και αναφέρει ότι ένας στους τέσσερις καταναλωτές χρησιμοποιεί ΤΝ πριν αγοράσει.
Η νέα συνήθεια συνυπάρχει με την αναζήτηση: σύμφωνα με τη Similarweb, στο 89% των περιπτώσεων, όσοι συμβουλεύονται ΤΝ για την έρευνα αγοράς τους χρησιμοποιούν επίσης μηχανές αναζήτησης. Η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή ενός καταναλωτή που συνδυάζει εργαλεία, αναζητώντας περισσότερη βοήθεια πριν αποφασίσει.
Η βιτρίνα μετακομίζει
Στις 24 Μαρτίου 2026, η OpenAI ανακοίνωσε ότι μεγάλες εταιρείες λιανικής, από τη Sephora και τη Nordstrom μέχρι τη Best Buy και τη Home Depot, είχαν ήδη συνδεθεί με την υποδομή της για την αναζήτηση προϊόντων στο ChatGPT. Μέσω αυτής, οι επιχειρήσεις μπορούν να παρέχουν δεδομένα από τους καταλόγους τους, βοηθώντας το σύστημα να παρουσιάζει πληρέστερες και πιο ενημερωμένες πληροφορίες. Στην ίδια ανακοίνωση, η OpenAI ανέφερε ότι τα δεδομένα προϊόντων των εμπόρων που χρησιμοποιούν το Shopify είχαν ήδη ενσωματωθεί μέσω του Shopify Catalog. Το Shopify είναι μια πλατφόρμα που υποστηρίζει τη λειτουργία εκατομμυρίων επιχειρήσεων ηλεκτρονικού εμπορίου. Το ζητούμενο είναι απλό: όταν κάποιος ρωτήσει το ChatGPT «θέλω μια δερμάτινη γυναικεία τσάντα μέχρι 1.500 ευρώ, χωρίς μεγάλο λογότυπο», ο ψηφιακός βοηθός να διαθέτει αρκετές και σωστές πληροφορίες για να του παρουσιάσει συγκεκριμένες επιλογές.
Στις 2 Σεπτεμβρίου 2026, η Anthropic, η εταιρεία πίσω από το Claude, παρουσίασε έτοιμα πρότυπα και εργαλεία με τα οποία οι επιχειρήσεις μπορούν να δημιουργούν ψηφιακούς βοηθούς αγορών στις δικές τους ιστοσελίδες και εφαρμογές. Ο χρήστης περιγράφει με καθημερινή γλώσσα τι θέλει και ο βοηθός αναζητεί προϊόντα στον κατάλογο, παρουσιάζει συγκρίσεις και μπορεί να ετοιμάσει το καλάθι για την ολοκλήρωση της αγοράς. Για τις επιχειρήσεις, αυτές οι εξελίξεις προσθέτουν ένα ακόμη ζητούμενο στην παρουσία τους στο διαδίκτυο. Η προσέλκυση επισκεπτών στη δική τους ιστοσελίδα παραμένει σημαντική. Παράλληλα, η πρώτη συνάντηση του καταναλωτή με ένα προϊόν μπορεί να γίνεται μέσα στην απάντηση ενός ψηφιακού βοηθού. Αν κάποιος ζητήσει «πέντε καλά ξενοδοχεία στη Ρώμη», «τρεις βαλίτσες μέχρι 500 ευρώ» ή «τέσσερα ανδρικά ρολόγια γύρω στις 5.000», το ερώτημα για τις εταιρείες είναι ποια ονόματα θα χωρέσουν τελικά στις προτάσεις.
Υπάρχει και μια ακόμη δυσκολία: η εμφάνιση ενός ιστοτόπου στις πηγές μιας απάντησης διαφέρει από την ονομαστική αναφορά της εταιρείας μέσα στο κείμενό της. Μελέτη της Semrush, εταιρείας που αναλύει την παρουσία επιχειρήσεων στις διαδικτυακές αναζητήσεις, κατέγραψε πολλές περιπτώσεις στις οποίες οι πλατφόρμες ΤΝ παρέθεταν σύνδεσμο προς μια ιστοσελίδα, παραλείποντας το όνομα της μάρκας από την απάντηση. Ο σύνδεσμος προσφέρει έναν δρόμο προς την εταιρεία, η ρητή αναφορά του ονόματός της δίνει διαφορετική προβολή.
Η Ελλάδα του 83,5%
Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2025 το 32,7% των κατοίκων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ηλικίας 16–74 ετών είχε χρησιμοποιήσει εργαλεία παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης κατά τους τρεις μήνες πριν από την έρευνα. Στις ηλικίες 16–24, το ποσοστό έφτανε το 63,8%. Η Ελλάδα κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό νέων χρηστών στην ΕΕ: 83,5%. Το ποσοστό αφορά τη χρήση αυτών των εργαλείων για διαφορετικούς σκοπούς, από την εκπαίδευση έως την προσωπική και επαγγελματική δραστηριότητα. Η αξιοποίησή τους ειδικά για αγορές απαιτεί ξεχωριστή μέτρηση. Το εύρημα δείχνει πάντως πόσο διαδεδομένη είναι ήδη η επαφή των νέων στην Ελλάδα με την παραγωγική ΤΝ, δημιουργώντας πρόσφορο έδαφος για νέες χρήσεις της.
Ποιος επηρεάζει τελικά τι θα αγοράσουμε; Όταν ζητάμε από έναν ψηφιακό βοηθό να συγκρίνει προϊόντα και να μας προτείνει λίγες επιλογές, του αναθέτουμε ένα μέρος της έρευνας αγοράς. Μαζί, του δίνουμε τη δυνατότητα να επηρεάσει ποια ονόματα θα προσέξουμε και ποια θα μείνουν έξω από τη σύγκρισή μας. Και η παραδοσιακή αναζήτηση ιεραρχεί όσα βλέπουμε. Η συνομιλία με έναν βοηθό ΤΝ προσθέτει ένα ακόμη στάδιο επιλογής: αντί για μια σειρά συνδέσμων, μπορεί να μας παρουσιάσει μια σύντομη λίστα προϊόντων, συνοδευόμενη από εξηγήσεις και συστάσεις. Η χρησιμότητά της εξαρτάται από την ακρίβεια των πληροφοριών, το εύρος των επιλογών που εξετάστηκαν και τα κριτήρια της πρότασης. Οι επιχειρήσεις έστησαν ολόκληρες στρατηγικές για να μας πείσουν να ανοίξουμε έναν σύνδεσμο. Τώρα έχουν έναν επιπλέον στόχο: να βρίσκονται ανάμεσα στις επιλογές που παρουσιάζει ένας ψηφιακός βοηθός. Και οι καταναλωτές έναν ακόμη λόγο να ρωτούν: «Γιατί μου το προτείνεις αυτό;»
Πηγή: newmoney.gr
