το κόστος φύλαξης και συντήρησης των εγκαταστάσεων που έκλεισαν και τα αποτελέσματα της αξιοποίησης της στρατιωτικής περιουσίας καλεί τον υπουργό Εθνικής Άμυνας ο βουλευτής και υπεύθυνος του ΚΤΕ Άμυνας του ΠΑΣΟΚ Μιχάλης Κατρίνης, με ερώτηση και αίτηση κατάθεσης εγγράφων, κατόπιν συνεργασίας με τον τομέα Άμυνας του κόμματος.
Όπως επισημαίνει, το Υπουργείο έχει ανακοινώσει συγχωνεύσεις 137 στρατοπέδων και σχεδιασμό για ακόμη 45, προβάλλοντας πρόσθετη εξοικονόμηση 16,5 εκατ. ευρώ ετησίως. Ωστόσο, η παύση λειτουργίας ενός στρατοπέδου δεν μηδενίζει τις δαπάνες του. Οι εγκαταστάσεις εξακολουθούν να χρειάζονται φύλαξη, συντήρηση και πυροπροστασία, ενώ ενδέχεται να δεσμεύουν προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων.
Ο Μιχάλης Κατρίνης θέτει το ερώτημα εάν στην εξαγγελθείσα εξοικονόμηση έχουν συνυπολογιστεί αυτές οι δαπάνες, μαζί με το κόστος μεταστάθμευσης των μονάδων και προσαρμογής των στρατοπέδων υποδοχής. Καλεί τον υπουργό να παρουσιάσει τη μεθοδολογία υπολογισμού και το καθαρό δημοσιονομικό αποτέλεσμα για το 2025 και το 2026.
Παράλληλα, τονίζει ότι η εμφάνιση ακινήτων σε καταλόγους «προς αξιοποίηση» δεν αποτελεί απόδειξη ολοκληρωμένου έργου. Η ερώτηση αφορά πόσα πρώην στρατόπεδα έχουν αποκτήσει νέα χρήση, πόσα αποφέρουν έσοδα και πόσα παραμένουν χωρίς εγκεκριμένο σχέδιο. Για τις εκκρεμείς αξιοποιήσεις, ο βουλευτής απαιτεί συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, προϋπολογισμούς και προσδιορισμό των εμποδίων.
Σε σχέση με τη λειτουργία του Φορέα Αξιοποίησης Ακινήτων Ενόπλων Δυνάμεωνεπισημαίνει ότι δεν προκύπτει η ολοκλήρωση της προβλεπόμενης κοινοβουλευτικής διαδικασίας για τον Πρόεδρο και του διορισμού του Διοικητικού Συμβουλίου. Θέτει, συνεπώς, ερωτήματα για την επίσημη έναρξη λειτουργίας του Φορέα, τους Κανονισμούς του και τα όργανα που εγκρίνουν σήμερα δαπάνες και αποφάσεις αξιοποίησης.
Τέλος, ζητά να κατατεθούν οι οικονομικοί υπολογισμοί, τα στοιχεία κόστους και φύλαξης, τα σχέδια αξιοποίησης και οι πράξεις που τεκμηριώνουν τη λειτουργία και τη διοίκηση του Φορέα.
Επισυνάπτεται το κείμενο της ερώτησης και αίτησης κατάθεσης εγγράφων
ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Προς: Υπουργό Εθνικής Άμυνας κ. Ν. Δένδια
Θέμα: Κόστος κλειστών στρατοπέδων, αξιοποίηση της στρατιωτικής περιουσίας και λειτουργία του ΦΑΑΕΔ
Στο πλαίσιο της αναδιοργάνωσης των Ενόπλων Δυνάμεων, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχει προχωρήσει σε εκτεταμένες συγχωνεύσεις στρατοπέδων, με διακηρυγμένους στόχους τον εξορθολογισμό των δομών, την εξοικονόμηση πόρων και την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση του προσωπικού.
Σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις του Υπουργείου, είχαν ήδη πραγματοποιηθεί συγχωνεύσεις 137 στρατοπέδων, ενώ στη Β΄ Φάση της μεταρρύθμισης ανακοινώθηκε η συγχώνευση 45 επιπλέον στρατοπέδων και πρόσθετη εξοικονόμηση 16,5 εκατ. ευρώ ετησίως από τις συγχωνεύσεις στρατοπέδων.
Μετά τις ανακοινώσεις απαιτείται πλέον μετρήσιμος απολογισμός αποτελέσματος. Η συγχώνευση ή η παύση λειτουργίας ενός στρατοπέδου δεν συνεπάγεται αυτομάτως ούτε την πλήρη απελευθέρωση του αντίστοιχου ακινήτου ούτε την παύση του κόστους του.
Οι εκτάσεις, τα κτήρια και οι εγκαταστάσεις παραμένουν δημόσια περιουσία και, μέχρι την επαναχρησιμοποίηση ή την αξιοποίησή τους, εξακολουθούν να δημιουργούν ανάγκες φύλαξης, προστασίας, πυροπροστασίας και συντήρησης. Παράλληλα, πρέπει να αποσαφηνιστεί εάν εξακολουθεί να δεσμεύεται προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων για εγκαταστάσεις στις οποίες δεν εδρεύουν πλέον ενεργές μονάδες.
Συνεπώς, για την αποτίμηση της ανακοινωθείσας εξοικονόμησης των 16,5 εκατ. ευρώ ετησίως πρέπει να διευκρινιστεί εάν έχουν συνυπολογιστεί οι δαπάνες των ανενεργών ακινήτων, καθώς και οι εφάπαξ και επαναλαμβανόμενες δαπάνες μεταστάθμευσης μονάδων και προσαρμογής των στρατοπέδων υποδοχής, ώστε να προκύψει το πραγματικό καθαρό δημοσιονομικό αποτέλεσμα.
Αντίστοιχα, η ένταξη ενός ακινήτου σε κατάλογο «προς αξιοποίηση» δεν ισοδυναμεί με την πραγματική αξιοποίησή του. Η αξιοποίηση προϋποθέτει συγκεκριμένη τελική χρήση, ωρίμανση του ακινήτου, επίλυση νομικών και πολεοδομικών εκκρεμοτήτων, πλάνο ενεργειών και εργασιών, αρμόδιο φορέα, χρονοδιάγραμμα και τελικά μετρήσιμο οικονομικό ή κοινωνικό αποτέλεσμα.
Κεντρικό ρόλο στη διαδικασία αυτή καλείται να διαδραματίσει ο Φορέας Αξιοποίησης Ακινήτων Ενόπλων Δυνάμεων (ΦΑΑΕΔ), ο οποίος συστάθηκε με τον ν. 5223/2025 για την αξιοποίηση των χαρακτηρισμένων ως μη επιχειρησιακά αναγκαίων ακινήτων. Ο ΦΑΑΕΔ διαθέτει ήδη Οργανισμό και δημοσιευμένο χαρτοφυλάκιο στρατιωτικών ακινήτων «προς αξιοποίηση».
Σύμφωνα με το άρθρο 17 του ν. 5223/2025, όπως ισχύει, ο ΦΑΑΕΔ διοικείται από πενταμελές Διοικητικό Συμβούλιο και ο Πρόεδρός του επιλέγεται από τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας κατόπιν ακρόασης και γνώμης της Διαρκούς Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, σύμφωνα με τον Κανονισμό της Βουλής.
Μέχρι σήμερα, δεν προκύπτει ότι έχει πραγματοποιηθεί η προβλεπόμενη κοινοβουλευτική διαδικασία για τον προτεινόμενο Πρόεδρο ούτε ότι έχει ολοκληρωθεί ο διορισμός του προβλεπόμενου Διοικητικού Συμβουλίου.
Ο ίδιος νόμος περιλαμβάνει μεταβατική πρόβλεψη, σύμφωνα με την οποία ο Διευθυντής της ΥΠΑΑΠΕΔ ασκεί καθήκοντα Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου μέχρι την έναρξη λειτουργίας του ΦΑΑΕΔ και έχει, μεταξύ άλλων, την αρμοδιότητα να προωθήσει τις διαδικασίες για τον διορισμό του Διοικητικού Συμβουλίου..
Κατόπιν των ανωτέρω,
ΕΡΩΤΑΤΑΙ Ο κ. ΥΠΟΥΡΓΟΣ:
1. Πόσα στρατόπεδα έχουν μέχρι σήμερα πράγματι παύσει να φιλοξενούν ενεργές στρατιωτικές μονάδες και πόσα από τα αντίστοιχα ακίνητα έχουν απελευθερωθεί πλήρως από ενεργό στρατιωτική χρήση;
2. Πόσα από τα ακίνητα αυτά εξακολουθούν να απαιτούν φύλαξη με προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων και πόσα στελέχη ή ανθρωποώρες διατέθηκαν για τον σκοπό αυτό κατά τα έτη 2025 και 2026; Ποιο είναι το συνολικό κόστος φύλαξης, προστασίας, συντήρησης, ηλεκτροδότησης, ύδρευσης, πυροπροστασίας και λοιπών αναγκαίων δαπανών των εγκαταστάσεων αυτών;
3. Ποια ακριβώς κατηγορία εξοικονόμησης αντιπροσωπεύει το ποσό των 16,5 εκατ. ευρώ ετησίως και ποιο είναι το μεθοδολογικό μοντέλο υπολογισμού του; Έχουν συνυπολογιστεί στο ποσό αυτό οι εφάπαξ και επαναλαμβανόμενες δαπάνες που προκύπτουν από τη μεταστάθμευση μονάδων, την προσαρμογή των στρατοπέδων υποδοχής, τη φύλαξη και τη συντήρηση εγκαταστάσεων που παύουν να χρησιμοποιούνται; Ποιο είναι το καθαρό δημοσιονομικό αποτέλεσμα για τα έτη 2025 και 2026 μέχρι σήμερα;
4. Από τα ακίνητα που έχουν απελευθερωθεί από ενεργό στρατιωτική χρήση:
α) Πόσα έχουν ήδη αξιοποιηθεί και έχουν αποκτήσει συγκεκριμένη νέα χρήση;
β) Πόσα έχουν ήδη αποφέρει πραγματικά έσοδα και ποιο είναι το ύψος αυτών;
γ) Πόσα βρίσκονται σε ενεργή διαδικασία αξιοποίησης;
δ) Πόσα διαθέτουν εγκεκριμένο σχέδιο αξιοποίησης, χωρίς να έχει ακόμη αρχίσει η υλοποίησή του;
ε) Πόσα δεν διαθέτουν μέχρι σήμερα συγκεκριμένο εγκεκριμένο σχέδιο αξιοποίησης;
Πόσα από τα ανωτέρω ακίνητα παραμένουν χωρίς ολοκληρωμένη αξιοποίηση για χρονικό διάστημα άνω των 12, 24 και 36 μηνών από την ημερομηνία παύσης της ενεργού στρατιωτικής χρήσης; Ποιο είναι το συνολικό οικονομικό αποτέλεσμα από τα ακίνητα που έχουν ήδη αξιοποιηθεί και ποιο άλλο μετρήσιμο κοινωνικό ή αναπτυξιακό αποτέλεσμα έχει καταγραφεί;
5. Για τα ακίνητα που βρίσκονται σε διαδικασία αξιοποίησης, υπάρχει συγκεκριμένο και εγκεκριμένο πλάνο ενεργειών και εργασιών; Για κάθε τέτοιο ακίνητο, να διευκρινιστούν η προβλεπόμενη τελική χρήση, οι απαιτούμενες διοικητικές, νομικές, πολεοδομικές και τεχνικές ενέργειες, ο αρμόδιος φορέας για κάθε στάδιο, τα βασικά ορόσημα, το απαιτούμενο κόστος ή ο εγκεκριμένος προϋπολογισμός, το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης και οι τυχόν εκκρεμότητες που εμποδίζουν την αξιοποίηση. Για όσα ακίνητα δεν διαθέτουν εγκεκριμένο πλάνο αξιοποίησης, πότε προβλέπεται η κατάρτισή του;
6. Έχει διαπιστωθεί με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας η έναρξη λειτουργίας του ΦΑΑΕΔ κατά την παρ. 3 του άρθρου 12 του ν. 5223/2025; Εάν ναι, πότε και με ποια απόφαση;
Έχουν τεθεί σε ισχύ ο Κανονισμός Εσωτερικής Λειτουργίας και ο Κανονισμός Διαδικασιών Αξιοποίησης Ακινήτων; Εάν όχι, ποιο είναι το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα;
Έχει προταθεί συγκεκριμένο πρόσωπο για τη θέση του Προέδρου του ΦΑΑΕΔ και έχει κινηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία ακρόασης και διατύπωσης γνώμης της Διαρκούς Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων; Εάν όχι, για ποιον λόγο και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης της διαδικασίας;
Έχει διοριστεί και συγκροτηθεί το προβλεπόμενο πενταμελές Διοικητικό Συμβούλιο; Εάν όχι, ποια όργανα ασκούν σήμερα τις αρμοδιότητες που ο ν. 5223/2025, όπως ισχύει, αναθέτει στον Πρόεδρο και στο Διοικητικό Συμβούλιο και βάσει ποιων συγκεκριμένων διατάξεων ή πράξεων;
Ποιο όργανο εγκρίνει σήμερα τις δαπάνες, το επιχειρησιακό σχέδιο και τις ενέργειες ωρίμανσης και αξιοποίησης των ακινήτων;
7. Ποιο είναι το επιχειρησιακό σχέδιο και το πρόγραμμα δράσης του ΦΑΑΕΔ για τα έτη 2026–2027; Ποιοι είναι οι συγκεκριμένοι ποσοτικοί και οικονομικοί στόχοι ως προς τα ακίνητα που πρόκειται να ωριμάσουν, τις διαδικασίες αξιοποίησης που θα εκκινήσουν ή θα ολοκληρωθούν και τα αναμενόμενα έσοδα;;
ΠΑΡΑΚΑΛΕΙΣΘΕ ΝΑ ΚΑΤΑΘΕΣΕΤΕ
1. Συγκεντρωτικό πίνακα των στρατοπέδων που έχουν παύσει να φιλοξενούν ενεργές μονάδες, με ημερομηνία παύσης ενεργού χρήσης, σημερινή κατάσταση, αρμόδιο φορέα διαχείρισης, καθεστώς προστασίας και φύλαξης και στάδιο αξιοποίησης.
2. Τα στοιχεία, τις μελέτες και τους οικονομικούς υπολογισμούς βάσει των οποίων προέκυψε η ανακοινωθείσα εξοικονόμηση των 16,5 εκατ. ευρώ ετησίως, καθώς και τις κατηγορίες δαπανών που ελήφθησαν υπόψη, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών μεταστάθμευσης μονάδων και προσαρμογής των στρατοπέδων υποδοχής.
3. Συγκεντρωτικά στοιχεία για τα έτη 2025 και 2026 σχετικά με το κόστος φύλαξης, προστασίας και βασικής συντήρησης των ανενεργών εγκαταστάσεων και το προσωπικό ή τις ανθρωποώρες των Ενόπλων Δυνάμεων που διατέθηκαν για τη φύλαξή τους.
4. Συγκεντρωτικό πίνακα των ακινήτων πρώην στρατοπέδων που έχουν ενταχθεί σε διαδικασία αξιοποίησης, με την ημερομηνία παύσης ενεργού στρατιωτικής χρήσης, την προβλεπόμενη τελική χρήση, το σημερινό στάδιο, το υφιστάμενο πλάνο ενεργειών και εργασιών, τα βασικά ορόσημα, το χρονοδιάγραμμα, τον προϋπολογισμό, τις εκκρεμότητες που εμποδίζουν την αξιοποίηση και τα πραγματοποιηθέντα μέχρι σήμερα έσοδα ή άλλο μετρήσιμο αποτέλεσμα.
5. Κάθε πράξη ή έγγραφο με το οποίο έχει προταθεί ή κινηθεί διαδικασία επιλογής Προέδρου του ΦΑΑΕΔ και, εφόσον έχει ήδη αποσταλεί σχετικό αίτημα προς τη Βουλή, το έγγραφο με το οποίο ζητήθηκε η προβλεπόμενη ακρόαση και γνώμη της αρμόδιας Διαρκούς Επιτροπής.
6. Την απόφαση διαπίστωσης της έναρξης λειτουργίας του ΦΑΑΕΔ κατά την παρ. 3 του άρθρου 12 του ν. 5223/2025, τον Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουργίας, τον Κανονισμό Διαδικασιών Αξιοποίησης Ακινήτων και την απόφαση διορισμού και συγκρότησης του Διοικητικού Συμβουλίου, εφόσον έχουν εκδοθεί. Εφόσον δεν έχει συγκροτηθεί το Διοικητικό Συμβούλιο, κάθε απόφαση, εξουσιοδότηση ή άλλο έγγραφο από το οποίο προκύπτουν τα όργανα που ασκούν σήμερα τις αρμοδιότητες του Προέδρου και του Διοικητικού Συμβουλίου και οι αρμοδιότητες που τους έχουν ανατεθεί.
7. Το εγκεκριμένο επιχειρησιακό σχέδιο, το πρόγραμμα δράσης και τον προϋπολογισμό του ΦΑΑΕΔ για τα έτη 2026–2027, εφόσον έχουν εγκριθεί, καθώς και τις σχετικές αποφάσεις έγκρισής τους.
Ο ερωτών και αιτών βουλευτής
Μιχάλης Κατρίνης
(Δελτίο Τύπου)
