Την αναγκαιότητα της δικαστικής προστασίας των πολιτών αλλά και της άμεσης απονομής της δικαιοσύνης, επισήμανε μεταξύ άλλων ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Προκόπης Παυλόπουλος, κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης του Δικηγορικού Συλλόγου Ηλείας, όπου ανακηρύχθηκε επίτιμος πρόεδρος του.
Ο κ. Παυλόπουλος στάθηκε στο λειτούργημα του δικηγόρου που υπηρέτησε για χρόνια, παράλληλα και με την ακαδημαϊκή του δράση, ως καθηγητής της Νομικής και ανέλυσε δεκάδες ζητήματα σχετικά με τη δικηγορία, τη δικαιοσύνη, το ρόλο του δικηγόρου στην απονομή της, τους συσχετισμούς με τους δικαστές, αλλά και την αναγκαιότητα στήριξης των νέων δικηγόρων. Μια ομιλία εξαιρετική όπως χαρακτηρίστηκε απο το κοινό του, στα γραφεία του δικηγορικού συλλόγου.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, παραμέρισε σε αυτή την ομιλία το ρόλο του αρχηγού του Κράτους και στάθηκε στην πορεία του στο χώρο της Νομικής, όπου όπως ανέφερε τον έχει βοηθήσει σημαντικά στις αποφάσεις που λαμβάνει ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας σήμερα και τη βαθειά κατανόηση του Συντάγματος...
Νωρίτερα τον υποεδέχθηκε ο προεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Ηλείας Δημήτρης Δημητρουλόπουλος ο οποίος εξήρε τον κ. Παυλόπουλο, τόσο για τον ρόλο του ως νομικού, όσο ως πολιτικού και πλέον ως Αρχηγού του Κράτους. Πολύ δε περισσότερο εξήρε το ρόλο του, ως ακαδημαϊκού - καθηγητή - δασκάλου για πολλούς δικηγόρους στις Αρχές Δικαίου στο Πανεπιστήμιο.
Στην ομιλία του ο κ. Δημητρουλόπουλος ανέφερε τα εξής:
Εξοχότατε Κε Πρόεδρε της Ελληνικής Δημοκρατίας,
Συνιστά ιδιαίτερη τιμή για το Δικηγορικό Σύλλογο Ηλείας η σημερινή παρουσία σας στα γραφεία μας και η αποδοχή της σχετικής πρόσκλησης του Διοικητικού Συμβουλίου του. Αποτελεί ασφαλώς σημαντικό σταθμό στην ιστορία του Συλλόγου μας η παρουσία του ανώτατου πολιτειακού παράγοντα στην έδρα του, μοναδική στα χρονικά της διαδρομής του Συλλόγου μας και η τιμή αυτή γίνεται μεγαλύτερη εκ του γεγονότος ότι το ύπατο αυτό αξίωμα της ελληνικής πολιτείας κατέχετε σήμερα εσείς κε Πρόεδρε, που η επιστημονική και εν γένει η δημόσια παρουσία σας τυγχάνει της ομόφωνης επιδοκιμασίας του ελληνικού λαού.
Κε Πρόεδρε προσήλθατε σήμερα στα γραφεία ενός από τους παλαιότερους επιστημονικούς συλλόγους της χώρας, καθώς ο Δικηγορικός Σύλλογος Ηλείας ιδρύθηκε την 27η Φεβρουαρίου 1893 και λειτούργησε έκτοτε στο πλαίσιο του Πρωτοδικείου Ηλείας, το οποίο είχε ήδη συσταθεί από την 12η Ιουνίου 1867. Κατά την παρελθούσα δε χρονιά εορτάσαμε τα 150 έτη από την ίδρυση του Πρωτοδικείου μας, με ένα σημαντικό επιστημονικό συνέδριο που συνδιοργανώσαμε με την Εταιρεία Δικαστικών Μελετών στην Αρχαία Ολυμπία με θέμα « Η εθνική δικαιοσύνη υπό την ευρωπαϊκή διάσταση» θέλοντας να σηματοδοτήσουμε τον σταθερό προσανατολισμό του ελληνικού δικαιικού συστήματος στην κοινοτική έννομη τάξη. Καθόλη τη διάρκεια της πολύχρονης ιστορίας του ο Σύλλογός μας διακρίθηκε για την καθοριστική συμβολή του στα δημόσια πράγματα του τόπου μας επιχειρώντας να συμβάλει κατά τρόπο θετικό και ουσιαστικό στην ανάδειξη ζητημάτων που αφορούσαν τους συμπολίτες μας αλλά και την τοπική μας κοινωνία και να συντελέσει με τρόπο δημιουργικό στην απονομή της δικαιοσύνης, που αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για την οικοδόμηση της κοινωνικής ειρήνης και της αρμονικής συνύπαρξης των ανθρώπων.
Με την μοναδική αυτή ευκαιρία της σημερινής παρουσίας σας κε Πρόεδρε οι συνάδελφοί μου και εγώ σας υποδεχόμαστε ως θεματοφύλακα των αγώνων και των δικαίων του ελληνικού λαού, που με τρόπο υποδειγματικό προβάλλετε και υποστηρίζετε μέχρι σήμερα εντός και εκτός της χώρας και σας ζητούμε να συνεχίσετε να το πράττετε με το ίδιο σθένος και στο μέλλον. Πρωτίστως σας ζητούμε να διαφυλάξετε με κάθε δυνατό τρόπο την ενότητα των Ελλήνων, απολύτως αυτονόητη και αναγκαία προϋπόθεση για την πρόοδο και την ευημερία αυτού του τόπου. Ιδίως στους καιρούς και στις μέρες μας κε Πρόεδρε είναι πολύτιμη η προσέγγιση όλων των ζητημάτων που αφορούν τόσο στην αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης όσο και στην επίλυση κρίσιμων εθνικών προβλημάτων με τη νηφαλιότητα του δικού σας λόγου και μακριά από κάθε είδους λαϊκισμούς, που οποτεδήποτε κυριάρχησαν στη δημόσια σφαίρα της χώρας μας μόνο δεινά και χαμένες ευκαιρίες επισώρευσαν.
Σας υποδεχόμαστε επίσης κε Πρόεδρε ως έναν σταθερό και συνεπή υποστηρικτή των αρχών του ευρωπαϊκού πολιτισμού και των αξιών που διαμορφώθηκαν διαχρονικά στην ήπειρό μας και που έχουν στον πυρήνα τους τον άνθρωπο και ως στόχο τους την οργάνωση των ανθρώπινων κοινωνιών σε κράτη δικαίου με εμπεδωμένη την κοινωνική αλληλεγγύη και θεσμικά κατοχυρωμένη την προστασία των ατομικών και κοινωνικών ελευθεριών. Η προσπάθεια εμπλουτισμού και εμβάθυνσης των αρχών αυτών αποτελεί –πρέπει να αποτελεί- αδήριτη προτεραιότητα τόσο για τους εθνικούς και κοινοτικούς θεσμούς όσο και για τους ίδιους τους ευρωπαίους πολίτες, διότι (όπως πολύ εύστοχα σημειώσατε και στο τελευταίο βιβλίο σας «Οι συμβολισμοί της Σκεπτομένης Αθηνάς) «η Ευρώπη είναι προορισμένη να σηκώνει, πρωτίστως μέσα από τις αρχές και τις αξίες του πολιτισμού της, το βαρύ φορτίο του υπαρξιακού μέλλοντος της ανθρωπότητας» και γι΄αυτό καλείται ιστορικώς να μην κουραστεί να υπερασπίζεται τον πολιτισμό της, μιας και κάθε τέτοια κόπωση έχει αρνητικές επιπτώσεις που ξεπερνούν κατά πολύ τα όριά της.
Σας υποδεχόμαστε, τέλος αλλά όχι με λιγότερη για εμάς σημασία, κε Πρόεδρε ως έναν εξαίρετο πανεπιστημιακό δάσκαλο και ως έναν έγκριτο νομικό, που πολλά μέλη του Συλλόγου μας είχαμε την τύχη να έχουμε καθηγητή στα χρόνια των σπουδών μας και μας δόθηκε έτσι η ευκαιρία να διδαχθούμε από εσάς το δημόσιο δίκαιο ως ένα δίκαιο προορισμένο να υπερασπίζεται πρωτίστως το κοινωνικό κράτος δικαίου. Η διαχρονική αξία της διδασκαλίας αυτής αποδείχθηκε κατά τρόπο σχεδόν προφητικό στα χρόνια που ζούμε, όπου εκδηλώθηκαν φαινόμενα κοινωνικής αποσύνθεσης και σαρώθηκαν κοινωνικά δικαιώματα που είχαν κατακτηθεί με πολύχρονους αγώνες και θυσίες συχνά αιματηρές. Στα ίδια αυτά χρόνια αλλοιώθηκε και η έννοια της δημόσιας υπηρεσίας ως μέσου ασκήσεως της δημόσιας εξουσίας και για το λόγο αυτό έχει ιδιαίτερη αξία η προσπάθεια σας μέσω του πρόσφατου επιστημονικού σας έργου να την αποκαταστήσετε τόσο ως προς τα συστατικά της στοιχεία όσο και ως προς τις θεμελιώδεις αρχές λειτουργίας της, δηλαδή την αρχή της συνέχειας της λειτουργίας της και την αρχή της ισότητας κατά τη λειτουργία της.
Η επίσκεψή σας στο Σύλλογό μας κε Πρόεδρε γίνεται σε μία συγκυρία δύσκολη για την πατρίδα μας και εξαιρετικά δυσοίωνη για την ελληνική δικαιοσύνη. Οι πολίτες σαστισμένοι παρακολουθούν τη δικαιοσύνη να βάλλεται από τις πολιτικά αντιμαχόμενες πλευρές ανάλογα με το αν οι αποφάσεις της ευνοούν ή δυσχεραίνουν τους σχεδιασμούς και τις επιδιώξεις τους και να αντιμετωπίζεται συχνά με τρόπο απαξιωτικό και υπονομευτικό του ρόλου της από αυτούς που ομνύουν στο όνομα της ανεξαρτησίας και της ελευθερίας της. Ταυτόχρονα όμως βάλλεται και εκ των έσω με δηλώσεις αλλά και πρακτικές που θολώνουν την αίγλη της στα μάτια των πολιτών και προκαλούν εύλογα ερωτηματικά αν οι κατ’ αυτό τον τρόπο δράττοντες λειτουργοί της αντιλαμβάνονται τη ζημιά που προκαλούν στον κορυφαίο αυτό θεσμό και την υποβάθμιση της σημασίας του που επιφέρουν. Γιατί η προϊούσα λειτουργική σημασία της δικαιοσύνης στο σύγχρονο κράτος δικαίου βρίσκεται στην ιδιαίτερη αρμοδιότητα της να ελέγχει την άσκηση και να αποτρέπει την κατάχρηση οποιασδήποτε εξουσίας σε βάρος των πολιτών. Για να πετύχει σε αυτή την αποστολή του ο δικαστής θα πρέπει να αποβάλει τη νοοτροπία ότι αποτελεί φορέα εξουσίας (και μάλιστα ανέλεγκτης) και να αποκτήσει αντιεξουσιαστική συνείδηση. Αλλά και για να επιτελέσει τον εγγυητικό-προστατευτικό των δικαιωμάτων των πολιτών έργο του θα πρέπει να αποβάλει τη νοοτροπία του τιμωρού και να προσηλωθεί στα ανθρωπιστικά ιδεώδη προσπαθώντας να ασκήσει τα καθήκοντά του ανεπηρέαστος από τις δυνάμεις της πολιτικής και της οικονομίας. Γιατί, όπως υποστήριζε από τον 19ο αιώνα ο Άντριου Τζάκσον, 7ος Πρόεδρος των ΗΠΑ, «κανένα συνταγματικό δικαίωμα που αναγνωρίζεται στους πολίτες δεν έχει αξία και παραμένει σκέτο φληνάφημα, αν δεν το εγγυάται ένα ανεξάρτητο και ενάρετο δικαστικό σώμα».
Γνωρίζουμε πολύ καλά κε Πρόεδρε την αγωνία σας για την ορθή λειτουργία της δικαιοσύνης, την διατήρηση της αίγλης και του κύρους της και την επιτέλεση της ηθικής και νομικής αποστολής της, διότι ο ανεξάρτητος δικαστικός έλεγχος συνιστά συνθήκη ισορροπίας του πολιτεύματός μας και λειτουργεί ως αποτελεσματική εγγύηση τήρησης του Συντάγματος. Την εκφράσατε την αγωνία σας αυτή κατά την ομιλία σας στην τελευταία επέτειο της αποκατάστασης της δημοκρατίας στον τόπο μας, όταν τονίσατε ότι «για τη δικαστική εξουσία διάκριση των εξουσιών σημαίνει απονομή της δικαιοσύνης με σεβασμό, εκ μέρους των άλλων δύο εξουσιών, των εγγυήσεων προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας των δικαστών, οι οποίες κατοχυρώνονται υπέρ αυτών από το Σύνταγμα όχι ως προνόμιο αλλά ως θεσμική εγγύηση για να ασκούν απερίσπαστοι και αμερόληπτοι το δικαιοδοτικό τους έργο». Την επαναλάβατε και πρόσφατα κατά τη συνάντησή σας με τον Πρόεδρο της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδας, όταν αναφέρατε ότι «οι δικηγόροι είναι συλλειτουργοί και συμπαραστάτες της δικαιοσύνης και οφείλουν να ασκούν τα καθήκοντά τους ενισχύοντας το ρόλο τον οποίο επιφυλάσσει το Σύνταγμα για τη δικαιοσύνη». Αλλά και όταν εκφράσατε την έγνοια σας για τις σημερινές συνθήκες άσκησης του δικηγορικού λειτουργήματος και τις δυσχέρειες –συχνά ανυπέρβλητες- που αντιμετωπίζουν ιδίως οι νέοι δικηγόροι, που αναγκάζονται συχνά να εξέλθουν από το χώρο και να εγκαταλείψουν τα όνειρα και τα σχέδια τους πριν καλά καλά προλάβουν να ζήσουν την εμπειρία της πρώτης τους δίκης.
Για όλους αυτούς τους λόγους κε Πρόεδρε φαντάζει αυτονόητη η ομόφωνη απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΔΣΗ να σας απονείμει κατά τη σημερινή παρουσία σας στα γραφεία μας τον τίτλο του επιτίμου Προέδρου του Συλλόγου μας. Έναν τίτλο που έχει βεβαίως συμβολικό χαρακτήρα αλλά αποτελεί την υψηλότερη διάκριση που ένας Δικηγορικός Σύλλογος μπορεί να απονείμει και που εκφράζει την εκτίμηση όλων των συναδέλφων μου για το πρόσωπό σας και την αναγνώριση του έργου που επιτελέσατε ως ακαδημαϊκός και επιτελείτε σήμερα ως Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας.
Σας ευχαριστώ πολύ.
Η Ομιλία του Προέδρου της Δημοκρατίας
«Η παγκόσμια οικονομική κρίση έχει θίξει το κοινωνικό κράτος δικαίου και το κράτος δικαίου ως ευρύτερη έννοια στον πυρήνα του. Σε όλο τον δημοκρατικό κόσμο είναι από τα μεγάλα προβλήματα της δύσης και του ευρωπαϊκού μας πολιτισμού, γι’ αυτό θα πρέπει να το αντιμετωπίσουμε».
Αυτά υπογράμμισε, μεταξύ άλλων, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος, κατά την αντιφώνησή του προς τον πρόεδρο του δικηγορικού συλλόγου Ηλείας Δημήτρη Δημητρουλόπουλο στην τελετή ανακήρυξής του σε επίτιμο πρόεδρο του συλλόγου, που έγινε σήμερα στον Πύργο.
Επίσης, ο Προκόπης Παυλόπουλους είπε ότι «σήμερα λόγω της κρίσιμης εποχής στην οποία ζούμε, έχουν καμφθεί βασικές αρχές, για αυτό ο πολίτης έχει ανάγκη από προστασία» και πρόσθεσε: «Η προσωρινή δικαστική προστασία, ιδίως στις φορολογικές και άλλες διαφορές έχει καμφθεί και είναι πάρα πολύ δύσκολη η πρόσβαση στην προσωρινή δικαστική προστασία και στις διοικητικές διαφορές, γι’ αυτό πρέπει να βγαίνουν οι αποφάσεις το συντομότερο δυνατό».
Αναφερόμενος στους δικηγόρους, σημείωσε ότι «σε δύο σημεία δεν μπορεί να υπάρξει αμφιβολία ως προς το τι σημαίνει δικηγόρος, συλλειτουργός της Δικαιοσύνης, ιδίως, σήμερα, σ΄ αυτούς τους κρίσιμους καιρούς» και εξήγησε: «Το πρώτο, είναι η υπεράσπιση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης και το δεύτερο, που έχει ιδιαίτερη σημασία σήμερα, είναι το ζήτημα της απονομής της Δικαιοσύνης, και ιδίως της ταχείας απονομής της Δικαιοσύνης».
Όσον αφορά στο θέμα της υπεράσπισης της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, ο Προκόπης Παυλόπουλος υπογράμμισε ότι «τη θωρακίζει από τις οποιεσδήποτε επεμβάσεις των δύο άλλων εξουσιών, δηλαδή της Νομοθετικής και της Εκτελεστικής, αυτό τούτο το Σύνταγμα» και πρόσθεσε: «Αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε επίσης -και εξίσου- ότι η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, άρα η ανεξαρτησία των δικαστικών λειτουργών, δεν είναι προνόμιο. Είναι θεσμική εγγύηση, η οποία απονέμεται στους δικαστές για ν' ασκούν αμερόληπτοι και απερίσπαστοι τα καθήκοντά τους».
Μάλιστα, όπως τόνισε σε αυτό το σημείο ο Προκόπης Παυλόπουλος, απευθυνόμενος προς τους δικηγόρους, «σ' αυτό τον ρόλο είσθε συλλειτουργοί και συμπαραστάτες και οφείλετε, και προς τις δύο κατευθύνσεις, ν' ασκείτε τα καθήκοντά σας, συμπαριστάμενοι στη Δικαιοσύνη σύμφωνα με τον ρόλο τον οποίο της επιφυλάσσει το Σύνταγμα».
Σχετικά με το ζήτημα της απονομής της Δικαιοσύνης, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι «κάθε δικαστική απόφαση δεν πρέπει μόνο να είναι ορθή, αυτό είναι το πρώτο και το πιο βασικό, αλλά πρέπει να εκδίδεται και να δημοσιεύεται στον χρόνο που πρέπει, έτσι ώστε να μην φθάνουμε σε φαινόμενα αρνησιδικίας».
Όπως πρόσθεσε, «σε μιαν εποχή, μάλιστα, που η προσωρινή δικαστική προστασία έχει συρρικνωθεί, η ταχύτητα της εκδίκασης των δικαστικών διαφορών - και ιδίως στο χώρο της Διοικητικής Δικαιοσύνης - είναι κάτι "υπαρξιακό" για τον διάδικο».
Επίσης, ο Προκόπης Παυλόπουλος έκανε ιδιαίτερη αναφορά στους νέους δικηγόρους, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς πρέπει να στηρίξουμε τους νέους δικηγόρους, διότι είναι αυτοί που έχουν τα μεγαλύτερα προβλήματα σήμερα».
Όσον αφορά στη στήριξη των νέων δικηγόρων, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας πρόσθεσε ότι «πρέπει να βοηθηθούν ώστε ν' αναπτύξουν τις δυνατότητες που πράγματι έχουν», διότι, όπως συμπλήρωσε, «από εκεί θα προέλθει και η ανανέωση του δικηγορικού σώματος, αλλά και η καλύτερη συμπαράσταση του δικηγορικού σώματος προς τη δικαιοσύνη».
Μάλιστα, όπως τόνισε σε αυτό το σημείο, «πρέπει να υπάρχει και εδώ η αρχή της αριστείας» και εξήγησε: «Πρέπει, δηλαδή, να μπορούν οι άριστοι να προχωρήσουν, αναδεικνύοντας τις δυνατότητές τους. Αλλά για να προχωρήσουν οι καλύτεροι από εσάς, θα πρέπει να δοθούν σε καθένα οι δυνατότητες ώστε να ξεκινούν όλοι από την ίδια αφετηρία. Δεν υπάρχει πραγματική ισότητα όταν ξεκινάει κανείς από διαφορετική βάση».
Όσον αφορά την αριστεία, στην ουσία της, συνέχισε ο Προκόπης Παυλόπουλος, «σημαίνει ισότητα αναλογική, άρα να δοθούν σε κάθε νέο δικηγόρο τα μέσα ώστε να αναπτύξει την προσωπικότητά του ανάλογα με τις ικανότητές του», προσθέτοντας: «Και αυτή την ισότητα στην αφετηρία, με τις ιδέες που έχετε και με τη δική σας καθημερινή πράξη, μπορείτε να την υπηρετήσετε» διότι, όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, «θα είναι μια μεγάλη προσφορά στους συναδέλφους σας, στους νέους ανθρώπους που σήμερα αρχίζουν να ασκούν το λειτούργημα».
Όσον αφορά στη δική του διαδρομή, ο Προκόπης Παυλόπουλος είπε ότι «σας διαβεβαιώ, ένα από τα πράγματα που δεν ξεχνώ στη ζωή μου είναι ότι επέλεξα τη Νομική σχολή, επέλεξα το λειτούργημα του δικηγόρου στη ζωή μου» διότι, όπως εξήγησε, «ήταν η ακαδημαϊκή μου σταδιοδρομία και ήταν, επίσης, η δικηγορική μου σταδιοδρομία, ιδίως στο Συμβούλιο της Επικρατείας, η οποία αποτελεί ακόμη και σήμερα, ένα ουσιαστικό εφόδιο κατά την άσκηση των καθηκόντων μου».
Στην προσφώνησή του προς τον Προκόπη Παυλόπουλο, ο πρόεδρος του δικηγορικού συλλόγου Ηλείας Δημήτρης Δημητρουλόπουλος ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι «οι συνάδελφοί μου και εγώ σας υποδεχόμαστε ως θεματοφύλακα των αγώνων και των δικαίων του ελληνικού λαού που με τρόπο υποδειγματικό προβάλετε και υποστηρίζετε μέχρι σήμερα εντός και εκτός της χώρας, αλλά και ως ένα συνεπή υποστηρικτή των αρχών του ευρωπαϊκού πολιτισμού».
