Από τα προϊστορικά έως τα μεταβυζαντινά μνημεία – Προβλέπεται από το νέο οργανισμό του ΥΠΠΟ
Του Γιάννη Σπυρούνη
Αλλάζουν τα δεδομένα στο αρχαιολογικό τοπίο της Ηλείας, που βάση του νέου οργανισμού του υπουργείου Πολιτισμού, συγκροτείται μια νέα ενιαία εφορεία που περιλαμβάνει όλα τα μνημεία από τους προϊστορικούς έως τους μεταβυζαντινούς χρόνους. Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηλείας με έδρα την Αρχ. Ολυμπία και χωρική αρμοδιότητα την περιφερειακή ενότητα Ηλείας, θα είναι γεγονός σύμφωνα με το ΦΕΚ 171/28-08-2014, από τις 28 Οκτωβρίου του τρέχοντος έτους. Έτσι μνημεία όπως το Κάστρο Χλεμούτσι και η Παναγία η Καθολική, θα υπάγονται όχι στην 6η ΕΒΑ, αλλά στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηλείας.
Σύμφωνα με πληροφορίες είναι στην ευχέρεια του υπουργείου να αλλάξουν οι προϊστάμενοι των Εφορειών σε όλη τη χώρα και να οριστούν νέοι έως ότου γίνουν κρίσεις από τα υπηρεσιακά συμβούλια. Κάτι που σημαίνει πως δεν είναι βέβαιο αν θα υπάρξουν αλλαγές σε πρόσωπα.
Σύμφωνα με το ΦΕΚ οι λειτουργία των Εφορειών Αρχαιοτήτων έχει ως εξής:
«α) Οι Περιφερειακές Υπηρεσίες της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς ασκούν τις αρμοδιότητές τους κατά τόπο στα όρια των περιοχών τους, συνεργάζονται με τις αντίστοιχες Διευθύνσεις της Κεντρικής Υπηρεσίας και τις λοιπές Υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και εκτελούν έργα, τα οποία περιλαμβάνονται στα ετήσια Προγράμματα Δράσης, όπως εγκρίνονται από τον Υπουργό, μετά από γνώμη των αρμοδίων Συμβουλίων.
β) Το προσωπικό των Εφορειών Αρχαιοτήτων μετέχει στο ανωτέρω περιγραφόμενο έργο (περ. α παρ. 1), καθώς και στη διεξαγωγή συστηματικών και σωστικών ανασκαφών ή άλλων αρχαιολογικών έργων και ερευνών, στη μελέτη και διοργάνωση των μόνιμων και περιοδικών εκθέσεων, στη διαμόρφωση και λειτουργία των αρχαιολογικών χώρων, στην οργάνωση, λειτουργία και προβολή των μουσείων, ανάλογα με τις υπηρεσιακές
ανάγκες και ανεξάρτητα από την κατανομή τους στα επιμέρους Τμήματα.
γ) Σε κάθε Εφορεία Αρχαιοτήτων συγκροτείται και λειτουργεί επιστημονική ολομέλεια, στην οποία μετέχουν οι υπάλληλοι Κλάδων και Ειδικοτήτων ΠΕ και ΤΕ, που υπηρετούν σε αυτήν υπό την προεδρία του Προϊσταμένου της. Στην επιστημονική ολομέλεια, η οποία συνέρχεται τουλάχιστον τρεις φορές το χρόνο, συζητείται το πρόγραμμα δράσης, η αξιολόγηση εφαρμογής των στόχων της υπηρεσίας και ο ενδεχόμενος επανακαθορισμός τους.
δ) Οι Εφορίες Αρχαιοτήτων προετοιμάζουν τους φακέλους για την εισαγωγή των θεμάτων στο οικείο Τοπικό Συμβούλιο Μνημείων και συντάσσουν προτάσεις
προς τις οικείες Διευθύνσεις της Κεντρικής Υπηρεσίας
Με βάση πάντα το ΦΕΚ οι Εφορείες Αρχαιοτήτων θα αποτελούνται από τα
ακόλουθα Τμήματα:
α) Τμήμα Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιολογικών Χώρων, Μνημείων, Αρχαιογνωστικής Έρευνας και Μουσείων, β) Τμήμα Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιολογικών Χώρων, Μνημείων, Αρχαιογνωστικής Έρευνας και Μουσείων, γ) Τμήμα Αρχαιολογικών Έργων και Μελετών, δ) Τμήμα Συντήρησης, ε) Τμήμα Διοικητικής και Οικονομικής Υποστήριξης, Φύλαξης και Ασφάλειας.
Αυτό πρακτικά σημαίνει στην περίπτωση της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηλείας, πως είναι απαραίτητη για τη στελέχωση και λειτουργία των νέων τμημάτων να γίνουν μετακινήσεις ή προσλήψεις του απαραίτητου προσωπικού. Είναι ακόμα αμφίβολο αν το ΥΠΠΟ, προχωρήσει στην εφαρμογή του νέου οργανισμού από τις 28 Οκτωβρίου, ή θα καθυστερήσει αναγκαστικά ώστε να γίνουν όλες εκείνες οι κινήσεις που χρειάζονται για να λειτουργήσουν με το νέο οργανόγραμμα οι νέες Εφορίες.
Αντιδρά ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων
Από τους πρώτους φορείς που αντέδρασαν στο νέο οργανόγραμμα του ΥΠΠΟ, είναι αυτός του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων. Σε πρόσφατη ανακοίνωσή του αναφέρει τα εξής για το νέο οργανόγραμμα:
«Συρρικνώνει τις Εφορείες Αρχαιοτήτων σε όλη τη χώρα, που είναι η πραγματική ραχοκοκαλιά της προστασίας και της ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Ακόμη και η ΚΗ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, που διενεργεί τις ανασκαφές στην Αμφίπολη, θα πάψει να υπάρχει στις 28 Οκτωβρίου 2014, στο βωμό της «οριζόντιας μείωσης δομών» κατά 40% που ζητάει η Τρόικα και το ΥΔΜΗΔ.
Εξαφανίζει από τα Μουσεία νευραλγικά Τμήματα, όπως αυτά των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και των εκθέσεων, ανοίγοντας το δρόμο για να τα παραχωρήσει σε ιδιώτες.
Ιδρύει πέντε νέες υπηρεσίες υπαγόμενες απευθείας στο Γραφείο Υπουργού, μιας και εκεί, φαίνεται, δεν χρειάζεται να τηρηθεί η «μείωση των οργανικών δομών».
Μία από αυτές, η «Ειδική Υπηρεσία Προβολής και Αξιοποίησης» φαίνεται ότι ήδη έχει αρχίσει άτυπα να λειτουργεί με αφορμή την Αμφίπολη, εμπλέκοντας εξωϋπηρεσιακούς παράγοντες που δήθεν προσφέρουν υπηρεσίες αφιλοκερδώς, προκειμένου να υπαχθούν τα αποτελέσματα της αρχαιολογικής έρευνας με απαράδεκτο τρόπο στους κυβερνητικούς σχεδιασμούς!
Καταργεί όλες τις κενές οργανικές θέσεις, σε ένα Υπουργείο που είναι ήδη υποστελεχωμένο, προσπαθώντας να διαιωνίσει αυτή την απαράδεκτη κατάσταση.
Θέτει σε ομηρία όλους τους προϊστάμενους Διευθύνσεων και Τμημάτων (ακόμη και αυτούς που έγιναν Τμηματάρχες μόλις ενάμιση μήνα πριν!), αφού σύμφωνα με τις τελευταίες νομοθετικές παρεμβάσεις του ΥΔΜΗΔ, με την ισχύ των νέων Οργανισμών λήγει η θητεία των Διευθυντών και… ο Υπουργός τοποθετεί προϊστάμενους στις νεοσύστατες Υπηρεσίες κατά το δοκούν!
Η πολιτική ηγεσία παίρνει την ευθύνη να προκαλέσει τεράστια αναστάτωση στα 600 έργα ΕΣΠΑ με συνολικό προϋπολογισμό 744 εκ. ευρώ και στις εκατοντάδες σωστικές ανασκαφές στο πλαίσιο έργων τρίτων, που εκτελούνται αυτή τη στιγμή από τις υπηρεσίες του ΥΠΠΟΑ. Κι όλα αυτά στο όνομα δήθεν της «εξοικονόμησης»!
Η οικονομική επιβάρυνση που θα προκληθεί και τα σημαντικά προβλήματα που θα ανακύψουν, και οι καθυστερήσεις στην εξυπηρέτηση των πολιτών βαρύνουν εξ ολοκλήρου την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου και την Κυβέρνηση».
