Ραντεβού το Σάββατο 21 Φεβρουαρίου στην πλατεία Αγίου Δημητρίου
Στην πλατεία Αγίου Δημητρίου Λεχαινών το ερχόμενο Σάββατο 21 Φεβρουαρίου στις 8 το βράδυ, θα γίνει το παραδοσιακό «αντάμωμα των Γενιτσάρων» με πέντε αυτή τη φορά γκοτσαρίες για το Γενιτσαρίστικο χορό αναβιώνοντας μια πολυετή παράδοση. Όπως και πέρυσι, έτι και φέτος εκτός από τους μεγάλους, θα συμμετέχουν χορευτές έφηβοι (γκοτσαρία εφήβων) αλλά και χορευτές παιδικής ηλικίας από μαθητές και των δύο Δημοτικών Σχολείων (1ου και 2ου Λεχαινών ) αποτελώντας την παιδική γκοτσαρία. Ο σταθμάρχης Σπύρος Φραντζής, είναι έτοιμος να σφυρίξει την αναχώρηση και οι «παλιοί» θα πουν στα παιδιά «καλό ταξίδι». Οι πρόβες για τον Γενιτσαρίστικο χορό είναι πλέον εντατικές κυρίως για τα παιδιά που εντάσσονται στις τάξεις των Γενιτσάρων και καλούνται να μάθουν τα μυστικά του χορού. Ο Εθιμοτοπικός Ομιλος Λεχαινών, που αποτελεί συνέχεια της Επιτροπής Καρναβαλιού που αναβίωσε και οργάνωσε σε νέα βάση το Λεχαινίτικο Καρναβάλι δημιουργώντας πλήθος εκδηλώσεων τις ημέρες της αποκριάς, ενέταξε στις δράσεις του και τον Γενιτσαρίστικο Χορό που συγκεντρώνει πλήθος κόσμου από όλη την πεδινή Ηλεία, καθώς παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον. Πρόκειται πραγματικά για μια αξιέπαινη προσπάθεια καθώς όχι μόνο γιατί αποτελεί τη συνέχεια μιας παράδοσης, αλλά η συμμετοχή παιδιών μικρότερης ηλικίας συμβολικά δίνει το στίγμα της συνέχειας των γενεών και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τη διατήρηση αυτού του εθίμου για το μέλλον. Η παράδοση ως μέρος μιας πολιτιστικής ταυτότητας συμβάλλει με τον τρόπο της στη μνήμη ενός λαού και την ενδυνάμωση των δεσμών με την ιστορία του.
Η ιστορία του Γενιτσαρίστικου Χορού
Ο Γενιτσαρίστικος Χορός είναι ένα αποκριάτικο έθιμο του Ηλειακού κάμπου που οι ρίζες του χάνονται στα πολύ παλιά χρόνια. Ο πρώτος που επιχείρησε να ερευνήσει και να εξηγήσει αυτό το έθιμο ,ήταν ο εκδότης του ιστορικού και λαογραφικού περιοδικού ΗΛΕΙΑΚΑ ερασιτέχνης λαογράφος Ντίνος Ψυχογιός (1915-1982). Με πρωτοβουλία του ίδιου μάλιστα οργανώθηκαν στα Λεχαινά το 1954 και το 1956 διαγωνισμοί για την καλύτερη χορευτική ομάδα (τσετιά) του Γενιτσαρίτικου Χορού, στους οποίους διαγωνισμούς πήραν μέρος τσετιές από τα γύρω χωριά, στην πρώτη από Λεχαινά, Βαρθολομιό, Στρούσι, Μυρσίνη, Τραγανό, στη δεύτερη μόνο από Λεχαινά και Τραγανό. Για το “παράβγαλμα” ή “για το κιλούμι” 'αλλωστε γίνονταν προπολεμικά τέτοιες συναντήσεις στα Λεχαινά την Παρασκευή της Τυρινής. Προηγουμένως οι ομάδες των Γενιτσαραίων γύριζαν τα χωριά τις ημέρες της Αποκριάς χορεύοντας (σε διάφορους ρυθμούς (ρίμινες, τουμπουλίστικο, γαϊτανάκι, στο τέλος τσάμικο και καλαματιανό), υπό τους ήχους των μπεχτέρηδων, των γύφτικων ζουρνάδων και νταουλιών, μαζεύοντας σ΄ανταμοιβή χρήματα και τρόφιμα. Κάθε ομάδα (τσετιά) αποτελείται από 11 φουστανελλοφόρους χορευτές, οργανωμένους σε τριάδες ,στο κέντρο των οποίων δεσπόζει ο αρχηγός, ο Γενίτσαρης που κρατά στο χέρι του το κιλούμι, ένα μέτριου πάχους κοντόξυλο που στο πάνω μέρος του έχει καρφωμένο ένα σίδερο σαν τσεκούρι τυλιγμένο με ένα μεταξωτό μαντήλι και ο οποίος διευθύνει την παρέα. Αυτοί που τον περιστοιχίζουν ονομάζονται γκότσηδες και κρατούν στα χέρια τους ασημένια χαρμπιά , (πρωτόγκοτσης, δευτερόγκοτσης, γκοτσάδες) , αναμεσά τους περιφέρονται κρατώντας πορτοκάλι με μοσχοκάρφια και προκαλώντας τους χορευτές , οι μπούλες, αντρεςς ντυμένοι με στολή Αμαλίας, ενώ την ομάδα ακολουθούν, προστατευοντάς την ταυτόχρονα, ένας γέρος ντυμένος τσοπάνης με γκλίτσα και μια γριά (μεταμφιεσμένος άντρας κι αυτός). Οπως διαπιστώνουμε τα ονόματα της ομάδας (Γενίτσαροι, τσετιά, γκότσηδες, μπούλες) ανάγονται στην Οθωμανική περίοδο και παραπέμπουν σε γνωρίσματα του τάγματος των φοβερών Γενίτσαρων εκείνης της εποχής. Γράφει χαρακτηριστικά ο Ψυχογιός “...Εκείνο που έδωσε αφορμή να δοθούν στρατιωτικοί όροι στους χορευταράδες του εθίμου, και μάλιστα των φοβερών Γιανιτσάρων, ασφαλώς είναι το συντεταγμένο της παρέας με τα ταβούλια που τη συνοδεύουν. Μόνον οι Γιανίτσαροι, από τάλλα ασκέρια εβάδιζαν συντεταγμένα και έρρυθμα στους ήχους των τουμπελεκιών-μπάντας από ταβούλια και καραμούζες...”.
