Η ολλανδική υπηρεσία πληροφοριών AIVD προειδοποιεί ότι τα μικρόφωνα στα σύγχρονα αυτοκίνητα μπορούν τεχνικά να ενεργοποιηθούν από απόσταση.
Παράλληλα, κρατικοί φορείς μπορούν να αποκτήσουν δεδομένα από τα οχήματα μέσω των κατασκευαστών ή να τα υποκλέψουν. Συμβουλεύει τους ανθρώπους που έχουν πρόσβαση σε ευαίσθητες πληροφορίες να μην κάνουν εμπιστευτικές συζητήσεις μέσα στο αυτοκίνητο, να μην συνδέουν το κινητό τους με αυτό και να μην οδηγούν αυτοκίνητο με κάμερα σε ευαίσθητες περιοχές.
Κλειστές πόρτες, ανεβασμένα παράθυρα, κανείς τριγύρω. Για πολλά στελέχη και αξιωματούχους, το αυτοκίνητο είναι το τελευταίο μέρος όπου μπορούν να κάνουν ένα τηλεφώνημα ή να συζητήσουν ένα ευαίσθητο ζήτημα με έναν συνάδελφο χωρίς να τους ακούσει κανείς.
Η ολλανδική υπηρεσία πληροφοριών AIVD προειδοποιεί πλέον ότι αυτή η αίσθηση ιδιωτικότητας είναι λανθασμένη. Σύμφωνα με την υπηρεσία, το σύγχρονο αυτοκίνητο μπορεί να ακούει, να παρακολουθεί και να μεταδίδει όσα καταγράφει.
Το αυτοκίνητο ως πιθανός κατάσκοπος
Η AIVD, η ολλανδική Γενική Υπηρεσία Πληροφοριών και Ασφάλειας, δημοσίευσε την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου ένα έγγραφο με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Το σύγχρονο αυτοκίνητο ως πιθανός κατάσκοπος». Προειδοποιεί ότι τα οχήματα γίνονται ολοένα και πιο «έξυπνα». Διαθέτουν όλο και περισσότερα ψηφιακά συστήματα που συλλέγουν δεδομένα και συνδέονται στο Διαδίκτυο. Προσφέρουν ευκολίες, αλλά ταυτόχρονα ανοίγουν την πόρτα στην κατασκοπεία. Το έγγραφο είναι σύντομο, μόλις τρεις σελίδες, και έχει σχεδιαστεί ως ενημερωτικό υλικό με συγκεκριμένες συμβουλές και όχι ως τεχνική έκθεση.
«Διάφοροι φορείς, συμπεριλαμβανομένων κρατικών παραγόντων, ενδέχεται να ενδιαφέρονται για αυτά τα δεδομένα και να έχουν πρόσβαση σε αυτά», αναφέρει η υπηρεσία. Όπως επισημαίνει, τα αυτοκίνητα συλλέγουν δεδομένα για τους ανθρώπους που βρίσκονται μέσα σε αυτά, για το ίδιο το όχημα, αλλά και για αντικείμενα και ανθρώπους που βρίσκονται στη γύρω περιοχή.
Μικρόφωνο που μπορεί να ενεργοποιηθεί από απόσταση
Το σημείο σχετικά με τα μικρόφωνα ήταν αυτό που προσέλκυσε τη μεγαλύτερη προσοχή. Τα σημερινά αυτοκίνητα διαθέτουν μικρόφωνα για φωνητικές εντολές, κλήσεις hands-free ή αυτόματες κλήσεις έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση ατυχήματος. Σύμφωνα με την AIVD, μπορούν τεχνικά να ενεργοποιηθούν από το εξωτερικό του οχήματος.
«Τα μικρόφωνα που είναι εγκατεστημένα για φωνητικό έλεγχο και κλήσεις έκτακτης ανάγκης μπορούν τεχνικά να ενεργοποιηθούν από το εξωτερικό του οχήματος», αναφέρει το έγγραφο, σύμφωνα με το Brussels Signal.
Ως εκ τούτου, η υπηρεσία συνιστά στους ανθρώπους που εργάζονται με ευαίσθητες πληροφορίες να μην θεωρούν το συνδεδεμένο αυτοκίνητο ιδιωτικό χώρο. Δεν θα πρέπει να πραγματοποιούν εμπιστευτικές συζητήσεις μέσα στο αυτοκίνητο ή σε άμεση γειτνίαση με αυτό.
Δεν χρειάζεται καν να κλέψουν τα δεδομένα – μπορούν απλώς να τα ζητήσουν
Ο δεύτερος κίνδυνος είναι λιγότερο προφανής, αλλά ενδεχομένως ακόμη πιο σοβαρός. Τα δεδομένα των αυτοκινήτων δεν παραμένουν μόνο μέσα στο όχημα. Μεταδίδονται μέσω Διαδικτύου στα ηλεκτρονικά συστήματα των κατασκευαστών και άλλων εταιρειών.
Σύμφωνα με την AIVD, ορισμένες χώρες μπορούν απλώς να ζητήσουν αυτά τα δεδομένα από κατασκευαστές και άλλες εταιρείες ή να τα αποκτήσουν μέσω κυβερνοεπίθεσης. Ο οδηγός δεν έχει ουσιαστικό έλεγχο στη συλλογή των δεδομένων, καθώς αυτή πραγματοποιείται αυτόματα.
Η ολλανδική υπηρεσία δεν κατονομάζει συγκεκριμένη χώρα ή μάρκα. Ωστόσο, το πλαίσιο είναι σαφές. Πέρυσι, οι ΗΠΑ οριστικοποίησαν κανόνες που σταδιακά απαγορεύουν την πώληση συνδεδεμένων αυτοκινήτων, καθώς και λογισμικού και υλικού τους, που συνδέονται με την Κίνα ή τη Ρωσία. Το αμερικανικό υπουργείο Εμπορίου αιτιολόγησε τους κανόνες υποστηρίζοντας ότι εταιρείες από τις συγκεκριμένες χώρες θα μπορούσαν να υποχρεωθούν να μοιράζονται δεδομένα ή να επιτρέπουν απομακρυσμένη πρόσβαση σε οχήματα. Η απαγόρευση για το λογισμικό αφορά αυτοκίνητα από το μοντέλο του 2027, ενώ για το υλικό τίθεται σε ισχύ από το 2030.
Η Αυστραλία εξετάζει επίσης αντίστοιχη προσέγγιση. Τον Μάιο, η υπηρεσία αντικατασκοπείας της χώρας ASIO προειδοποίησε τους δημόσιους υπαλλήλους να μην συζητούν ευαίσθητες ή διαβαθμισμένες πληροφορίες μέσα σε συνδεδεμένα αυτοκίνητα, σύμφωνα με την ιστοσελίδα Drive. Όπως δήλωσε ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής της ASIO, τέτοιες συζητήσεις θα πρέπει να πραγματοποιούνται μόνο σε ειδικά καθορισμένους χώρους.
Η συζήτηση εντάθηκε μετά την αποκάλυψη ότι περισσότερο από το 30% των υπηρεσιακών αυτοκινήτων που μπορούν να επιλέξουν τα μέλη του αυστραλιανού Κοινοβουλίου είναι κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Σύμφωνα με το Brussels Signal, ορισμένες γερμανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις περιορίζουν την είσοδο οχημάτων κινεζικών εταιρειών για λόγους ασφαλείας.
Τι συμβουλεύει η υπηρεσία
Η AIVD παρέχει συγκεκριμένες συστάσεις για τον περιορισμό του κινδύνου. Οι περισσότερες αφορούν τη σύνδεση του κινητού τηλεφώνου με το αυτοκίνητο, καθώς από εκεί μπορεί να υπάρξει διαρροή δεδομένων.
Η υπηρεσία συμβουλεύει να μην χρησιμοποιείται ασύρματη φόρτιση κινητού μέσα στο αυτοκίνητο. Συνιστά επίσης να μην γίνεται σύνδεση του τηλεφώνου με το όχημα μέσω Bluetooth ή Wi-Fi.
Όσοι θέλουν να φορτίσουν το κινητό τους με καλώδιο θα πρέπει να χρησιμοποιούν ένα λεγόμενο USB data blocker. Πρόκειται για έναν μικρό αντάπτορα που επιτρέπει να περνά μόνο ηλεκτρικό ρεύμα, εμποδίζοντας τη μεταφορά δεδομένων μεταξύ του κινητού και του αυτοκινήτου.
Ο λόγος είναι απλός. Όταν ένα κινητό συνδέεται με το αυτοκίνητο, πολλά οχήματα κατεβάζουν τη λίστα επαφών, το ιστορικό κλήσεων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και μηνύματα. Αυτά τα δεδομένα μπορεί να παραμείνουν αποθηκευμένα στο σύστημα του αυτοκινήτου για μεγάλο χρονικό διάστημα, ακόμη και αφού ο ιδιοκτήτης βγει από το όχημα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το πρόβλημα με τα ενοικιαζόμενα ή εταιρικά αυτοκίνητα, τα οποία μπορεί να διατηρούν δεδομένα προηγούμενων οδηγών. Όσοι δεν συνδέουν καθόλου το κινητό τους με το αυτοκίνητο αποφεύγουν αυτόν τον κίνδυνο.
Η τελευταία συμβουλή αφορά τις κάμερες. Τα σύγχρονα αυτοκίνητα διαθέτουν κάμερες που καταγράφουν προς τα έξω και χρησιμοποιούνται για στάθμευση, διατήρηση λωρίδας κυκλοφορίας ή αυτόματο φρενάρισμα έκτακτης ανάγκης. Ωστόσο, καταγράφουν παράλληλα και το περιβάλλον γύρω από το όχημα.
Η AIVD, επομένως, συνιστά να μην οδηγείται αυτοκίνητο με εξωτερική κάμερα σε ευαίσθητες περιοχές, για παράδειγμα κοντά σε στρατιωτικές ή κυβερνητικές εγκαταστάσεις.
Σε ποιους απευθύνεται η προειδοποίηση
Οι συστάσεις δεν αφορούν κάθε οδηγό. Απευθύνονται κυρίως σε ανθρώπους των οποίων οι μετακινήσεις και οι επικοινωνίες ενδέχεται να ενδιαφέρουν ξένες υπηρεσίες πληροφοριών, δηλαδή υπουργούς, δημόσιους υπαλλήλους, διευθυντικά στελέχη επιχειρήσεων και άλλους ανθρώπους που έχουν πρόσβαση σε ευαίσθητες πληροφορίες.
Ένας απλός πολίτης που πηγαίνει στο σούπερ μάρκετ πιθανότατα δεν χρειάζεται να ανησυχεί ότι παρακολουθείται από μια ξένη δύναμη.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι δεν επηρεάζεται από τη συλλογή δεδομένων. Το 2023, το Mozilla Foundation εξέτασε τις πολιτικές απορρήτου 25 εταιρειών αυτοκινήτων και καμία δεν πέρασε την αξιολόγηση. Σύμφωνα με τη μελέτη, τα αυτοκίνητα συλλέγουν κάθε είδους προσωπικά δεδομένα μέσω αισθητήρων, καμερών, μικροφώνων και συνδεδεμένων εφαρμογών, τα οποία οι κατασκευαστές μοιράζονται ή πωλούν σε άλλες εταιρείες.
Καμία από τις εταιρείες δεν μπορούσε να επιβεβαιώσει ότι κρυπτογραφεί όλα τα προσωπικά δεδομένα που αποθηκεύονται στο αυτοκίνητο. Η Renault βρέθηκε στην κορυφή της σχετικής αξιολόγησης, καθώς υπόκειται στους αυστηρούς ευρωπαϊκούς κανόνες προστασίας δεδομένων.
Άνεση ή ιδιωτικότητα
Η προειδοποίηση της ολλανδικής υπηρεσίας δείχνει πόσο έχει αλλάξει η φύση του αυτοκινήτου. Πριν από 20 χρόνια ήταν μια μηχανή από λαμαρίνα και έναν κινητήρα. Σήμερα μοιάζει περισσότερο με έναν υπολογιστή πάνω σε τροχούς, ο οποίος βρίσκεται διαρκώς συνδεδεμένος στο Διαδίκτυο, γνωρίζει την τοποθεσία του ιδιοκτήτη του, ακούει τη φωνή του και καταγράφει το περιβάλλον.
Σύμφωνα με το Brussels Signal, συμμαχικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν χαρακτηρίσει στο παρελθόν τα νέα αυτοκίνητα ως «μικρόφωνα πάνω σε τροχούς».
Οι περισσότερες από αυτές τις λειτουργίες έχουν σχεδιαστεί με καλές προθέσεις. Οι κλήσεις έκτακτης ανάγκης μπορούν να σώσουν ζωές μετά από ένα ατύχημα, οι κάμερες συμβάλλουν στην αποφυγή συγκρούσεων και ο φωνητικός έλεγχος βοηθά τους οδηγούς να μην κοιτούν την οθόνη.
Ωστόσο, η ίδια τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για διαφορετικό σκοπό από εκείνον για τον οποίο σχεδιάστηκε. Για όσους διαχειρίζονται ευαίσθητες πληροφορίες, η AIVD έχει έναν απλό κανόνα: οι σημαντικές συζητήσεις ανήκουν σε έναν κλειστό χώρο και όχι μέσα στο αυτοκίνητο.
Πηγή: newsbomb.gr
