Τα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών βρίσκονται στην πρώτη γραμμή κάθε συστήματος υγείας. Όταν, όμως, οι γιατροί που τα στελεχώνουν αισθάνονται εξαντλημένοι, χωρίς υποστήριξη και χωρίς προοπτική βελτίωσης, οι συνέπειες δεν περιορίζονται στην επαγγελματική τους ζωή, αλλά αγγίζουν άμεσα την ποιότητα και την ασφάλεια της φροντίδας των ασθενών.
Αυτή την ανησυχητική εικόνα καταγράφει νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Canadian Medical Association Journal (CMAJ), σύμφωνα με την οποία η επαγγελματική εξουθένωση ή αλλιώς burn out ωθεί σημαντικό αριθμό γιατρών επειγόντων περιστατικών στον Καναδά να μειώσουν τις ώρες εργασίας τους, να πάρουν άδεια ή ακόμη και να εγκαταλείψουν την ειδικότητα.
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι το burnout δεν μπορεί πλέον να θεωρείται προσωρινό κατάλοιπο της πανδημίας, αλλά ένα επίμονο και βαθιά συστημικό πρόβλημα, το οποίο απειλεί τη λειτουργία των Επειγόντων.
Σχεδόν οι μισοί μείωσαν τις ώρες εργασίας
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Δικτύου Καναδών Ερευνητών στην Επείγουσα Ιατρική και βασίστηκε σε έρευνα του 2025, στην οποία συμμετείχαν 410 γιατροί επειγόντων περιστατικών από σχεδόν όλες τις επαρχίες και επικράτειες του Καναδά.
Τα ευρήματα αποτυπώνουν το μέγεθος της πίεσης που δέχεται το ιατρικό προσωπικό:
- Το 48% των συμμετεχόντων είχε μειώσει τις ώρες κλινικής εργασίας.
- Το 20% είχε αναγκαστεί να πάρει άδεια από την εργασία του.
- Το 10% είχε ήδη εγκαταλείψει την επείγουσα ιατρική.
Υψηλότερα επίπεδα επαγγελματικής εξουθένωσης ανέφεραν οι γυναίκες και οι νεότεροι γιατροί.
Πίσω από τους αριθμούς, οι ερευνητές εντόπισαν τέσσερα κυρίαρχα θέματα: ένα δυσλειτουργικό σύστημα υγείας, ένα εξαιρετικά απαιτητικό εργασιακό περιβάλλον, τη σοβαρή ψυχική επιβάρυνση των γιατρών και την αυξανόμενη επιθυμία τους να αποχωρήσουν από την ειδικότητα.
«Το σύστημα υγείας έχει καταρρεύσει»
«Το κυρίαρχο θέμα ήταν ότι το σύστημα υγείας έχει καταρρεύσει», αναφέρει η Δρ Kerstin de Wit, γιατρός επειγόντων περιστατικών και ειδική στη θρόμβωση στο Kingston Health Sciences Centre, καθώς και καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Queen’s του Οντάριο.
Όπως εξηγεί, οι γιατροί περιέγραφαν επανειλημμένα ένα Τμήμα Επειγόντων που καλείται να καλύψει τις ανεπάρκειες ολόκληρου του συστήματος, διαθέτοντας όλο και λιγότερους πόρους και ελάχιστη υποστήριξη. «Υπήρχε η προσδοκία ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί. Για πολλούς, το μέλλον της επείγουσας ιατρικής φαινόταν απελπιστικό, χωρίς πιθανότητα ανάκαμψης», σημειώνει η ίδια μαζί με τους συνεργάτες της.
Τα Επείγοντα πολλές φορές καταλήγουν να αποτελούν το τελευταίο καταφύγιο για ασθενείς που δεν μπορούν να βρουν εγκαίρως φροντίδα σε άλλες δομές. Έτσι, οι γιατροί καλούνται να διαχειριστούν όχι μόνο οξέα περιστατικά, αλλά και κοινωνικές, ψυχικές ή χρόνιες ανάγκες που υπερβαίνουν τον παραδοσιακό ρόλο της επείγουσας ιατρικής.
Τι τροφοδοτεί το burnout
Σύμφωνα με τη μελέτη, η εξουθένωση των γιατρών δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα. Οι πιθανές αιτίες περιλαμβάνουν:
- τις δυσλειτουργίες του συστήματος υγείας σε κυβερνητικό και νοσοκομειακό επίπεδο,
- την έλλειψη κλινικής και διοικητικής υποστήριξης,
- τον μεγάλο αριθμό ασθενών,
- τις μη ρεαλιστικές προσδοκίες για τον ρόλο των γιατρών των Επειγόντων,
- και την αδυναμία κάλυψης αναγκών που ξεπερνούν τα όρια της επείγουσας φροντίδας.
Η πίεση αυτή εντείνεται από τους αυξανόμενους χρόνους αναμονής. Πρόσφατη έκθεση του Καναδικού Ινστιτούτου Πληροφοριών Υγείας έδειξε ότι οι ασθενείς που χρειάζονται εισαγωγή περιμένουν όλο και περισσότερο στα Τμήματα Επειγόντων, ενώ αρκετοί αποχωρούν προτού καταφέρουν να εξεταστούν από γιατρό.
Κίνδυνος και για την ασφάλεια των ασθενών
Οι συγγραφείς της μελέτης υπογραμμίζουν ότι το burnout αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την ασφάλεια των ασθενών, συνδέεται με χαμηλότερη ποιότητα περίθαλψης και υπονομεύει την προσπάθεια δημιουργίας ενός βιώσιμου συστήματος υγείας.
Την ίδια στιγμή, η αποχώρηση γιατρών επιβαρύνει ακόμη περισσότερο όσους παραμένουν στην πρώτη γραμμή, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο: λιγότερο προσωπικό, περισσότερη πίεση, μεγαλύτερη εξουθένωση και νέες αποχωρήσεις. «Η απώλεια γιατρών επειγόντων περιστατικών αποτελεί κρίση για το καναδικό σύστημα υγείας. Τα αποτελέσματά μας δείχνουν συρρίκνωση του ανθρώπινου δυναμικού, η οποία με τη σειρά της επιδεινώνει την εξουθένωση όσων παραμένουν», τονίζουν οι ερευνητές.
Οι λύσεις που προτείνουν οι ειδικοί
Οι ερευνητές ζητούν άμεσες παρεμβάσεις από τις κυβερνήσεις και τους υγειονομικούς οργανισμούς. Μεταξύ άλλων, προτείνουν:
- την κάλυψη των κενών στη φροντίδα των ασθενών,
- την ενίσχυση της επείγουσας γηριατρικής φροντίδας,
- την πρόσληψη προσωπικού που θα διαχειρίζεται τις κοινωνικές και πρακτικές ανάγκες των ασθενών,
- και την εφαρμογή ευρύτερων αλλαγών που θα περιορίσουν την πίεση στα Τμήματα Επειγόντων.
Η Δρ Catherine Varner, γιατρός επειγόντων περιστατικών επισημαίνει ότι η ανάγκη για δράση γίνεται ακόμη πιο επιτακτική, καθώς ο πληθυσμός γερνά, τα περιστατικά γίνονται πιο σύνθετα και οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης καλούνται να ανταποκριθούν και σε νέες απειλές, όπως οι καταστροφές που σχετίζονται με την κλιματική κρίση. «Το επάγγελμα δεν μπορεί να περιμένει να εφαρμοστούν πολύπλοκες λύσεις σε επίπεδο συστήματος. Πρέπει να ληφθούν άμεσα μέτρα για την προστασία του προσωπικού των Τμημάτων Επειγόντων», υπογραμμίζει.
Χωρίς συντονισμένη και ουσιαστική δράση, η πρόσβαση σε 24ωρη επείγουσα περίθαλψη κινδυνεύει, ενώ αποτρέψιμες τραγωδίες θα συνεχίσουν να συμβαίνουν στις αίθουσες αναμονής, καταλήγει.
Πηγή: ygeiamou.gr
