Γράφει η Βίκυ Παπαχριστοπούλου, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος
Οι περισσότεροι από εμάς αναζητούν την «εύκολη λύση» που βρίσκεται στην εφαρμογή μιας «express» δίαιτας, η οποία υπόσχεται την γρήγορη απώλεια βάρους με αποτέλεσμα όμως να καταπονήσει τον οργανισμό στερώντας του πληθώρα βιταμινών, μετάλλων και θρεπτικών συστατικών, που είναι απαραίτητα για την καλή λειτουργία του οργανισμού μας. Οι δίαιτες «express» είναι συνήθως χημικές δίαιτες, υποθερμιδικές και υπερπρωτεινικές, οι οποίες αποκλείουν αρκετές ομάδες τροφίμων και προκαλούν απότομη απώλεια βάρους.
Το βασικό πλεονέκτημα αυτών των προγραμμάτων διατροφής είναι μόνο, η γρήγορη απώλεια βάρους. Τί είδους βάρος όμως είναι αυτό που χάνεται τόσο γρήγορα και τελικά επανατοποθετείται εξίσου γρήγορα;
Το βάρος αυτό κατά βάση είναι υγρά του σώματος και γλυκογόνο. Όταν αυτά εξαντληθούν, ο οργανισμός στη συνέχεια θα «κάψει» το αποθηκευμένο λίπος του σώματος και τέλος τους μύες. Η καύση του λίπους που είναι και το βάρος, το οποίο στην ουσία θέλουμε να χάσουμε, σημαίνει απώλεια βάρους της τάξεως των 2-4 κιλών το μήνα. Περαιτέρω, απώλεια βάρους σημαίνει απώλεια μυϊκού ιστού και υγρών, η οποία μπορεί να επιφέρει ανεπανόρθωτη βλάβη στον οργανισμό μας.
Τι πρέπει να αποφεύγουμε και γιατί;
Αρχικά, τις χημικές δίαιτες, οι οποίες χαρακτηρίζονται ως χημικές, διότι προκαλούν χημικές αντιδράσεις στον οργανισμό όπως τον σχηματισμό κετονών. Είναι κυρίως πλούσιες σε πρωτεΐνες και λίπη και χαμηλές σε υδατάνθρακες. Όλες οι τροφές που μπαίνουν στον οργανισμό μας μεταφράζονται σε γλυκόζη. Η γλυκόζη είναι η άμεση πηγή ενέργειας του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος. Όταν η γλυκόζη που δίνεται στον οργανισμό από τους υδατάνθρακες λείπει, τότε χρησιμοποιούνται από τον οργανισμό τα λίπη για την εξασφάλιση αυτής της ενέργειας.Η καύση αυτή του λίπους προκαλεί και ταυτόχρονη παραγωγή κετονικών σωμάτων, τα οποία πλέον χρησιμοποιούνται ως «καύσιμα», γι’ αυτό και οι χημικές δίαιτες ονομάζονται και κετογονικές.
Τα πιο συχνά προβλήματα που σχετίζονται με τη χαμηλή κατανάλωση υδατανθράκων είναι η εμφάνιση αρθρίτιδας, κράμπες, δύσοσμη αναπνοή και γρήγορη κόπωση. Επίσης, όπως προαναφέρθηκε, οι υδατάνθρακες είναι η κύρια πηγή ενέργειας του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος. Η παρατεταμένη μείωση τους για μεγάλο χρονικό διάστημα επηρεάζει τη συμπεριφορά και τη διάθεσή μας, σχετίζεται με την εμφάνιση διαταραχών, όπως άγχος και νευρικότητα, μελαγχολία και επιθετικότητα, κατάθλιψη, μειωμένη συγκέντρωση και πνευματική απόδοση, καθώς και την εμφάνιση συχνών πονοκεφάλων.
Χάπια ή συμπληρώματα αδυνατίσματος: Της μόδας, επίσης, έχουν γίνει σκευάσματα του εμπορίου, τα οποία μέσω των ιδιαίτερων μηχανισμών δράσης τους, όπως η βελτίωση του μεταβολισμού των υδατανθράκων, η αυξημένη λιπόλυση ή η ενεργειακή δαπάνη και η μειωμένη πείνα, αποτελούν τη λύση για πολλούς. Η αλήθεια όμως απέχει πολύ από αυτά.
Στα σκευάσματα αυτά είτε στη μορφή σκόνων (πχ. πρωτεινής) είτε στις ενέσιμες μορφές, έχουν παρατηρηθεί πολλές παρενέργειες από τη χρήση τους με πιο συχνές τον αυξημένο καρδιακό ρυθμό, την αυξημένη αρτηριακή πίεση, τη διάρροια, την αϋπνία και διάφορες νεφρικές και ηπατικές βλάβες.
Κλείνοντας, αξίζει να τονίσουμε ότι οι “γρήγορες” δίαιτες μπορεί να οδηγούν σε γρήγορη και σχετικά εύκολη απώλεια σωματικού βάρους, αλλά σπάνια επιτυγχάνουν την επιθυμητή μόνιμη απώλεια κιλών.
Ο λόγος είναι η διαταραχή του βασικού μεταβολισμού, οδηγώντας σε μακροπρόθεσμη μείωση αυτού, μέσω της οποίας ο ανθρώπινος οργανισμός προσαρμόζεται φυσιολογικά στην ελαττωμένη πρόσληψη θερμίδων.
Μετά την ολοκλήρωση της δίαιτας το βάρος τείνει να αυξάνει πολύ γρήγορα, συχνά και πάνω από το αρχικό οδηγώντας τελικά σε αντίθετο αποτέλεσμα.
