Γράφει η Θεώνη Ρωμαίου
Τα λαζαράκια ανήκουν ακριβώς σε αυτή την κατηγορία εδεσμάτων, που συνδυάζουν την απλότητα με τη λαϊκή παράδοση. Πρόκειται για ένα ταπεινό γλυκό ψωμάκι, που λειτουργεί ως γευστικός πρόλογος της Μεγάλης Εβδομάδας.
Παρασκευάζονται το Σάββατο του Λαζάρου, ημέρα αφιερωμένη στην Ανάσταση του Λαζάρου, το θαύμα που προαναγγέλλει τη νίκη της ζωής επί του θανάτου λίγο πριν το Πάθος. Γι’ αυτό και τα λαζαράκια έχουν διττό χαρακτήρα: ναι μεν φέρουν το μήνυμα της ελπίδας, παραμένουν όμως αυστηρά νηστίσιμα, χωρίς αυγά ή γαλακτοκομικά.
Το χαρακτηριστικό ανθρωπόμορφο σχήμα τους, με τα «σταυρωμένα χέρια» στο στήθος, παραπέμπει στον σαβανωμένο Λάζαρο, όπως απεικονίζεται στη λαϊκή θρησκευτική εικονογραφία, ενώ τα γαρύφαλλα χρησιμοποιούνται παραδοσιακά ως μάτια. Η ζύμη τους θυμίζει ελαφρώς γλυκό ψωμί, αρωματισμένο με κανέλα και γαρύφαλλο. Σε πολλές περιοχές συναντάμε γέμιση από καρύδια, σταφίδες ή πετιμέζι, προσθήκες που ενισχύουν τη γεύση χωρίς να αλλοιώνουν τη λιτότητά τους.
Τα λαζαράκια εντάσσονται στη μακρά παράδοση που συνδέει τον άρτο με τη θρησκευτική τελετουργία. Πρόκειται για ένα έθιμο που γεννήθηκε μέσα στα σπίτια και μεταδόθηκε από γενιά σε γενιά. Παραδοσιακά, οι νοικοκυρές φτιάχνουν μαζί με τα παιδιά, τα οποία στη συνέχεια γυρίζουν από σπίτι σε σπίτι τραγουδώντας τα κάλαντα του Λαζάρου. Συνηθίζεται όσα παιδιά έχει η οικογένεια τόσους «Λαζάρηδες» να πλάθουν.
Παρότι τα λαζαράκια δεν είναι από τα πασχαλινά αρτοσκευάσματα που συναντά κανείς συχνά σε φούρνους και ζαχαροπλαστεία, η συνταγή που ακολουθεί μπορεί να αποτελέσει την αφορμή για όλα τα μέλη της οικογένειας να περάσουν χρόνο μαζί και να μεταδώσουν στην επόμενη γενιά αυτό το όμορφο έθιμο…
Υλικά
½ κούπα καλαμποκέλαιο
1 kg αλεύρι σίτου
4 κ.σ. ζάχαρη
Μαγιά μπύρας
1 κούπα σταφίδες
1 κ.γ. γλυκάνισο ή μαστίχα Χίου
Λίγα γαρύφαλλα
Λίγο σουσάμι
2 κούπες χλιαρό νερό
Διαλύουμε τη μαγιά σε ένα φλιτζάνι με χλιαρό νερό, ανακατεύοντας καλά μέχρι να ενεργοποιηθεί, και τη μεταφέρουμε στο μπολ όπου θα ζυμώσουμε.
Προσθέτουμε τη ζάχαρη, το καλαμποκέλαιο και μια κούπα χλιαρό νερό και ανακατεύουμε μέχρι να ομογενοποιηθούν τα υλικά.
Στη συνέχεια ρίχνουμε τις σταφίδες, τον γλυκάνισο (ή τη μαστίχα) και αρχίζουμε να προσθέτουμε το αλεύρι λίγο λίγο, ανακατεύοντας αρχικά με κουτάλα και έπειτα με τα χέρια.
Ζυμώνουμε μέχρι να σχηματιστεί μια λεία και εύπλαστη ζύμη, που δεν κολλάει στα χέρια.
Μεταφέρουμε τη ζύμη σε ελαφρώς αλευρωμένο πάγκο και τη ζυμώνουμε ξανά δυνατά για λίγα λεπτά, ώστε να γίνει πιο ελαστική και αφράτη.
Tip: Προσέχουμε η ζύμη να μην είναι υπερβολικά μαλακή, γιατί υπάρχει κίνδυνος τα λαζαράκια να χάσουν το σχήμα τους κατά το ψήσιμο.
Έπειτα τη χωρίζουμε σε ίσα κομμάτια και πλάθουμε τα λαζαράκια, δίνοντάς τους το χαρακτηριστικό ανθρωπόμορφο σχήμα και καρφώνουμε τα γαρύφαλλα στη θέση των ματιών.
Τοποθετούμε τα λαζαράκια σε λαδωμένο ταψί, αφήνοντας μικρή απόσταση μεταξύ τους και ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180°C για περίπου 45 λεπτά, μέχρι να φουσκώσουν και να πάρουν ένα όμορφο χρυσαφένιο χρώμα.
Καλή σας όρεξη!!
Πηγή: Η συνταγή προέρχεται από το βιβλίο «Ως γλυκέα τω λάρυγγί μου…» – Μοναστηριακή ζαχαροπλαστική
