Με την προθεσμία υποβολής αιτήσεων για τα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία να ολοκληρώνεται τη Δευτέρα 30 Μαρτίου, ο νέος θεσμός επιχειρεί να χαράξει το δικό του αποτύπωμα στη δημόσια εκπαίδευση. Η Καθηγήτρια Μαθηματικών στη Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών του Ε.Μ.Π. και Πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής των ΔΗΜ.Ω.Σ., Σοφία Λαμπροπούλου, περιγράφει ένα φιλόδοξο σχέδιο που φιλοδοξεί να συνδυάσει ποιότητα, καινοτομία και κοινωνική δικαιοσύνη.
«Το όραμα των Δημοσίων Ωνασείων Σχολείων είναι η υλοποίηση ενός σύγχρονου δημόσιου σχολείου που θα προετοιμάζει τους πολίτες του 21ου αιώνα, ανοιχτό στην τοπική κοινωνία, καινοτόμο, ισότιμο και ανθρωποκεντρικό», τονίζει. Όπως εξηγεί, στόχος είναι «κάθε μαθητής και μαθήτρια να έχει τη δυνατότητα να ανακαλύψει και να αναπτύξει τις δεξιότητες και τα ταλέντα του, να καλλιεργήσει την κριτική σκέψη και να συμμετέχει ενεργά, με αξίες και ήθος, σε μια δημοκρατική κοινωνία».
Η ίδια επισημαίνει ότι τα ΔΗΜ.Ω.Σ. δεν περιορίζονται στη μετάδοση γνώσεων, αλλά επενδύουν συνολικά στην ανάπτυξη των μαθητών: «Έχουν ως αποστολή να παρέχουν δημόσια δωρεάν παιδεία υψηλής ποιότητας και να λειτουργήσουν ως πυρήνες διάχυσης βέλτιστων εκπαιδευτικών πρακτικών». Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση «στην ψηφιακή τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη, τη δημιουργικότητα, την καινοτομία, την αριστεία και την πολυγνωσία», ενώ –όπως σημειώνει– ενισχύεται και ο ρόλος των εκπαιδευτικών μέσω επιμορφώσεων και στήριξης του έργου τους.
Οι διαφορές με τα πρότυπα σχολεία
Σε ό,τι αφορά τις διαφορές με τα πρότυπα σχολεία, η κ. Λαμπροπούλου ξεκαθαρίζει: «Τα ΔΗΜ.Ω.Σ. έχουν σαφή κοινωνικό προσανατολισμό. Για την εισαγωγή των μαθητών λαμβάνεται υπόψη και η εγγύτητα του τόπου κατοικίας, ώστε να ενισχυθεί η τοπική κοινωνία». Την ίδια στιγμή, διαφοροποιείται και η φιλοσοφία των εξετάσεων: «Στα πρότυπα είναι υψηλής δυσκολίας και επικεντρώνονται στις γνώσεις, ενώ στα ΔΗΜ.Ω.Σ. τα θέματα είναι ήπιας δυσκολίας και στοχεύουν και σε κλίσεις και δεξιότητες».
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη λειτουργία των σχολείων στην πράξη. «Οι όμιλοι και τα σύνολα αποτελούν μέρος του σχολικού προγράμματος», αναφέρει, εξηγώντας ότι περιλαμβάνονται τόσο δράσεις ενισχυτικής διδασκαλίας όσο και προετοιμασίας για τις Πανελλαδικές εξετάσεις. «Στόχος είναι η ενίσχυση του γνωστικού επιπέδου και η σύγκλιση των μαθησιακών ομάδων», προσθέτει, σημειώνοντας ότι ήδη από τον πρώτο χρόνο λειτουργίας συμμετέχουν και μαθητές που δεν εισήχθησαν μέσω εξετάσεων.
Απαντώντας στις επικρίσεις περί ενίσχυσης κοινωνικών ανισοτήτων, η ίδια είναι κατηγορηματική: «Το αντίθετο. Τα σχολεία αυτά αποσκοπούν στην εξασφάλιση ίσων ευκαιριών στην εκπαίδευση. Ο θεσμός των ΔΗΜ.Ω.Σ. υποστηρίζει έμπρακτα το αγαθό της δωρεάν παιδείας και επενδύει στο μέλλον των παιδιών μας. Μάλιστα δίνεται η δυνατότητα να φοιτήσουν μαθητές και από σχετικά μακρινές αποστάσεις, καθότι προβλέπεται από το νόμο η μεταφορά των μαθητών από πιο απομακρυσμένες περιοχές. Συνεπώς η λειτουργία των ΔΗΜ.Ω.Σ. θα αμβλύνει τις κοινωνικές ανισότητες. Επιπλέον, για τους μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες ισχύει το θεσμικό πλαίσιο όπως και στα υπόλοιπα σχολεία».
Όπως υποστηρίζει η κ. Λαμπροπούλου , «κάθε παιδί, μέσα από αδιάβλητες εξετάσεις, μπορεί να κερδίσει τη δυνατότητα να φοιτήσει σε ένα τέτοιο σχολείο, ανεξάρτητα από την κοινωνική του προέλευση. Το πλαίσιο και η λειτουργία των ΔΗΜ.Ω.Σ. ρυθμίζονται από το Ν 5174/2025, με τον οποίο κυρώθηκε η Σύμβαση Δωρεάς του Ιδρύματος «Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης» με το Ελληνικό Δημόσιο, και η οποία έτυχε της ευρείας αποδοχής από την Βουλή των Ελλήνων. Έχουμε ήδη απτά δείγματα από τον πρώτο χρόνο λειτουργίας, για παράδειγμα το Δημόσιο Ωνάσειο Λύκειο Αχαρνών: https://www.facebook.com/reel/1612524363349067 , ενώ στις παρακάτω ενημερωτικές ιστοσελίδες: https://dedimos.minedu.gov.gr/ και https://www.onassis.org/el/education/public-onassis-schools μπορούν μαθητές και γονείς να λάβουν πολλές πληροφορίες».
«Δεν έχουμε την πολυτέλεια να χάσουμε μια μοναδική ευκαιρία»
Αναφερόμενη στις αντιδράσεις που έχουν εκδηλωθεί σε τοπικό επίπεδο, σημειώνει: «Η παιδεία είναι κεντρικός πυρήνας ανάπτυξης, προόδου και πολιτισμού μιας κοινωνίας. Στον Πύργο δεν λειτουργούν πρότυπα ή πειραματικά σχολεία στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Η επιλογή της πόλης του Πύργου για τον χαρακτηρισμό δύο εκ των ιστορικών σχολείων της ως Ωνασείων, κατά τη γνώμη μου, θα πρέπει να θεωρείται ως ευτύχημα. Τα ΔΗΜ.Ω.Σ. του Πύργου είναι τα μοναδικά ΔΗΜ.Ω.Σ. που θα λειτουργούν σε όλη την περιοχή της Πελοποννήσου και της Δυτικής Ελλάδας».
Ως προς το εργασιακό καθεστώς των εκπαιδευτικών ξεκαθαρίζει ότι: «Δεν χάνουν την οργανική τους θέση αλλά την οριστική τους τοποθέτηση στη συγκεκριμένη σχολική μονάδα, η οποία όμως μεταφέρεται σε άλλη σχολική μονάδα της ίδιας ομάδας σχολείων. Επιπρόσθετα ο νομοθέτης αναγνωρίζοντας ότι η ταυτότητα του σχολείου είναι πρωτίστως οι εκπαιδευτικοί του, τους δίνει τη δυνατότητα να παραμείνουν στο σχολείο, εφόσον το επιθυμούν, χωρίς καμία αξιολόγηση, με διετή θητεία και με δυνατότητα ανανέωσης κατόπιν αξιολόγησης στο τέλος της διετίας».
Δεν παραβλέπει, ωστόσο, τις επιφυλάξεις που συνοδεύουν κάθε νέο εγχείρημα: «Είναι εύλογο να υπάρχουν αμφισβητήσεις σε ένα καινοτόμο εκπαιδευτικό μοντέλο», αναφέρει, για να προσθέσει πως «όλα κρίνονται από τα αποτελέσματα και το έργο τους. Εκτιμώ ότι δεν έχουμε την πολυτέλεια να χάσουμε μια τέτοια μοναδική ευκαιρία. Γι’ αυτό και προτρέπω γονείς, εκπαιδευτικούς και όλους τους φορείς να υποδεχτούν θετικά και να αγκαλιάσουν τον θεσμό των Δημοσίων Ωνασείων Σχολείων. Και αν κάποιοι δεν επιθυμούν να είναι αρωγοί σε αυτή την προσπάθεια, τους καλώ να έχουν υπομονή να παρακολουθήσουν την εξέλιξη του θεσμού και να κρίνουν μέσα από αντικειμενικά κριτήρια την προσφορά του στη δημόσια εκπαίδευση».
