Ομόφωνα θετικά γνωμοδότησε η Επιτροπή Περιβάλλοντος, Χωροταξίας, Ενέργειας και Φυσικών Πόρων της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για το έργο «Μελέτη διευθέτησης ποταμού Πηνειακού Λάδωνα και οριοθέτησης τμήματος αυτού», ανοίγοντας τον δρόμο για την προώθηση ενός σημαντικού σχεδιασμού αντιπλημμυρικής προστασίας στην Περιφερειακή Ενότητα Ηλείας.
Το έργο αφορά τη διευθέτηση του Πηνειακού Λάδωνα σε συνολικό μήκος περίπου 15,8 χιλιομέτρων, από τη γέφυρα Καρυάς της επαρχιακής οδού Μουζάκι – Καρυά – Πανόπουλο έως την εκβολή του ποταμού στην τεχνητή λίμνη Πηνειού.
Συγκριμένα οι παρεμβάσεις εκτείνονται:
Στον Δήμο Ήλιδας, και στις τοπικές κοινότητες Βελανιδίου, Αγραπιδοχωρίου, Εφύρας, Λάτα, Σιμόπουλου, Λαγανά, Οινόης και Ροδιάς.
Στον Δήμο Πύργου, και στις τοπικές κοινότητες Κουτσοχέρας, Μουζακίου, Αγίας Άννας και Καρυάς.
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει δύο επιμέρους τμήματα. Το πρώτο, μήκους 6,061 χιλιομέτρων, εκτείνεται από τις εκβολές στη λίμνη Πηνειού έως τις γέφυρες Σιμόπουλου, ενώ το δεύτερο, μήκους 8,825 χιλιομέτρων, από τις γέφυρες Σιμόπουλου έως τη γέφυρα Καρυάς. Εξαιρείται ένα τμήμα συνολικού εύρους 700 μέτρων εκατέρωθεν των παλαιάς και νέας γέφυρας Σιμόπουλου, καθώς αυτό αποτελεί αντικείμενο διαφορετικής μελέτης.
Στόχος η μείωση του πλημμυρικού κινδύνου
Κεντρικός στόχος των παρεμβάσεων είναι η αντιπλημμυρική προστασία των παρόχθιων περιοχών, σε μια ζώνη που έχει χαρακτηριστεί ως Ζώνη Δυνητικά Υψηλού Κινδύνου Πλημμύρας.
Η λεκάνη απορροής του Πηνειακού Λάδωνα καλύπτει έκταση 238 τετραγωνικών χιλιομέτρων και ο ποταμός αποτελεί τον μεγαλύτερο παραπόταμο του Πηνειού.
Σύμφωνα με τη μελέτη, προβλέπονται εργασίες διευθέτησης της κοίτης, διαμόρφωση πυθμένα, κατασκευή συρματοκιβωτίων και λιθορριπών για την προστασία των πρανών, καθώς και διαμόρφωση αναχωμάτων στα κατάλληλα τμήματα. Σε επιλεγμένα σημεία προβλέπονται επίσης επεμβάσεις για την προστασία από τη διάβρωση και φυτεύσεις στις όχθες.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι ο σχεδιασμός προβλέπει τόσο επενδεδυμένες όσο και ανεπένδυτες διατομές, με στόχο την εξασφάλιση της απαιτούμενης υδραυλικής λειτουργίας, χωρίς αδικαιολόγητη αλλοίωση του φυσικού χαρακτήρα του ποταμού.
Μεγάλος όγκος εκσκαφών και αυστηροί κανόνες διαχείρισης
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που αναδεικνύονται στη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων είναι ο όγκος των χωματουργικών εργασιών.
Οι συνολικές εκσκαφές εκτιμώνται σε περίπου 2,2 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, εκ των οποίων περίπου 2.157.340 κυβικά μέτρα υπολογίζεται ότι θα αποτελέσουν πλεονάζοντα προϊόντα εκσκαφής, τα οποία θα πρέπει να οδηγηθούν σε κατάλληλους και νόμιμα αδειοδοτημένους χώρους διαχείρισης. Παράλληλα, για την κατασκευή των συρματοκιβωτίων και την προστασία των πρανών προβλέπεται η προμήθεια σημαντικών ποσοτήτων αδρανών υλικών και λίθων από νόμιμες πηγές. Η Περιφέρεια θέτει ως βασική προϋπόθεση την πλήρη τεκμηρίωση της διαχείρισης των εκσκαφών, την καταγραφή κάθε φορτίου που απομακρύνεται και την απαγόρευση ανεξέλεγκτης απόθεσης υλικών στην κοίτη, στις όχθες ή σε γειτονικές αγροτικές εκτάσεις.
Οι 28 περιβαλλοντικοί όροι
Η θετική γνωμοδότηση συνοδεύεται από 28 συγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους, οι οποίοι αποσκοπούν στη διασφάλιση της περιβαλλοντικής προστασίας κατά την κατασκευή και λειτουργία του έργου.
Μεταξύ άλλων, προβλέπονται:
- Η διατήρηση της φυσικής ροής του ποταμού κατά τη διάρκεια των εργασιών και η αποφυγή πλήρους απόφραξης της κοίτης.
- Η εκτέλεση των εργασιών μέσα στην κοίτη κατά την περίοδο χαμηλών παροχών και εκτός περιόδων έντονων βροχοπτώσεων.
- Η διατήρηση του φυσικού πυθμένα στα σημεία όπου αυτό προβλέπεται από τον εγκεκριμένο σχεδιασμό.
- Η αποφυγή γενικευμένης εκρίζωσης της παρόχθιας βλάστησης και πρόσθετων εκβαθύνσεων.
- Η προστασία της ιχθυοπανίδας και των άλλων υδρόβιων οργανισμών.
- Η χρήση αυτόχθονων φυτικών ειδών για την αποκατάσταση των παρόχθιων περιοχών.
- Η παρακολούθηση της ποιότητας των υδάτων για τα πρώτα τρία χρόνια λειτουργίας, τουλάχιστον ανά τρίμηνο.
- Η καταγραφή της ιχθυοπανίδας πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την κατασκευή.
- Η αποκατάσταση των χώρων που θα χρησιμοποιηθούν προσωρινά ως εργοτάξια.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει και για τη χρονική περίοδο εκτέλεσης των εργασιών, καθώς αυτές θα πρέπει να προγραμματίζονται εκτός της κύριας αναπαραγωγικής περιόδου των πτηνών, δηλαδή από τον Μάρτιο έως τον Ιούνιο.
Επιπλέον, ζητείται ο συντονισμός των επιμέρους τμημάτων του έργου με τη χωριστά μελετώμενη περιοχή των γεφυρών Εφύρας – Σιμόπουλου, ώστε να διασφαλιστεί η υδραυλική συνέχεια και να μην προκύψουν στενώσεις ή νέα προβλήματα πλημμυρικού κινδύνου.
Στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης έχουν ήδη κατατεθεί θετικές γνωμοδοτήσεις, υπό όρους σε αρκετές περιπτώσεις, από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το Τμήμα Αλιείας της Π.Ε. Ηλείας, οι αρμόδιες υπηρεσίες Νεωτέρων Μνημείων και Αρχαιοτήτων, η ΕΦΑ Ηλείας, η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων, το ΓΕΕΘΑ, τα Δασαρχεία Αμαλιάδας και Πύργου και οι αρμόδιες δασικές υπηρεσίες της Ηλείας.
