«Τα ΔΗΜ.Ω.Σ. δεν έρχονται να αντικαταστήσουν τα υπάρχοντα δημόσια σχολεία, αλλά να ανοίξουν νέους δρόμους που μπορούν να βοηθήσουν συνολικά το δημόσιο σχολείο», υποστηρίζει η πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής των Δημόσιων Ωνάσειων Σχολείων, Σοφία Λαμπροπούλου, μιλώντας στο ilialive.gr, λίγες ημέρες πριν την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς.
Στον Πύργο, η έναρξη της φετινή σχολική χρονιά, σηματοδοτεί την πρώτη λειτουργία του Ημερήσιου Γυμνασίου και του Ημερήσιου Γενικού Λυκείου Πύργου ως Δημόσιων Ωνάσειων Σχολείων, στις εγκαταστάσεις όπου μέχρι πρόσφατα λειτουργούσαν το 2ο Γυμνάσιο και το 2ο Λύκειο της πόλης. Η αλλαγή αυτή δεν προέκυψε χωρίς αντιδράσεις και συζήτηση, ενώ προηγήθηκαν συναντήσεις και ενημερώσεις με εκπαιδευτικούς και γονείς, αλλά και συζητήσεις στο Δημοτικό Συμβούλιο Πύργου.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Σοφία Λαμπροπούλου παρουσιάζει στη συνέντευξή της τη φιλοσοφία και τον σχεδιασμό των ΔΗΜ.Ω.Σ., αναφέρεται στον τρόπο λειτουργίας και επιλογής μαθητών, στις πρόσθετες εκπαιδευτικές και υποστηρικτικές δομές, στη χρηματοδότηση μέσω της δωρεάς του Ιδρύματος Ωνάση, αλλά και στον στόχο τα νέα σχολεία να συνδεθούν με τις τοπικές κοινωνίες και να λειτουργήσουν ως φορείς διάχυσης πρακτικών και εμπειρίας στη δημόσια εκπαίδευση.
Παράλληλα, απαντά στις βασικές ενστάσεις που έχουν διατυπωθεί γύρω από τον θεσμό: τον κίνδυνο δημιουργίας ενός «συστήματος δύο ταχυτήτων», την επιλογή μαθητών μέσω εξετάσεων και το κατά πόσο η επένδυση σε συγκεκριμένες σχολικές μονάδες μπορεί να συνδυαστεί με την ανάγκη συνολικής αναβάθμισης του δημόσιου σχολείου. Η ίδια υπερασπίζεται τον δημόσιο χαρακτήρα των ΔΗΜ.Ω.Σ. και υποστηρίζει ότι η πραγματική επιτυχία τους θα κριθεί όχι μόνο από τις επιδόσεις των μαθητών, αλλά από το αν η επίδρασή τους ξεπεράσει τα όρια των ίδιων των σχολείων.
Ποιο είναι το βασικό όραμα των Ωνασείων Σχολείων και τι θέλετε να αλλάξει στην ελληνική εκπαίδευση μέσα από αυτόν τον θεσμό;
Το όραμα αυτής της σημαντικής πρωτοβουλίας που υλοποιείται με δωρεά του Ιδρύματος Ωνάση σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού είναι να αποκτήσουν περισσότερα παιδιά απ’ όλη την Ελλάδα πρόσβαση σε ένα σύγχρονο, αναβαθμισμένο δημόσιο σχολείο, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου μέχρι τώρα τέτοιες ευκαιρίες δεν υπήρχαν. Και όταν λέμε «σύγχρονο σχολείο», δεν εννοούμε μόνο ένα σχολείο που προσφέρει γνώσεις. Εννοούμε ένα περιβάλλον που βοηθά κάθε παιδί να ανακαλύψει τι αγαπά, σε τι είναι καλό, να καλλιεργήσει τη δημιουργικότητα και την κριτική του σκέψη και να αποκτήσει εφόδια που θα του φανούν χρήσιμα και έξω από τη σχολική αίθουσα.
Θέλουμε, όμως, όσα δημιουργούνται στα ΔΗΜ.Ω.Σ. να μη μένουν μόνο μέσα στα σχολεία του Δικτύου. Μέσα από τη συνεργασία με όμορα σχολεία, πανεπιστήμια και φορείς της κάθε περιοχής, στόχος είναι οι καλές πρακτικές, τα εκπαιδευτικά εργαλεία και η εμπειρία που αποκτάται να διαχυθούν σε όλη τη δημόσια εκπαίδευση. Τα ΔΗΜ.Ω.Σ. δεν έρχονται να αντικαταστήσουν τα υπάρχοντα δημόσια σχολεία, αλλά να ανοίξουν νέους δρόμους που μπορούν να βοηθήσουν συνολικά το δημόσιο σχολείο.
Τι θεωρείτε ότι διαφοροποιεί ένα Ωνάσειο Σχολείο από ένα πρότυπο ή ένα δημόσιο σχολείο;
Τα ΔΗΜ.Ω.Σ. είναι 100% δημόσια σχολεία, που λειτουργούν υπό την εποπτεία του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού. Αυτό που διαφοροποιεί το συγκεκριμένο μοντέλο είναι ότι, μέσω των Ομίλων και των Συνόλων, δίνει στα παιδιά περισσότερες δυνατότητες να ασχοληθούν με τις επιστήμες, τις γλώσσες, την τέχνη, τον πολιτισμό και τον αθλητισμό και να αναπτύξουν δεξιότητες που είναι απαραίτητες για τον 21ο αιώνα. Παράλληλα, προσφέρουν ενισχυτική διδασκαλία, αλλά και προετοιμασία για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις.
Σε σχέση με τα Πρότυπα σχολεία, όπου επίσης λειτουργούν Όμιλοι και Σύνολα και γίνεται εξαιρετική δουλειά, η διαφοροποίηση έγκειται κυρίως στον διακηρυγμένο κοινωνικό χαρακτήρα του δικτύου των ΔΗΜ.Ω.Σ. Από τη φύση τους, τα σχολεία λειτουργούν σε περιοχές που κρίνεται ότι υπάρχει η ανάγκη για ενίσχυση των εκπαιδευτικών ευκαιριών, και οι οποίες δεν καλύπτονται από άλλα Πρότυπα ή Πειραματικά σχολεία. Συγχρόνως, τα σχολεία διαθέτουν ενισχυμένο προσωπικό και δομές εκπαιδευτικής και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης – ψυχολόγο, κοινωνικό λειτουργό, αλλά και επιστήμονα Πληροφορικής και προσωπικό φύλαξης - ώστε η λειτουργία της κάθε μονάδας να είναι απρόσκοπτη.
Ποιο είναι το σημαντικότερο στοίχημα που θέλετε να κερδίσετε τα επόμενα χρόνια;
Θέλουμε να δείξουμε στην πράξη ότι ένα δημόσιο σχολείο με σύγχρονο προσανατολισμό, αναβαθμισμένες υποδομές και εργαλεία, κατάλληλη υποστήριξη και εμπιστοσύνη αλλά και συνεχή επένδυση στους εκπαιδευτικούς μπορεί να ανοίξει νέους δρόμους για τα παιδιά, ανεξάρτητα από τον τόπο όπου μεγαλώνουν ή το κοινωνικό και οικονομικό τους υπόβαθρο.
Ακόμη περισσότερο, θέλουμε τα 20 ΔΗΜ.Ω.Σ. που θα λειτουργούν συνολικά από τον Σεπτέμβριο του 2026 (10 Γυμνάσια και 10 Γενικά Λύκεια) να αποτελέσουν ζωντανά κύτταρα που συμπαρασύρουν θετικά και το υπόλοιπο σύστημα της δημόσιας εκπαίδευσης αλλά και τις περιοχές όπου λειτουργούν: σχολεία που συνεργάζονται μεταξύ τους αλλά και με ακαδημαϊκά ιδρύματα, σχολεία που διαμορφώνουν τους εκπαιδευτικούς του μέλλοντος, σχολεία που δημιουργούν εξωστρεφείς δράσεις για τις τοπικές κοινωνίες, σχολεία που μοιράζονται όσα μαθαίνουν και δημιουργούν ένα θετικό αποτύπωμα που ξεπερνά τα όρια του ίδιου του Δικτύου.
Ήδη από την πρώτη χρονιά λειτουργίας των ΔΗΜ.Ω.Σ. έχουμε πολύ θετικά δείγματα από την ανταπόκριση των μαθητών, των εκπαιδευτικών και των τοπικών κοινωνιών, αλλά και από τις συνεργασίες με ακαδημαϊκά ιδρύματα που έχουν αρχίσει να διαμορφώνονται.
Πώς επιδιώκετε να διασφαλίσετε ότι οι μαθητές των Ωνασείων Σχολείων θα έχουν όχι μόνο υψηλό επίπεδο γνώσεων, αλλά και εφόδια για τη ζωή και την κοινωνία;
Η εκπαίδευση δεν μπορεί να εξαντλείται στην κάλυψη της ύλης ή στην επιτυχία στις εξετάσεις. Γι’ αυτό, το μοντέλο των ΔΗΜ.Ω.Σ. δίνει στα παιδιά τη δυνατότητα να πειραματιστούν, να συνεργαστούν, να εκφραστούν και να γνωρίσουν διαφορετικά πεδία αλλά και ταλέντα, δεξιότητες ή πλευρές του εαυτού τους που ίσως δεν γνώριζαν έως πριν. Ακόμη περισσότερο, μέσα από τους Ομίλους, τα Σύνολα, τις εκπαιδευτικές, καλλιτεχνικές και αθλητικές δραστηριότητες, καλλιεργούνται η κριτική σκέψη, η δημιουργικότητα, η ομαδικότητα, η ενσυναίσθηση, η ενεργός συμμετοχή αλλά και η έννοια του δημοκρατικού πολίτη του 21ου αιώνα. Εξίσου σημαντικό είναι κάθε παιδί να αισθάνεται ότι στο σχολείο – που είναι μια μικρογραφία της κοινωνίας - έχει τη στήριξη και την προσοχή που χρειάζεται. Στόχος μας είναι ένας νέος ή μια νέα να αποφοιτά όχι μόνο με περισσότερες γνώσεις, αλλά με αυτοπεποίθηση, υπευθυνότητα και τη δυνατότητα να βρίσκει τη θέση του/της μέσα στην κοινωνία.
Η επιλογή των μαθητών μέσω εξετάσεων μπορεί να δημιουργήσει ανησυχίες για κοινωνικές ανισότητες. Πώς απαντάτε σε αυτή την κριτική;
Η διαδικασία εισαγωγής έχει σχεδιαστεί ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο αντικειμενική και προσβάσιμη. Γι’ αυτό και δεν προϋποθέτει τη γνώση ή τη μελέτη πρόσθετης ύλης, αλλά βασίζεται σε όσα τα παιδιά έχουν ήδη διδαχθεί στο Δημοτικό ή το Γυμνάσιο και αξιολογεί τόσο τις γνώσεις τους στη Νεοελληνική Γλώσσα και τα Μαθηματικά, όσο και τις δεξιότητές τους.
Υπάρχουν, επιπλέον, συγκεκριμένες δικλίδες που ενισχύουν τον κοινωνικό χαρακτήρα της επιλογής, ώστε οι εξετάσεις να μη γίνονται αιτία να αποκοπεί το σχολείο από την τοπική κοινωνία. Το κριτήριο εντοπιότητας εξασφαλίζει ότι σημαντικό ποσοστό των θέσεων καλύπτεται από παιδιά της ευρύτερης περιοχής του σχολείου (έως 60%), με το ποσοστό σε ορισμένα σχολεία, βάσει στοιχείων της προηγούμενης σχολικής χρονιάς, να αγγίζει ακόμη και το 98%. Επίσης, για τα δύο πρώτα χρόνια λειτουργίας του κάθε ΔΗΜ.Ω.Σ. προβλέπεται η κατ’ εξαίρεση εισαγωγή μαθητών που τα αδέλφια τους ήδη φοιτούν στο σχολείο, ακόμη και αν δεν έχουν επιτύχει στις εξετάσεις. Επομένως, η διαδικασία εξετάσεων δεν αποσκοπεί στη δημιουργία μιας ελίτ «αρίστων», αλλά στο να δώσει μέσα από μια κοινή και αξιοκρατική διαδικασία, μια ουσιαστική ευκαιρία σε παιδιά που έχουν τη θέληση και το ενδιαφέρον να αξιοποιήσουν αυτά που προσφέρουν τα ΔΗΜ.Ω.Σ.
Τι θα λέγατε σε έναν μαθητή που θέλει να φοιτήσει σε Ωνάσειο Σχολείο αλλά φοβάται ότι δεν θα τα καταφέρει στις εξετάσεις;
Θα του έλεγα να μη φοβηθεί να δοκιμάσει. Όπως ήδη ανέφερα, η εξέταση δεν απευθύνεται σε παιδιά που έχουν παρακολουθήσει κάποιο ειδικό πρόγραμμα προετοιμασίας, αλλά αξιολογεί γνώσεις που οι μαθητές και οι μαθήτριες έχουν ήδη αποκτήσει στο Δημοτικό ή στο Γυμνάσιο σχολείο. Στην ιστοσελίδα της Δ.Ε.ΔΗΜ.Ω.Σ. υπάρχουν δωρεάν ενδεικτικά θέματα με τις απαντήσεις τους και βιντεομαθήματα, ώστε κάθε παιδί να μπορεί να εξοικειωθεί με τη διαδικασία. Από εκεί και πέρα, σίγουρα μια εξέταση δεν αποτελεί μέτρο της αξίας ή των συνολικών δυνατοτήτων ενός παιδιού. Είναι απλώς μια διαδικασία με συγκεκριμένες απαιτήσεις. Το σημαντικό είναι τα παιδιά να πιστέψουν στον εαυτό και τις δυνατότητές τους, και να μην αποκλείσουν μόνα τους μια ευκαιρία επειδή φοβούνται την πιθανότητα αποτυχίας. Αποτυγχάνει αυτός που δεν προσπαθεί καθόλου.
Με την ευκαιρία, να σημειώσω πως, για τα παιδιά που δεν πρόλαβαν ή δεν είχαν την ευκαιρία να συμμετάσχουν στις εξετάσεις του Απριλίου αλλά ενδιαφέρονται να φοιτήσουν στα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία από φέτος, στις αρχές Σεπτεμβρίου θα υπάρξει μια συμπληρωματική διαδικασία εξέτασης για την κάλυψη διαθέσιμων θέσεων σε συγκεκριμένες μονάδες ανά την Ελλάδα, ενόψει της νέας σχολικής χρονιάς.
Η πλατφόρμα για να υποβάλλουν τις αιτήσεις οι γονείς και κηδεμόνες των μαθητών άνοιξε και θα παραμείνει ανοικτή μέχρι 8 Σεπτεμβρίου. Οι εξετάσεις σε όλα τα ΔΗΜ.Ω.Σ. της χώρας θα διεξαχθούν 9 Σεπτεμβρίου ενώ θα ληφθεί μέριμνα τα αποτελέσματα να γίνουν γνωστά στου μαθητές πριν την έναρξη των μαθημάτων, ώστε οι μαθητές να γνωρίζουν από τη πρώτη μέρα το σχολείο στο οποίο θα φοιτήσουν και να ενταχθούν χωρίς καθυστέρηση στη σχολική καθημερινότητα. Ο σύνδεσμος για την υποβολή των αιτήσεων είναι: https://www.gov.gr/el/services/1002438/sumpleromatikes-eksetaseis-gia-ten-kalupse-kenon-theseon-sta-demosia-onaseia-skholeia-dem-o-s
Πώς μπορούν τα Ωνάσεια Σχολεία να λειτουργήσουν ως μοχλός κοινωνικής κινητικότητας και όχι απλώς ως σχολεία υψηλών επιδόσεων;
Η κοινωνική κινητικότητα ξεκινά όταν ένα παιδί αποκτά πρόσβαση σε ευκαιρίες που δεν είχε, ώστε να καλλιεργήσει γνώσεις και δεξιότητες που του είναι απαραίτητες και να προσφέρει πίσω στην κοινωνία μεγαλώνοντας. Αυτήν ακριβώς την ανάγκη υπηρετεί το δίκτυο των Δημόσιων Ωνάσειων Σχολείων.
Τα ΔΗΜ.Ω.Σ. προσφέρουν, χωρίς οικονομική επιβάρυνση για τις οικογένειες, σύγχρονες σχολικές υποδομές, διευρυμένο και σύγχρονο εκπαιδευτικό πρόγραμμα σε ένα απόλυτα δημόσιο σχολείο, ενισχυτική διδασκαλία, προετοιμασία για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις και πρόσβαση σε επιστημονικές, τεχνολογικές, καλλιτεχνικές και αθλητικές δραστηριότητες. Όλα αυτά, προτεραιοποιώντας περιοχές σε όλη την Ελλάδα όπου ακριβώς αυτές οι ευκαιρίες δεν υπήρχαν.
Με ποιον τρόπο θα ωφεληθούν οι τοπικές κοινωνίες στις οποίες λειτουργούν τα σχολεία;
Όπως σημείωσα και πριν, αυτό που θέλουμε είναι τα ΔΗΜ.Ω.Σ. να μη λειτουργούν ως περίκλειστες εκπαιδευτικές μονάδες, αλλά να αποτελούν ένα ζωντανό και ενεργό κομμάτι της περιοχής τους. Το κριτήριο εντοπιότητας που προβλέπεται, για το οποίο ήδη μίλησα, δίνει αυξημένες δυνατότητες εισαγωγής στα παιδιά που ζουν στην ευρύτερη περιοχή και βοηθά το σχολείο να διατηρήσει τον δεσμό του με την τοπική κοινωνία, ενώ, όπου οι συνθήκες λειτουργίας το επιτρέπουν, στους Ομίλους και τα Σύνολα μπορούν να συμμετέχουν και μαθητές από γειτονικά δημόσια σχολεία. Παράλληλα, θέλουμε κάθε σχολείο να συνομιλεί ουσιαστικά με τον τόπο του, μέσα από συνεργασίες με πανεπιστήμια, πολιτιστικούς και επιστημονικούς οργανισμούς, καθώς και κοινωνικούς και τοπικούς φορείς.
Το όφελος, επομένως, δεν περιορίζεται μόνο στους μαθητές που φοιτούν στα ΔΗΜ.Ω.Σ. Αναβαθμίζονται δημόσιες σχολικές υποδομές που παραμένουν στην περιοχή, δημιουργούνται περισσότερες εκπαιδευτικές δυνατότητες για τα παιδιά και ενισχύεται συνολικά η εξωστρέφεια του τόπου. Ένα σχολείο που εξελίσσεται μπορεί να φέρει πιο κοντά μαθητές, οικογένειες, εκπαιδευτικούς και τοπικούς φορείς, να δημιουργήσει νέες συνεργασίες και να αποτελέσει σταδιακά ένα σημείο αναφοράς και δημιουργίας για ολόκληρη την κοινότητα.
Μάλιστα, στο πλαίσιο αυτό, μέσα στον Αύγουστο είχα την ευκαιρία να πραγματοποιήσω μια σειρά ενημερωτικών συναντήσεων για τα Ωνάσεια Σχολεία με θεσμικούς και πολιτικούς εκπροσώπους του Ν. Ηλείας. Συγκεκριμένα, συναντήθηκα με τον τ. Υφυπουργό Προστασίας του Πολίτη και Βουλευτή Ηλείας, Ανδρέα Νικολακόπουλο, με τους βουλευτές Ηλείας Μιχάλη Κατρίνη, Διονύση Καλαματιανό και Διονυσία-Θεοδώρα Αυγερινοπούλου, με τον τ. Αναπληρωτή Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού και τ. Βουλευτή Ηλείας, Κώστα Τζαβάρα, με τον Δήμαρχο Πύργου, Στάθη Καννή, καθώς και με εκπροσώπους της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, διαπιστώνοντας το ενδιαφέρον για το εγχείρημα.
Πώς θα μετρήσετε αν τελικά το εγχείρημα έχει πετύχει; Ποια θα είναι τα κριτήρια επιτυχίας;
Η επιτυχία δεν μπορεί να μετρηθεί μόνο μέσα από τους βαθμούς ή την εισαγωγή στα πανεπιστήμια. Φυσικά πρόκειται για σημαντικούς δείκτες, ωστόσο εμείς θα λάβουμε υπόψη την πορεία των μαθητών μακροπρόθεσμα: τη συμμετοχή τους στη σχολική ζωή και σε δραστηριότητες, την ανάπτυξη δεξιοτήτων, τη δυνατότητα να ανακαλύπτουν και να εξελίσσουν τις κλίσεις τους, τη συνέχιση των σπουδών τους, τη συνεισφορά τους στο κοινωνικό σύνολο, αλλά και το κατά πόσο οι μαθητές και οι μαθήτριες αισθάνονται ασφαλείς, δημιουργικοί και ενεργοί μέσα στο σχολείο.
Σημαντικοί παράγοντες θα είναι επίσης η δυνατότητά μας να προσελκύσουμε εκπαιδευτικούς καταρτισμένους, με πάθος για την εκπαιδευτική διαδικασία και διάθεση για προσφορά και συνεχή εξέλιξη, η συμμετοχή των εκπαιδευτικών σε προγράμματα επιμόρφωσης και η διάχυση των γνώσεων που έχουν λάβει και στο υπόλοιπο εκπαιδευτικό σύστημα, ακόμη και όταν η συνεργασία τους με τα ΔΗΜ.Ω.Σ. θα έχει ολοκληρωθεί, οι συνεργασίες με Α.Ε.Ι., η έμφαση στη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας κλπ. Η πραγματική επιτυχία θα φανεί όταν η θετική επίδραση του θεσμού φτάσει και πέρα από τα ίδια τα ΔΗΜ.Ω.Σ.
Υπάρχει ο κίνδυνος τα Ωνάσεια Σχολεία να δημιουργήσουν ένα “σύστημα δύο ταχυτήτων” μέσα στη δημόσια εκπαίδευση;
Αυτός ο κίνδυνος θα υπήρχε εάν τα ΔΗΜ.Ω.Σ. λειτουργούσαν απομονωμένα, κρατώντας τις υποδομές, τις πρακτικές και τις ευκαιρίες αποκλειστικά για τον εαυτό τους. Η λογική του θεσμού είναι ακριβώς η αντίθετη. Πρόκειται για δημόσια σχολεία, υπό κρατική εποπτεία, με ισχυρό κοινωνικό προσανατολισμό και σταθερό στόχο τη συνεργασία με το υπόλοιπο δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα.
Η δυνατότητα συμμετοχής μαθητών όμορων σχολείων σε Ομίλους, οι συνέργειες μεταξύ εκπαιδευτικών και η διάχυση εκπαιδευτικού υλικού και καλών πρακτικών αποτελούν ουσιαστικά και οργανικά στοιχεία του σχεδιασμού του συγκεκριμένου μοντέλου. Σκοπός δεν είναι να δημιουργηθεί μια μικρή εκπαιδευτική ζώνη για ορισμένους προνομιούχους, αλλά να δοκιμαστούν δυνατότητες που μπορούν σταδιακά να ενισχύσουν ολόκληρη τη δημόσια εκπαίδευση.
Τι απαντάτε σε όσους υποστηρίζουν ότι οι πόροι και η προσοχή θα έπρεπε να κατευθυνθούν συνολικά στην αναβάθμιση όλων των δημόσιων σχολείων;
Η συνολική αναβάθμιση της δημόσιας εκπαίδευσης είναι ασφαλώς ο μεγάλος στόχος. Τα ΔΗΜ.Ω.Σ., αποτελούν απλώς ένα μοντέλο δημόσιου σχολείου που δημιουργήθηκε με δωρεά του Ιδρύματος Ωνάση, μέσα από την οποία υφιστάμενες σχολικές μονάδες της δημόσιας δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης αναβαθμίζονται και προσφέρουν περισσότερες ευκαιρίες σε μαθητές από όλη την Ελλάδα. Δεν φιλοδοξούν να υποκαταστήσουν την εκπαιδευτική πολιτική της Πολιτείας ούτε να αποτελέσουν απάντηση σε κάθε ανάγκη που υπάρχει για αναβάθμιση όλων των δημόσιων σχολείων της χώρας.
Η αξία της πρωτοβουλίας προκύπτει από το γεγονός πως όσα δημιουργούνται μέσα στο Δίκτυο μπορούν να έχουν ευρύτερη χρησιμότητα στο δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα. Η επένδυση σε ορισμένα σχολεία δεν πρέπει να σημαίνει απομόνωση των υπολοίπων, αλλά παραγωγή εμπειρίας, εκπαιδευτικών εργαλείων και τεχνογνωσίας που θα είναι διαθέσιμα στη δημόσια εκπαίδευση συνολικά, αλλά και στους εκπαιδευτικούς.
Πόσο σημαντική είναι η κρατική χρηματοδότηση και ποιος είναι τελικά ο ρόλος του Ιδρύματος Ωνάση στη λειτουργία των σχολείων;
Τα ΔΗΜ.Ω.Σ. είναι δημόσια σχολεία και η βασική λειτουργία τους παραμένει ευθύνη της Πολιτείας. Η μισθοδοσία του εκπαιδευτικού και διοικητικού προσωπικού καλύπτεται από το Ελληνικό Δημόσιο, ενώ τα πάγια λειτουργικά έξοδα εξακολουθούν να καλύπτονται από τους αρμόδιους δημόσιους φορείς. Η διοικητική και εκπαιδευτική εποπτεία ανήκει στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.
Το Ίδρυμα Ωνάση είναι ο εμπνευστής και ο υποστηρικτής της πρωτοβουλίας. Μέσω δωρεάς 160 εκατ. ευρώ με ορίζοντα 12 σχολικών ετών, χρηματοδοτεί την κτηριακή και υλικοτεχνική αναβάθμιση των σχολείων, την πρόσθετη απασχόληση των εκπαιδευτικών για το έργο που προσφέρουν στους Ομίλους και τα Σύνολα και την πρόσθετη επιμόρφωσή τους, αλλά και τις αμοιβές του πρόσθετου προσωπικού (επιστήμονες Πληροφορικής, ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί). Παρέχει επίσης υποτροφίες για εκπαιδευτικούς. Το Ίδρυμα Ωνάση δεν παρεμβαίνει στο πρόγραμμα των σχολείων. Πρόκειται, επομένως, για μια συνεργασία που ενισχύει το δημόσιο σχολείο, χωρίς να μεταβάλλει τον δημόσιο χαρακτήρα του.
Πώς θα εξασφαλίσετε ότι η ποιότητα που φιλοδοξείτε να δημιουργήσετε δεν θα εξαρτάται από συγκεκριμένα πρόσωπα, αλλά θα έχει διάρκεια και συνέχεια;
Τα πρόσωπα, το κύρος και η προσπάθειά τους σίγουρα έχουν αξία. Η ποιότητα, όμως, ενός προγράμματος αποκτά διάρκεια όταν στηρίζεται σε διαδικασίες, δομές και κατάλληλο προγραμματισμό. Για τον λόγο αυτό προβλέπονται συγκεκριμένες διαδικασίες επιλογής και αξιολόγησης του εκπαιδευτικού προσωπικού, συστηματική επιμόρφωση, Επιστημονικά Εποπτικά Συμβούλια για την παιδαγωγική και επιστημονική λειτουργία των σχολείων και σταθερή παρακολούθηση του έργου τους από εμάς στη Διοικούσα Επιτροπή.
Παράλληλα, στόχος είναι η γνώση που παράγεται να καταγράφεται, να αξιολογείται και να μοιράζεται. Όταν μια καλή πρακτική ενσωματώνεται στη λειτουργία του σχολείου, μεταφέρεται από εκπαιδευτικό σε εκπαιδευτικό και διαχέεται σε άλλες μονάδες, παύει να εξαρτάται από ένα πρόσωπο. Έτσι δημιουργείται εκπαιδευτική κουλτούρα με συνέχεια και πραγματικό βάθος χρόνου.
Αν σε δέκα χρόνια ένας απόφοιτος Ωνασείου Σχολείου σάς έλεγε «αυτό το σχολείο άλλαξε τη ζωή μου», τι θα θέλατε να είναι αυτό που του προσέφερε;
Θα ήθελα να μου πει ότι το σχολείο τον βοήθησε να ανακαλύψει κάτι που δεν γνώριζε ακόμη για τον εαυτό του: ένα ταλέντο, μια κλίση, μια δυνατότητα ή έναν δρόμο που μέχρι τότε δεν μπορούσε να φανταστεί. Ότι συνάντησε εκπαιδευτικούς που τον/την πίστεψαν, συμμαθητές που ονειρεύτηκαν μαζί, ότι αισθάνθηκε πως ανήκει σε μια κοινότητα και απέκτησε το θάρρος να θέσει υψηλότερους στόχους.
Και θα ήθελα, μαζί με τις γνώσεις, να έχει κρατήσει την περιέργεια, την κριτική σκέψη, τη χαρά της δημιουργίας και την ανάγκη να προσφέρει και ο ίδιος/η ίδια στην κοινωνία. Εάν το σχολείο του/της έδωσε τη δυνατότητα να έχει περισσότερες επιλογές ζωής, και ακόμη περισσότερο, αν του/της έδωσε το έναυσμα για να πάρει και ο ίδιος/η ίδια πρωτοβουλίες για τον τόπο και τους γύρω του/της, τότε τα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία θα έχουν εκπληρώσει τον απώτερο σκοπό τους.
