Στη Θύμαινα, το δημογραφικό πρόβλημα δεν είναι ένας αριθμός σε μια στατιστική έκθεση. Έχει πρόσωπο, έχει όνομα και κάθε πρωί περνά την πόρτα του δημοτικού σχολείου. Είναι μόλις δύο παιδιά.
Στο μικρό νησί του ανατολικού Αιγαίου, το δημοτικό σχολείο λειτουργεί φέτος με δύο μαθητές, σε μια εικόνα που αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο την ερήμωση της ελληνικής περιφέρειας και των μικρών νησιών. Εκεί όπου κάποτε οι παιδικές φωνές γέμιζαν τις αυλές, σήμερα το σχολείο παλεύει να παραμείνει ανοιχτό, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Euronews
«Όταν αυτά τα παιδιά τελειώσουν το δημοτικό, το σχολείο θα τεθεί σε αναστολή και μετά από λίγα χρόνια θα κλείσει οριστικά», λέει ο εκπαιδευτικός Κωνσταντίνος Φαντέλας.
Η Θύμαινα δεν διαθέτει ούτε νηπιαγωγείο ούτε γυμνάσιο. Έξι έφηβοι που κατοικούν στο νησί αναγκάζονται κάθε πρωί να επιβιβάζονται στο καράβι για τους γειτονικούς Φούρνους, προκειμένου να πάνε στο σχολείο τους.
Για τα μικρότερα παιδιά, το πρόβλημα είναι διαφορετικό αλλά εξίσου βαθύ: η απουσία συνομηλίκων.
«Το παιδί μου είναι μόνο του στο σχολείο και δεν έχει άλλα παιδιά για να παίξει, να βγει έξω ή να νιώσει αυτή την αίσθηση του ανταγωνισμού και του κινήτρου. Είναι μόνος του. Φέτος ξεκίνησε ένα αγοράκι στην πρώτη τάξη, οπότε παίζει μαζί του», λέει η Κατερίνα Μαρκάκη, μητέρα του μοναδικού μαθητή της τετάρτης τάξης της Θύμαινας.
Δύο πλοία την εβδομάδα
Η γεωγραφική απομόνωση επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την καθημερινότητα των κατοίκων. Η Θύμαινα συνδέεται με την Αθήνα μόλις δύο φορές την εβδομάδα, ενώ το ταξίδι διαρκεί τουλάχιστον οκτώ ώρες και προϋποθέτει ανταπόκριση στους Φούρνους.
Το βίντεο από Glomex:
{https://exchange.glomex.com/video/v-dlspjmv1dxup?integrationId=eexbs1blhykrzwj}
Και όταν ο καιρός αγριεύει, η σύνδεση μπορεί να διακοπεί. Τότε το νησί μένει αποκλεισμένο για ημέρες.
Για τους κατοίκους, η ζωή στη Θύμαινα γίνεται ολοένα δυσκολότερη, όχι μόνο εξαιτίας της απόστασης αλλά και λόγω του κόστους. Η ακρίβεια, όπως λένε, λειτουργεί αποτρεπτικά για όσους θα ήθελαν να επιστρέψουν ή να εγκατασταθούν μόνιμα στο νησί.
«Γιατί να μείνουν οι νέοι στο νησί, γιατί να μείνουν; Τι προσφέρει το κράτος για να παραμείνουν εδώ οι νέοι; Χρειάστηκε να παλέψουμε για να μας οριστεί γιατρός στο νησί. Και παιδιά δεν γεννιούνται», λέει ο συνταξιούχος Στέλιος Γραμματικός.
Όπως περιγράφει, το κόστος ζωής είναι ιδιαίτερα υψηλό.
«Για να έρθει κάποιος να ζήσει εδώ, όλα κοστίζουν περισσότερο. Τρόφιμα, ψώνια, τα πάντα, απολύτως τα πάντα μας κοστίζουν διπλάσια απ’ ό,τι σε ένα σούπερ μάρκετ στην Αθήνα», σημειώνει.
«Στο δημοτικό ήμασταν 45 παιδιά»
Η εικόνα που αντικρίζουν σήμερα οι κάτοικοι του νησιού απέχει πολύ από εκείνη των προηγούμενων δεκαετιών. Οι παλαιότεροι θυμούνται ένα σχολείο γεμάτο παιδιά και ένα νησί με πολύ περισσότερες οικογένειες.
«Παλιά ήμασταν περισσότεροι και είχε πολλά παιδιά. Τότε οι άνθρωποι έκαναν πολλά παιδιά. Υπήρχαν οικογένειες με 15, άλλες με 7, άλλες με 9, άλλες με 12, άλλες με 13. Σήμερα κάνουν μόνο ένα παιδί», λέει η συνταξιούχος Αικατερίνη Μαρκάκη.
Και η εικόνα του σημερινού σχολείου κάνει τη σύγκριση ακόμη πιο έντονη.
«Είδατε και μόνοι σας το σχολείο, μόνο δύο παιδιά. Όταν μεγάλωνα εγώ, στο δημοτικό ήμασταν 45 παιδιά», θυμάται.
Σήμερα στη Θύμαινα κατοικούν περίπου 140 μόνιμοι κάτοικοι, στην πλειονότητά τους συνταξιούχοι. Η απουσία νέων οικογενειών δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο: λιγότερα παιδιά σημαίνουν μικρότερο σχολείο, λιγότερες υπηρεσίες και ακόμη λιγότερα κίνητρα για να παραμείνει ή να επιστρέψει ένας νέος άνθρωπος.
Μια γενιά που φεύγει και δεν επιστρέφει
Ο αλιέας Γιάννης Μητίκας περιγράφει την πορεία που ακολουθούν τα περισσότερα παιδιά του νησιού.
«Όλα τα παιδιά που μεγαλώνουν εδώ τελικά φεύγουν από τους Φούρνους. Πηγαίνουν στην Αθήνα, βρίσκουν δουλειά ή μπαρκάρουν και δουλεύουν σε πλοία. Δεν επιστρέφουν πια στο νησί για να εγκατασταθούν και να ζήσουν εδώ».
Και καταλήγει με μια φράση που συμπυκνώνει την αγωνία των κατοίκων: «Δεν έχει μείνει ζωή στο νησί».
Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει κίνητρα για τη μόνιμη μετεγκατάσταση πολιτών από τα μεγάλα αστικά κέντρα σε χωριά και νησιά. Στη Θύμαινα, ωστόσο, οι κάτοικοι εκτιμούν ότι τα μέτρα δεν επαρκούν για να αντιστρέψουν μια κατάσταση που έχει διαμορφωθεί εδώ και χρόνια και επιβαρύνεται από τον πληθωρισμό και το υψηλό κόστος ζωής.
Για τις τοπικές αρχές, άλλωστε, η Θύμαινα δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση.
«Η δημογραφική πρόκληση δεν περιορίζεται στη Θύμαινα, είναι παντού. Οι μικρότεροι οικισμοί ερημώνουν», λέει η αντιδήμαρχος Φούρνων, Μαριγκώ Κοττάρα.
Και κάπως έτσι, το σχολείο με τους δύο μαθητές γίνεται κάτι περισσότερο από μια εικόνα της καθημερινότητας. Γίνεται το σύμβολο ενός προβλήματος που απλώνεται σε ολόκληρη την ελληνική περιφέρεια: τι συμβαίνει σε έναν τόπο όταν οι νέοι φεύγουν, τα παιδιά λιγοστεύουν και η επιστροφή μοιάζει ολοένα πιο δύσκολη;
Πηγή: .tanea.gr
