Και όπως κάθε χρόνο τηρήθηκε και το έθιμο της καύσης του Αράπη με εντυπωσιακά βεγγαλικά και το κρεμασμένο από τον πύργο - καμπαναριό του μνημείου, ομοίωμα, να εκρήγνυται.
Στην Αρχιερατική Θεία Λειτουργία χοροστάτησε ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Ηλείας και Ωλένης κ.κ. Αθανάσιος Β’, ενώ παρέστησαν οι βουλευτές Ηλείας Ανδρέας Νικολακόπουλος, Διονυσία Αυγερινοπούλου, Διονύσης Καλαματιανός και Μιχάλης Κατρίνης, ο δήμαρχος Πηνειού Αλέξης Καστρινός, ο δήμαρχος Πύργου Στάθης Καννής ο δήμαρχος Ήλιδας Χρήστος Χριστοδουλόπουλος κ.α.
Παρουσία πλήθους πιστών πραγματοποιήθηκε η Θεία Λειτουργία, η Καύση του Αράπη και η λιτάνευση της ιερής εικόνας.
Ιστορική αναδρομή
Σύμφωνα με τον θρύλο την Δευτέρα του Πάσχα του 1767, εορτή της Παναγίας μας και ξημερώνοντας η Τρίτη του Πάσχα αναμενόταν μεγάλο κακό σαν εκδίκηση στους ραγιάδες που άρχισαν να επαναστατούν κατά των Οθωμανών κατακτητών. Ο Πασάς της περιοχής θέλοντας να τιμωρήσει τους Έλληνες για την ανυπακοή τους, έστειλε έναν ανώτερο στρατιωτικό τον αποκαλούμενο «Αράπη», με την εντολή να καταστρέψει την Ιερή Εικόνα της Παναγίας στην Καθολική της Γαστούνης. Όμως καθώς ετοιμαζόταν να της φέρει το πρώτο χτύπημα αυτός εξαφανίσθηκε.
Το περιστατικό αυτό γέμισε τρόμο και αγωνία τους υπόδουλους Έλληνες και κατοίκους της Γαστούνης, καθώς πίστευαν ότι η οργή του Πασά θα ξεσπάσει επάνω τους. Έτσι όλοι οι Χριστιανοί της περιοχής με επικεφαλής τον Ιερό Κλήρο, ξενύχτησαν προσευχόμενοι. Το επόμενο πρωί «ο Αράπης», βρέθηκε αναίσθητος στα σκαλιά της Εκκλησίας, ενώ στα χέρια του κρατούσε ένα κλαδί φοίνικα.
Όταν συνήλθε διηγήθηκε μία ιστορία που έκανε όλους να μιλήσουν για θαύμα. Σύμφωνα με τα όσα είπε ο «Αράπης», μόλις πήγε να χτυπήσει την Ιερή και Θαυματουργή Εικόνα η Παναγία εμφανίσθηκε μπροστά του και τον μετέφερε στην Αραβία από εκεί που καταγόταν. Συναντήθηκε με την αδελφή του Πασά, η οποία του έδωσε και το κλαδί του φοίνικα για να το δώσει στον αδερφό της.
Μόλις ο Πασάς έμαθε την ιστορία, χάρισε τον Ιερό Ναό στους κατοίκους της περιοχής μαζί με μεγάλη γεωργική έκταση και από τότε σταμάτησε να τους ενοχλεί και να τους απειλεί.
Το δε «κάψιμο του Αράπη», κρεμασμένο στο κωδωνοστάσιο του Ναού και γεμάτο πυροτεχνήματα αυτή την ημέρα, που φέτος για τεχνικούς λόγους δυστυχώς δεν κατέστη δυνατόν να κατασκευασθεί, συμβολίζει την απαλλαγή της περιοχής της Γαστούνης, από την αγριότητα που έφερε ο Ιμπραήμ.
