Του Γιάννη Σπυρούνη & της Βίκυς Γκουγκουστάμου
Πολύπλευρο και δυσεπίλυτο είναι το πρόβλημα με την διάβρωση της ακτής στη Μούτελη, με το φαινόμενο να επεκτείνεται σταδιακά και προς τη Σπιάντζα, που έχει “χάσει” αρκετά μέτρα παραλίας τα τελευταία χρόνια. Οι κακοκαιρίες του φετινού χειμώνα - κυρίως λόγω των ανέμων που “έβγαλαν” τη θάλασσα στην ακτή, με μεγαλύτερη ένταση από ότι γνωρίζαμε έως τώρα, προκάλεσαν την ισοπέδωση σπιτιών και υποδομών. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να γεμίσει η θάλασσα ξανά με χαλάσματα, να “κοπεί” ο κεντρικός και μοναδικός δρόμος που συνδέει τη Μούτελη με τη Σπιάντζα (κάτοικοι αναφέρουν πως υπάρχει εναλλακτική διαδρομή) και να παρασυρθούν και δίκτυα στην περιοχή.
Την παρέμβαση της πολιτείας με στόχο την προστασία του οικισμού και της αποσαφήνισης του ιδιοκτησιακού καθεστώτος - μιας και υπάρχουν νόμιμες ιδιοκτησίας μεταξύ άλλων στην περιοχή - θέλουν οι κάτοικοι, προκειμένου να δοθεί λύση στο πρόβλημα συνολικά.
Κραυγή αγωνίας από τους κατοίκους
Ο κ. Νίκος Χαβατζάς, κάτοικος της Μούτελης από το 1990, περιγράφει μια κατάσταση που επιδεινώνεται συνεχώς, ενώ η πολιτεία παραμένει –όπως τονίζει– αδρανής. Σύμφωνα με δηλώσεις του στο ilialive.gr το συμπέρασμα που προκύπτει είναι πώς, ενώ υπάρχει διάθεση των κατοίκων να τακτοποιήσουν τις ιδιοκτησίες τους και να οργανώσουν την περιοχή, απουσιάζει η ουσιαστική κρατική παρέμβαση. Η Μούτελη βρίσκεται πλέον μπροστά στον κίνδυνο πραγματικού αποκλεισμού, με την πολιτεία να καλείται επειγόντως να λάβει τα απαραίτητα μέτρα, πριν η διάβρωση μετατραπεί σε μη αναστρέψιμη απειλή για μια ολόκληρη κοινότητα.
«Απ’ ό,τι φαίνεται μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει λύση», αναφέρει χαρακτηριστικά για το φαινόμενο της διάβρωσης ο κ. Χαβατζάς Όπως εξηγεί, πρόκειται για μια φυσική διαδικασία της θάλασσας που, ωστόσο, επιταχύνθηκε και αλλοιώθηκε από ανθρώπινες παρεμβάσεις: «Έχουν χαθεί δύο παράλληλοι δρόμοι με τον υπάρχοντα δρόμο που ξεκινά από την Παναγίτσα και κατευθύνεται προς τη Σπιάντζα. Έχουν χαθεί δηλαδή δύο οικοδομικά τετράγωνα».
Η ανθρώπινη δραστηριότητα φαίνεται να έχει παίξει καθοριστικό ρόλο στη σημερινή εικόνα της περιοχής. «Και από το ποτάμι έχουν γίνει αμμοληψίες και τώρα ακόμη κάτοικοι, των οποίων τα σπίτια έχουν πέσει, προσπαθούν να τα ξαναχτίσουν δίπλα ακριβώς στη θάλασσα. Σαν να θέλουμε να βρισκόμαστε σε μια σύγκρουση με τη φύση», σημειώνει με νόημα.
Πέρα από την απώλεια εδαφών και δρόμων, το σοβαρότερο πρόβλημα εντοπίζεται πλέον στην προσβασιμότητα. Η Μούτελη κινδυνεύει να αποκοπεί συγκοινωνιακά, με ανυπολόγιστες συνέπειες για τους κατοίκους της. «Ο δρόμος προς τη Σπιάντζα έχει καταστραφεί. Έχει μείνει μόνο μια είσοδος από την Καταραχίου, η οποία γεμίζει με νερά και είναι άβατος όποτε βρέχει ή όταν βγαίνει η θάλασσα. Αν γίνει κάτι, θα είμαστε εντελώς εγκλωβισμένοι. Στην περίπτωση επείγουσας ιατρικής μεταφοράς, θα υπάρχει σοβαρό πρόβλημα», τονίζει, επισημαίνοντας ότι στην περιοχή ζουν και ηλικιωμένοι με αυξημένες ανάγκες περίθαλψης.
Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, η εικόνα που περιγράφει για την αντίδραση της πολιτείας είναι απογοητευτική. «Η πολιτεία δείχνει να μην ενδιαφέρεται. Υπάρχει μια στασιμότητα. Το πρόβλημα το βλέπουν και οι πολίτες και όσοι έχουν ψηφιστεί από τον κόσμο. Ποιος πρέπει να το λύσει;», αναρωτιέται.
Πρόσθετη ιδιαιτερότητα αποτελεί το ιδιοκτησιακό καθεστώς της περιοχής, η οποία ανήκει στην Εθνική Τράπεζα από τις αρχές της δεκαετίας του ’90. Όπως εξηγεί ο κ. Χαβατζάς, τα 307 στρέμματα έχουν ήδη μειωθεί στα 270 λόγω της διάβρωσης, ενώ η πλειονότητα των κατοικιών βρίσκεται σε ζώνη αιγιαλού, με σύνθετα νομικά ζητήματα. «Στην δική μας περιοχή, λόγω του νομοθεσίας περί νομιμοποιήσεων, έχουμε προχωρήσει σε κατοχύρωση των κτισμάτων και των οικοπέδων. Έχουν γίνει κάποιες κινήσεις. Έχω δώσει έναν τεράστιο αγώνα για να γίνουμε νοικοκύρηδες στον τόπο μας, να γίνουν νόμιμες οι ιδιοκτησίες μας και να φτιάξουμε την περιοχή. Δυστυχώς αντιμετώπισα και από τους κατοίκους και την πολιτεία, μια αδιαφορία, και αυτό είναι άσχημο» καταλήγει.
Παρεμβάσεις στις εκβολές του Αλφειού για να γλιτώσει ο οικισμός
Την ώρα που το φαινόμενο της διάβρωσης σαρώνει την Μούτελη, στην γειτονική Σπιάντζα υπάρχει ανησυχία. Και αυτό γιατί όπως φαίνεται αυτό το χειμώνα η διάβρωση προχωρά και εκεί, με μικρότερη ένταση μεν, αλλά με επιπτώσεις προς την ακτή και τα σπίτια. Ο Πρόεδρος Οικιστών Σπιάντζας Κώστας Πετρόπουλος μιλώντας στο ilialive.gr, πρότεινε τον άμεσο καθαρισμό της κοίτης του ποταμού Αλφειού, υπογραμμίζοντας ότι είναι το μείζον πρόβλημα της διάβρωσης. «Το πρόβλημα της διάβρωσης είναι χρόνιο και γνωστό. Αιτία είναι η κοίτη του ποταμού Αλφειού και αυτό είναι γνωστό σε όλους στην τοπική αυτοδιοίκηση και σε κεντρικό επίπεδο. Όλοι το γνωρίζουν, το έχω γνωστοποιήσει και ο ίδιος αλλά απαντήσεις δεν έχουμε πάρει για το τί μπορεί να γίνει και αν υπάρχει προγραμματισμός στο να υλοποιούν έργα θωράκισης της περιοχής. Πρέπει να καθαριστεί η κοίτη του ποταμού, και να γίνουν επιπλέον εργασίες. Γιατί δεν είναι στην Κυπαρισσία το πρόβλημα και οπουδήποτε αλλού ενώ έχουμε τις ίδιες κλιματικές συνθήκες;
Το σίγουρο είναι ότι αν δεν λάβει άμεσα μέτρα η πολιτεία υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να αποκλειστούν οι κάτοικοι μιας ολόκληρης περιοχής. Ήδη η προσβασιμότητα είναι περιορισμένη και όλα δείχνουν ότι η κατάσταση μπορεί να γίνει ακόμη πιο σοβαρή» καταλήγει.
Από την πλευρά του ο αντιπρόεδρος του Συλλόγου Οικιστών Γιώργος Μπρης βλέπει την κοινωνική διάσταση του φαινομένου, καθώς για πολλούς τα σπίτια της περιοχής αποτελούν την μοναδική τους κατοικία. “Τα τελευταία χρόνια η διάβρωση των ακτών κυρίως στην περιοχή μας έχει δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα. Χωρίς υπερβολή την τελευταία 10ετεία στην περιοχή από Σπιάντζα προς Μούτελη η διάβρωση έχει προχωρήσει τουλάχιστον 200μ.
Όπως καταλαβαίνεται δεν είναι μόνο ότι κάτοικοι χάνουν τα σπίτια τους άλλα μειώνονται και οι ακτές της χώρας μας. Στην περιοχή μας ζουν μόνιμα οικογένειες οι οποίες χρησιμοποιούν τα παραθαλάσσια σπίτια ως μόνιμη κατοικία λόγω της οικονομικής κρίσης.
Πλέον απειλούνται από τη διάβρωση και δεν ξέρουν αν κάποια ημέρα «βγει» η θάλασσα και δημιουργήσει προβλήματα στα σπίτια τους.
Είναι ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα που πρέπει να κινητοποιήσει τον κρατικό μηχανισμό ώστε όσο γίνεται πιο γρήγορα η κεντρική εξουσία να προχωρήσει στα απαιτούμενα έργα για να μπορέσει να σταματήσει το φαινόμενο” σημείωσε ο κ. Μπρης.
Το πριν και το μετά μέσα σε πέντε ημέρες για το ίδιο κτίριο στην παραλία της Μούτελης. Πριν λίγα χρόνια, ένα άλλο σπίτι και οικόπεδο βρισκόταν μπροστά από αυτό. Σήμερα... συντρίμια.
