Με αφορμή την πρόσφατη επίσκεψή του στον Πύργο, ο σύμβουλος ψυχικής υγείας και ειδικός κυβερνοασφάλειας Νίκος Βασιλάκος μίλησε στο ilialive.gr σχετικά με τις εξελίξεις στον χώρο των social media, τον ρόλο των τεχνολογικών κολοσσών και κυρίως, την ανάγκη θεσμικών παρεμβάσεων για την προστασία των ανηλίκων.
Η παρέμβασή του έρχεται σε μια περίοδο όπου η διεθνής επικαιρότητα κυριαρχείται από την επιβολή προστίμων σε μεγάλες πλατφόρμες, με πιο χαρακτηριστική την υπόθεση της Meta και Google, σηματοδοτώντας όπως τονίζει, μια «καμπή» στον τρόπο με τον οποίο οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν την ψηφιακή οικονομία.
«Γκολ στην έδρα τους» για τους τεχνολογικούς κολοσσούς
Ο Νίκος Βασιλάκος χρησιμοποιώντας ποδοσφαιρικό λόγο τονίζει πως: «Είναι η πρώτη φορά που τρώει γκολ στην έδρα του και ο Zuckerberg και η Google. Δηλαδή όλοι αυτοί οι αλγόριθμοι που μπορούσαν και έθιζαν τους καταναλωτές στα κινητά και στην χρήση των πλατφορμών και έβγαζαν δισεκατομμύρια για όσους τις είχαν, τώρα έρχεται η στιγμή να πληρώσουν για ό,τι δεν έλαβαν υπόψη τους».
Η Google κρατάει το 40% των εσόδων των influencer
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει και στο οικονομικό μοντέλο των πλατφορμών. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι δημιουργοί περιεχομένου, ακόμη και στην Ελλάδα, βρίσκονται αντιμέτωποι με σημαντικές παρακρατήσεις εσόδων.
Ενδεικτικά αναφέρει ότι πλατφόρμες όπως η Google μπορούν να κρατούν έως και το 40% των εσόδων ενός influencer, κάνοντας λόγο για ένα «μοντέλο άλλων δεκαετιών» που δεν ανταποκρίνεται στη σύγχρονη ψηφιακή πραγματικότητα.
«Ένας Έλληνας ή Ελληνίδα influencer όταν έρθει η ώρα να πληρωθεί, το Google κρατάει το 40% γιατί βασίζεται σε μία ανταλλαγή υπηρεσιών που είναι του 1960. Όλα αυτά πρέπει να εκσυγχρονιστούν και πρέπει να μπουν κανόνες για την χρήση και των social media και των υπηρεσιών που εθίζουν τους χρήστες στην κατανάλωση συνεχούς περιεχόμενου χωρίς να τους προστατεύουν και χωρίς ουσιαστικά να δημιουργούν τις συνθήκες για μία καλύτερη ζωή, για ευημερία και ευμάρεια. Ενώ η τεχνολογία είναι για να μας πάει στο επόμενο σκαλί, για να νιώσουμε καλύτερα ασφαλέστεροι και πιο δημιουργικοί» τονίζει.
Η απαγόρευση των social media σε ανηλίκους
Ο Νίκος Βασιλάκος σχολιάζοντας επίσης το θέμα της απαγόρευσης των social media από ανηλίκους, τάσσεται ξεκάθαρα υπέρ τονίζοντας πως:
«Έπρεπε να γίνει χρόνια τώρα, δεν μπορεί ο γονιός να αναλάβει το φορτίο όταν όλα είναι ελεύθερα αλλά είναι η στιγμή που μαζί με την απαγόρευση των καπνικών για ανηλίκους και την απαγόρευση του αλκοόλ έρχεται η ώρα για απαγόρευση της αλόγιστης χρήσης social media με περιεχόμενο που εκθέτει τα παιδιά σε ήπια βία. Έπρεπε να γίνει και ελπίζω μέσα στον Απρίλιο να ψηφιστεί και στην Ελλάδα».
Μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη;
Ένα από τα βασικά ζητήματα είναι η πρακτική εφαρμογή μιας τέτοιας απαγόρευσης. Η μέχρι τώρα εμπειρία δείχνει ότι οι ανήλικοι βρίσκουν τρόπους να παρακάμπτουν περιορισμούς.
Ωστόσο, ο κ. Βασιλάκος εκτιμά ότι τα νέα εργαλεία ταυτοποίησης, όπως το KidsWallet, θα καταστήσουν πολύ πιο δύσκολη την παράκαμψη των κανόνων. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης θα τίθεται ζήτημα ευθύνης και για τους γονείς.
«Θα γίνει πάρα πολύ δύσκολο, ο νόμος είναι πάρα πολύ αυστηρός και θα ενεργοποιηθεί σε όλη την Ελλάδα το KidsWallet. Μετά θα είναι παραμέληση ανηλίκου και θα έχει ποινική ευθύνη ο γονιός» σημειώνει.
Ο καθοριστικός ρόλος της οικογένειας
Πέρα από τους νόμους, ο ειδικός επιμένει ότι η ουσιαστική προστασία ξεκινά από το σπίτι. Ο γονικός έλεγχος και η οριοθέτηση της χρήσης είναι κρίσιμα εργαλεία.
Θέτει μάλιστα ένα σαφές πλαίσιο: Κανένα παιδί δεν θα πρέπει να περνά πάνω από δύο ώρες ημερησίως στο κινητό.
Αναγνωρίζει ότι η απομάκρυνση από την οθόνη συνοδεύεται από αντιδράσεις, όμως τη θεωρεί απαραίτητη για την επανασύνδεση των παιδιών με την πραγματική ζωή, τις κοινωνικές σχέσεις και τη δημιουργικότητα.
«Ο καλύτερος τρόπος να προστατέψουμε τα παιδιά μας είναι ο γονικός έλεγχος. Δεν μπορεί το παιδί να είναι πάνω από 2 ώρες στο κινητό. Όταν το παιδί μείνει εκτός κινητού που σημαίνει ότι θα ανεχθούμε την τσαντίλα, τα νεύρα, τα πάντα αλλά θα ξέρουμε μέσα μας ότι αυτό που κάνουμε είναι καλύτερο για το παιδί και δεν το αποκλείουμε από την κανονική ζωή και την λογική συνύπαρξη με τους συμμαθητές και συμμαθήτριες τους. Όταν λέμε παιδί , μιλάμε από μηδέν έως 18 ετών. Εκεί λοιπόν όταν έχουμε το ανήλικο και δει ότι έχει χρόνο εκτός κινητού θα κάνει κι άλλα πράγματα. Όταν του δώσεις κινητό καταλήγουμε να πηγαίνουμε σε σχολικές εκδρομές και όλα τα παιδιά είναι σε ένα κινητό. Αυτό το γεγονός δεν βοηθάει κανένα παιδί».
Ποιος είναι ο Νίκος Βασιλάκος
Ο Νίκος Βασιλάκος δραστηριοποιείται στον χώρο της κυβερνοασφάλειας και της ψυχικής υγείας, με έμφαση στην πρόληψη του διαδικτυακού εθισμού και την προστασία των ανηλίκων. Έχει συνδεθεί με δράσεις ενημέρωσης γύρω από το ηλεκτρονικό έγκλημα και παρεμβαίνει συχνά στον δημόσιο διάλογο για την ασφαλή χρήση του διαδικτύου.
